livios logo

Hoe wonen we in de nabije toekomst?

Compact, collectief en energie-efficiënt. Dat is wonen anno 2020 volgens bouwbedrijf Durabrik. Drie kijkwoningen in Merelbeke bieden een blik op die toekomstvisie. "Dit project is tegelijk een woonlabo: hoe reageren onze bezoekers op collectief wonen? Hoe ver willen ze gaan in het delen van bijvoorbeeld hun tuin?"

De leien voor zowel gevel als dak creëeren een strak uitzicht. De oranje accenten zorgen voor een frisse toets.

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Tussen de terrassen zit een houten afscherming...

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Maar toch is de tuin opgevat als één geheel. Let trouwens ook op de geïntegreerde zonnepanelen.

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Quaghebeur: "Passief was geen doel op zich, maar de isolatiepakketten van deze woningen lopen al ver vooruit op de huidige norm."

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

De drie verschillende interieurs proberen een creatief antwoord te bieden op de steeds kleinere woonoppervlakte.

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

1. Compact

Kleinere en duurdere bouwgronden. De bouwkost die oploopt onder invloed van de energie-eisen. En diezelfde eisen die compact bouwen in de hand werken. De slotsom is duidelijk: we zullen het in de nabije toekomst moeten doen met minder woonoppervlakte. "Hier tonen we dat minder vierkante meters niet automatisch minder leefcomfort betekent", aldus projectleider Koen Quaghebeur. "Met een eerder beperkte grondoppervlakte tussen de 64 en 70 m² voelen deze kijkwoningen toch ruim aan."

Meer met minder oppervlakte

"Elke woning is anders ingericht en opgevat. Op één zolderverdieping hebben we elke vierkante meter uitgepuurd met een slaapkamer, badkamer én een technische ruimte. In het aangrenzende huis lieten we dan alles weer open en is de zolder een gigantisch bureau", vertelt Quaghebeur. "De tijd van de reusachtige opbergzolder ligt achter ons. Maar je hebt natuurlijk nog altijd opbergruimte nodig. Hier tonen we dat inbouwkasten een oplossing kunnen zijn."

2. Collectief

Een aanvullend antwoord op de krimpende woonoppervlakte: delen. "Waarom drie kleine tuinen? Waarom niet één groot geheel zoals hier? Idem voor de tuinberging. En waarom zou je die lijn niet doortrekken naar bijvoorbeeld één gemeenschappelijke grasmachine?" Bie De Backer, hoofd communicatie, vult aan: "Dat wil niet zeggen dat je je privacy moet opgeven. Iedereen heeft nog altijd een aparte bergruimte voor zijn tuinspullen. Een houten constructie zorgt voor voldoende privacy op de terrassen en een deel van de tuin. En mochten de bewoners dat willen, kunnen ze die constructie tot helemaal achteraan doortrekken... al zou dat natuurlijk jammer zijn." 

Regenwater delen

De waterrecuperatie is ook een voorbeeld van die aparte collectiviteit. Quaghebeur: "Iedere woning heeft een regenwaterput. Maar wat gebeurt er als ééntje vol zit? Dan stroomt het overtollige water niet weg naar het riool, maar naar de volgende put. Pas als ze alledrie gevuld zijn, gaat de overloop richting riool."

Woonlabo

Al beseft De Backer dat het element collectiviteit niet voor iedereen vanzelfsprekend is. "We zijn dan ook benieuwd hoe onze bezoekers zullen reageren. Zien ze het bijvoorbeeld zitten om hun tuin voor een stuk te delen? Er moet op termijn een mentaliteitswijziging komen over hoe we wonen. Maar zijn we daar nu al klaar voor?"

3. Energie-efficiënt

In 2021 bouwen we bijna-energieneutraal (BEN). "De drie woningen tonen dat dat op verschillende manieren kan", aldus De Backer. "Met een warmtepomp in combinatie met vloerverwarming, met luchtverwarming of zelfs met een klassieke CV-ketel." Wel twee constantes: een dik isolatiepakket en doorgedreven aandacht voor luchtdichtheid. "In het dak zit 32 centimeter wolisolatie", vertelt Quaghebeur. Zowat het dubbele van wat wettelijk verplicht is. De vloer is geïsoleerd met 26 centimeter gespoten PU-schuim."

Dé ideale oplossing bestaat niet

"In de muur zit een combinatie van 11 centimeter harde platen en 16 zachte isolatie. Of dat onze standaardopbouw wordt voor de toekomst? Neen. Het is een logisch gevolg van de keuze voor leien als gevelmateriaal. Want die vergen een regelwerk om ze tegen op te hangen. En die structuur biedt extra isolatieruimte. Om maar duidelijk te maken dat de manier van isoleren altijd samenhangt met de muuropbouw."

"Belang luchtdichtheid nog te vaak onderschat"

De doorgedreven aandacht voor luchtdichtheid, ten slotte. "Een aandachtspunt doorheen heel het proces. Voor iedereen: van de metselaar tot de keukenbouwer. We zijn ons hier in België nog te weinig bewust van de factor luchtdichtheid." Quaghebeur ziet drie belangrijke aandachtspunten:

  1. De overgang vloer-muur: "Ter hoogte van deze aansluiting hebben we polymeer gespoten. Da's een soort vloeibaar rubber. Een luchtdichte aansluiting met de kimlaag - de eerste laag snelbouw op de vloerplaat - wordt vaak over het hoofd gezien."
  2. De aansluiting raam-muur: "Onze ramenleverancier maakte een omkasting van multiplex rond het schrijnwerk. Zo kan je de overgang binnenmuur-profiel makkelijk afplakken met een speciale tape. Het pleisterwerk maakt het geheel luchtdicht."
  3. Het dampscherm: "Een correcte uitvoering van het dampscherm is een cruciale factor. Hier kan je je geen slordigheden permitteren."

Drie keer anders

De drie woningen kregen elk een aparte stijl: landelijk, Scandinavisch en minimalistisch.

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

Foto Durabrik Bouwbedrijven nv

10 dingen die je moet weten over duurzaam en levenslang wonen


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/hoe-wil-ik-wonen/duurzaam-en-levenslang-wonen/hoe-wonen-we-in-de-nabije-toekomst/