livios logo

De notaris weet raad: Trouwen of samenwonen? Deel 2

Foto Livios
  

Foto
  

Er bestaan nog altijd heel wat verschillen tussen de formules trouwen, wettelijk samenwonen en feitelijk samenwonen. Ook als je een woning gaat kopen of bouwen. Notaris Dirk Michiels licht deze week opnieuw voor enkele specifieke situaties de voordeligste formule toe.

Nalatenschap: huwen

Ooit zal een van beide partners overlijden en moet je de nalatenschap verdelen. Op dat moment speelt de samenlevingsvorm een cruciale rol. Gehuwden en wettelijk samenwonenden erven automatisch van elkaar. Wat gehuwden aan elkaar nalaten, hangt in grote mate af van het gekozen huwelijksstelsel.

Voor wettelijk samenwonenden bestaat er sinds 18 mei 2007 een beperkt erfrecht. Ze erven het vruchtgebruik van de gezinswoning en de aanwezige huisraad. Vruchtgebruik betekent dat je de gezinswoning mag blijven bewonen of verhuren en de huurinkomsten opstrijken.
Als wettelijk samenwonenden kan je je partner wel meer toestoppen. Zo kan je tijdens je leven giften doen aan je partner of door een testament op te stellen de volledige nalatenschap overmaken. Je moet daarbij wel rekening houden met het reservatair deel van de erfenis dat wettelijk voorbehouden is voor eventuele kinderen.

Toch is er nog een belangrijk verschil tussen gehuwden en wettelijk samenwonenden. Gehuwden zijn sowieso ‘reservataire erfgenamen’ van elkaar. Als gehuwde heb je altijd recht op een stuk van de nalatenschap van je partner. Dat betekent dat gehuwden elkaar, tenzij in heel uitzonderlijke omstandigheden, niet kunnen onterven. Voor wettelijk samenwonenden bestaat die bescherming niet. Samenwonende partners kunnen elkaar volledig onterven. Je kan zelfs zonder medeweten van je partner een ontervend testament opmaken en hem het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad ontnemen.

Ben je feitelijk samenwonend, dan is het verhaal relatief kort. Er bestaat geen automatisch erfrecht. Heb je niets geregeld, zoals met een testament, dan krijgt de langstlevende partner helemaal niets. Bij het verdelen van de nalatenschap moet je bovendien rekening houden met het door de wet voorziene voorbehouden deel voor kinderen en ouders.

Geen successierechten op gezinswoning: huwen of samenwonen in Vlaanderen

In Vlaanderen moet de langstlevende partner sinds 1 januari 2007 geen successierechten betalen op het deel van de gezinswoning dat hij erft. Wettelijk samenwonenden genieten van dat voordeel zodra ze hun verklaring van wettelijke samenwoning hebben afgelegd. Ben je feitelijk samenwonend, dan moet je al minstens 3 jaar samenwonen en een gemeenschappelijke huishouding voeren vooraleer je ontsnapt aan de successierechten. In Brussel en Wallonië bestaat zo’n vrijstelling niet. Er gelden wel tariefverlagingen voor de gezinswoning.

Lees ook: De notaris weet raad: Trouwen of samenwonen? - Deel 1


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/hoe-wil-ik-wonen/ver-bouwen-kopen-of-huren/de-notaris-weet-raad-trouwen-of-samenwonen-deel-2/