livios logo

Terugval renovatievergunningen legt pijnpunt bloot. “We renoveren niet minder, maar wel minder doordacht”

Het aantal vergunningen voor renovaties is vorig jaar met 12,2% gedaald, ondanks inspanningen van de overheid zoals de ‘Ik BENOveer’-campagne en de lancering van de totaalrenovatiebonus. Dat blijkt uit cijfers van de statistiekdienst Statbel. Experts trekken aan de alarmbel: “De overheid kan en moet nog meer doen.”

Nog nooit waren huizen in ons land zo duur en nog nooit werden er meer woningen verkocht dan vorig jaar. We investeren steeds meer geld in vastgoed en gaan zware leningen aan, zodat er nog weinig overblijft voor een kwaliteitsvolle renovatie.


  

Het EPC+, dat in 2019 wordt verwacht, maakt niet alleen duidelijk hoe goed je woning scoort op energetisch vlak, maar geeft ook aan hoe je de energie-efficiëntie kan verbeteren en wat elke afzonderlijke ingreep kost.


  

Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) laat weten aan Livios dat de woningpas, die nog dit jaar wordt ingevoerd, moet bijdragen tot een renovatieadvies op maat.

Foto Open vld
  

“We hebben nood aan laagdrempelig en goedkoop verbouwadvies in heel Vlaanderen”, stelt Benjamin Clarysse, beleidsmedewerker energie bij Bond Beter Leefmilieu.


  

“Er wordt niet minder gerenoveerd dan vroeger, maar wel minder doordacht”, zegt Kati Lamens, voorzitter van NAV. “Door strengere energie-eisen bij renovatie, gestegen bouwkosten en afgenomen subsidies zien jonge eigenaars zich genoodzaakt om de werken te faseren.”

Foto NAV
  

Er zijn vorig jaar in België 22.573 bouwvergunningen uitgereikt voor residentiële nieuwbouw. Dat is een daling met 2,1% tegenover 2016, zo blijkt uit cijfers van statistiekdienst Statbel. Slechter is het gesteld met de renovatiemarkt. Het aantal vergunningen voor verbouwingen daalde van 27.283 in 2016 naar 23.943 vorig jaar, een afname met 12,2%. En dat is geen goed nieuws: als we de BENOvatiedoelstellingen van de Vlaamse overheid willen halen, moeten we de komende 32 jaar elk jaar 70.000 woningen renoveren tot E60.

Te oude woningen

Naar een oorzaak is het volgens specialisten niet ver zoeken: nog nooit waren huizen in ons land zo duur en nog nooit werden er meer woningen verkocht dan vorig jaar. We investeren steeds meer geld in vastgoed en gaan zware leningen aan, zodat er nog weinig overblijft voor een kwaliteitsvolle renovatie. “Vlaamse woningen zijn te oud en overgewaardeerd”, waarschuwden Marcia De Wachter, directeur van de Nationale Bank, en Geert Noels van Econoplis vorige week nog in Knack.

EPC+

De bouwsector verwacht een extra stimulans van de hervorming van de registratierechten. Dat zou gezinnen meer ademruimte geven om hun pas aangekochte woning te renoveren. Ook van de invoer van het EPC+ in 2019 wordt veel verwacht. Dat certificaat maakt niet alleen duidelijk hoe goed je woning scoort op energetisch vlak, maar geeft ook aan hoe je de energie-efficiëntie kan verbeteren en wat elke afzonderlijke ingreep kost. Dat zal niet alleen meer mensen over de streep trekken om hun huis of appartement grondig onder handen te nemen, het zal waarschijnlijk ook voor een prijscorrectie zorgen.

Meer ontzorgen

Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld) laat weten aan Livios dat de woningpas, die nog dit jaar wordt ingevoerd, moet bijdragen tot een renovatieadvies op maat. “Verder willen we de taken van de energiehuizen (de lokale instellingen waar je terechtkan voor advies over energiebesparing, red.) verruimen om verbouwers zo veel mogelijk te ontzorgen. Daarnaast blijven we inzetten op de energielening, zodat je je investeringen kan afbetalen met wat je bespaart op je energiefactuur. Sociale doelgroepen kunnen zelfs renteloos lenen.”

Premies herbekijken

Minister Tommelein pakte vorig jaar ook uit met de totaalrenovatiebonus om mensen aan te zetten tot grondige energiebesparende ingrepen, maar die werd in 2017 slechts 498 keer uitbetaald. “Zoiets heeft een doorlooptijd nodig, mensen hebben niet altijd de middelen om al die werken in één beweging te doen, net daarom is er een periode van vijf jaar voorzien waarbinnen je alle ingrepen moet uitvoeren. Uiteraard gaan we de totaalrenovatiebonus evalueren, maar nu is het nog te vroeg.” 

Ten slotte laat de minister nog weten dat hij het kluwen aan energie- en renovatiepremies wil herbekijken. “Het moet vooral eenvoudiger voor de burger. Vandaag komen renovatiepremies vanuit algemene overheidsmiddelen, de energiepremies zijn gesolidariseerd in de factuur. We moeten dus wel goed bekijken hoe we dat aanpakken. Wij zijn alvast vragende partij om dergelijke premies vanuit overheidsmiddelen te betalen.”

Laagdrempelig verbouwadvies

De vraag is of dat allemaal volstaat als we de BENOvatiedoelstellingen willen halen. “De overheid kan en moet nog meer doen”, stelt Benjamin Clarysse, beleidsmedewerker energie bij Bond Beter Leefmilieu. “We hebben nood aan laagdrempelig en goedkoop verbouwadvies in heel Vlaanderen. Een eerstelijnsloket in elke gemeente dat doorverwijst naar de provinciale steunpunten duurzaam bouwen en naar de verschillende lokale groepsaankopen en ontzorgingsinitiatieven. Zowat alle politieke partijen zijn het erover eens dat er ook nood is aan een stroomlijning tussen de verschillende renovatiepremies.” Lees het artikel dat Benjamin Clarysse hierover schreef.

Kijk hier voor een overzicht van de organisaties waar je terecht kan voor advies rond duurzaam bouwen.

Fiscaliteit

Volgens Clarysse is er verder ook een hervorming van de vastgoedfiscaliteit nodig. “Schenkingsrechten, onroerende voorheffing, registratierechten, btw en woonbonus moeten energetische renovaties en sloop en hernieuwbouw in de stads- en dorpskernen substantieel belonen. De renovatiemarkt aanzwengelen biedt niets dan voordelen: het is cruciaal om onze klimaatdoelstellingen te halen, het creëert tal van lokale jobs, verbetert onze handelsbalans én maakt ons minder afhankelijk van landen als Rusland en Saoedi-Arabië.”

Interne renovaties eerst

Het Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV) maakt zich een andere bedenking. “Er wordt niet minder gerenoveerd dan vroeger, maar wel minder doordacht”, zegt Kati Lamens, voorzitter van NAV. “Door strengere energie-eisen bij renovatie, gestegen bouwkosten en afgenomen subsidies zien jonge eigenaars zich genoodzaakt om de werken te faseren. Ze geven voorrang aan interne renovaties en stellen de zogezegd dure ingrepen aan de gebouwschil uit voor later.”

Allesbehalve waardevast

Verbouwers doen volgens Kati Lamens vaak onsamenhangende ingrepen om te ontsnappen aan de vergunnings- en de daarmee samenhangende EPB-plicht. “Ze gaan doe-het-zelven zonder architect, maar met een bevriende aannemer, goede buur of handige neef als raadgever. Met alle gevolgen van dien. Stabiliteitswerken zonder studie of deskundig advies, gesubsidieerde isolatiewerken die geen rekening houden met de bouwfysische staat van de woning, bestaande vochtproblemen of koudebruggen en resulteren in een pand dat onvoldoende comfort biedt en op lange termijn allesbehalve waardevast blijkt.”

Grondige analyse

Om dit probleem op te lossen, moet volgens Lamens de communicatie rond energiezuinig renoveren eenduidiger. “Vandaag wordt te veel nadruk gelegd op investeringen in eigen energievoorziening zoals zonnepanelen. Terwijl de goedkoopste energie de energie is die je niet verbruikt. Een goed gerenoveerde en geïsoleerde woning heeft weinig energie nodig en biedt maximaal comfort aan de bewoners voor een optimale prijs-kwaliteitsverhouding. Dat bereik je alleen door een grondige analyse van de (bouwfysische) staat van de woning en een rationele planning van de ingrepen. Daarnaast zijn de totaalrenovatiebonus en de wirwar aan premies goed bedoeld, maar door hun complexiteit geen succes. Een audit door een architect helpt het maximum uit de investeringen en premies te halen.”

Bij bouwbedrijf Verelst uit Rumst, dat ook totaalrenovaties verzorgt, merken ze weinig van het dalend aantal vergunningen. “De vraag die wij krijgen naar een totaalaanpak blijft stabiel”, zegt Stijn Smulders van Verelst. “Sowieso vergt deze aanpak een hoger budget en dient de woning tijdens de werken vaak onbewoond te zijn, wat een hoger engagement vergt van de verbouwers.”


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/hoe-wil-ik-wonen/ver-bouwen-kopen-of-huren/terugval-renovatievergunningen-legt-pijnpunt-bloot-we-renoveren-niet-minder-maar-wel-minder-doordacht/