Oorzaken van betonrot? (Beantwoord op 28-08-2002)

Voor het antwoord op deze vraag gingen we een kijkje nemen op de site http://kryton.nl, een Nederlands bedrijf dat allerhande chemische producten fabriceert om betonrot en andere bouwfysische problemen op te lossen. Over betonrot lezen wij op hun site het volgende:

“Betonrot is een welbekende benaming voor het roesten van het wapeningsstaal dat zich in het beton bevindt. Het "betonrot" probleem in Nederland is te wijten aan het gebruik (rond 1950) van versnellers (chloriden) ten behoeve van een versnelde uithardingstijd. Onbeschermd staal wordt door het carbonatatieproces van het vocht en de buitenlucht aangetast waardoor staal wordt omgezet in roest. De mate van corrosie is afhankelijk van de pH-waarde van het vocht in de omgeving. Vocht met een pH-waarde van tussen de 10 en 13 veroorzaakt geen corrosie en wordt als zijnde alkalisch aangeduid. Jong beton heeft een pH-waarde dat sterk alkalisch is namelijk pH=12,5. Door het sterke alkalische karakter vormt beton, ondanks de aanwezigheid van vocht en zuurstof, een natuurlijke bescherming tegen corrosie van het bewapeningsstaal.

Kooldioxide uit de lucht dringt via de poriën en kanalen in het beton naar binnen. Door een chemische reactie wordt de vrije kalk in het beton omgezet in neutraal kalksteen. De pH-waarde van het vocht in de poriën daalt onder de pH=10 waarde. Dit natuurlijke proces wordt carbonatatie van het beton genoemd. Zure regen en uitlaatgassen spelen ook een (kleine) rol. De pH-waarde in beton kan worden gemeten door een staafje beton uit het beton te halen d.m.v. boren en deze te besproeien met verschillende indicatorvloeistoffen.

Vroeger werden constructies met een lagere betondekking van 10 tot 15 mm, vervaardigd waardoor de doordringing van kooldioxide sneller ging. Betondekking is de afstand tussen het betonoppervlak en de stalen bewapening in het beton. Om een betere bescherming te bieden tegen het roesten van de stalen wapening is tegenwoordig de betondekking hoger ("dikker"); 15 tot 45 mm. In de praktijk kan de betondekking eenvoudig worden gemeten met elektronische apparatuur. Veel oude gebouwen hebben een lage betondekking.

Slecht beton heeft meer poriën, kanalen en scheuren waardoor schadelijke stoffen tot diep kunnen binnendringen (strooizout op wegen). Voor een goede diagnose is het nodig de betondekking te meten en de carbonatatiediepte. Het corrosieproces versnelt zodra schadelijke stoffen (verontreinigingen) aanwezig zijn zoals; chloriden, silicaten, of stoffen die vrij komen via industriegassen. De chloriden beïnvloeden de pH-waarde van het vocht overigens niet. De aanwezigheid van chloriden wordt ter plaatse gemeten met indicatorzuren. (salpeterzuur en zilvernitraatoplossing) of meer exact in een laboratorium.

Samengevat kan dus worden geconcludeerd dat roestvorming/betonrot optreedt als gevolg van:

a. afname van de natuurlijke bescherming van beton als de pH-waarde van het vocht in het beton lager is dan pH=10

b. binnendringend vocht via poriën, kanalen en scheuren in het beton.

c. binnendringend zuurstof

Roestvorming/betonrot treedt versneld op als gevolg van:

a. Verontreingingen die roestbevorderend werken

b. beton met een lage betondekking

c. beton met een slechte kwaliteit (poreus, scheuren, wcf-fctor)”

Beter kunnen we het niet uitleggen. In één regel gezegd komt het erop neer dat het wapeningsstaal in het beton roest en daardoor niet langer in staat is de trekkrachten op te vangen.

Kan betonrot verholpen worden? Ja, maar dit is specialistenwerk. Fabrikanten zoals Kryton bieden producten aan waarmee het roestproces gestopt of verminderd kan worden. Ga hier evenwel niet zelf mee experimenteren, maar vraag raad aan een ingenieur die hier ervaring mee heeft.

Een woning aankopen die lijdt onder betonrot is wel degelijk een risico. Veel hangt natuurlijk af van hoe erg het gesteld is met het betonrot en ook welk constructieonderdeel er onder te lijden heeft. In Nederland is enkele jaren geleden gebleken dat maar liefst 100.000 tot 150.000 huizenbezitters geconfronteerd worden met door betonrot aangetaste vloeren ten gevolge van rottende paalfunderingen. De kosten om dit te verhelpen werden geraamd op enkele tienduizenden guldens per woning.

Als je in een zoekrobot ‘betonrot’ ingeeft, kom je hier meer over te weten. Er bestaat trouwens een belangenvereniging van deze mensen. Misschien kan je bij hen terecht voor nog meer info.