Welk materiaal is het best voor na-isolatie van spouwmuren? (Beantwoord op 14-06-2016)

Dirk Verbeeck van Kamp C, het Provinciaal Centrum Duurzaam Bouwen nam deze vraag voor zijn rekening. "Om je spouwmuren na te vullen, kan je kiezen tussen verschillende isolatiematerialen. Een overzicht."

"Bij de kunststofschuimen is er polyurethaan (PUR) of ureumformaldehyde (UF). Maar UF-schuim kan je beter niet gebruiken. De beloofde isolatiewaardes worden in de praktijk niet gehaald door onder andere krimpscheuren bij het drogen. Bovendien is UF-schuim capillair (zuigt water op)."

"PUR heeft als voordelen dat het niet-capillair is en dat het ook 'makkelijker' is bij de uitvoering. De lambda-waardes zijn 0.028 in het labo, 0.044 in een proefmuur en 0.053 W/mK in de praktijk." De lamda-waarde duidt aan in welke mate een materiaal warmte geleidt. Hoe lager die lambda-waarde, hoe slechter het materiaal in kwestie warmte geleidt en hoe beter het dus isoleert.

"Dan zijn er nog de minerale wollen: glas- en rotswol. Die klokken af op lamba-waardes van respectievelijk 0.064 en 0.062 W/mK. Polystyreenkorrels stijgen van 0.040 naar 0.059 W/mK. Het mag duidelijk zijn dat de isolerende waardes bij testen in het labo lager liggen dan in de praktijk", verduidelijkt Verbeeck.

"Als je kiest voor perliet of geëxpandeerd glas kan de spouw van bovenaf gevuld worden. De muur moet dan niet opgeboord worden. Maar deze producten vertonen een "zetting": ze gaan zich in de spouw "zetten", waardoor het volume kleiner wordt. Voor deze materialen zijn er niet veel proefgegevens beschikbaar, de labolambda-waardes schommelen tussen de 0.045 en 0.060 W/mK, wat in de praktijk nog hoger zal worden."

"Met bio-ecologische materialen moet je een beetje uitkijken. Deze isolatie is per definitie biologisch degradabel (afbreekbaar). En aangezien er vocht in de spouw is, kan je dit dus best vermijden."

Verbeeck benadrukt dat de gevel en spouw goed gecontroleerd moeten worden vóór er sprake kan zijn van navulling. "De volledige buitenmuur moet een ‘gezonde’ constructie zijn. Indien er sprake is van opstijgend grondvocht of doorslaande regen is dat dus niet het geval. Ook lekkende goten en regenwaterafvoeren moet je eerst aanpakken vooraleer je andere werken gaat uitvoeren. De breedte van de spouw moet eveneens vooraf gecontroleerd worden, net zoals de staat van het metselwerk." Het is dus belangrijk dat er vooraf een goeie analyse wordt uitgevoerd om latere problemen uit te sluiten.

Verbeeck besluit met een advies over het binnenklimaat. "Alle (oudere) woningen hebben een ventilatie, zij het een ongecontroleerde. Dat is lucht die langs kieren en speetjes binnenkomt, vaak langs de aansluitingen van ramen en deuren en langs rolluikkasten. Door het opvullen van de spouw wordt deze luchtinfiltratie veel minder. Dat wil dus zeggen dat de (ongecontroleerde) ventilatie vermindert."

"Dat wordt dus een aandachtspunt na de uitvoering van de werken. Je moet niet noodzakelijk een echt mechanisch verluchtingssysteem installeren. Ook met het openzetten van een raam van slaapkamers of badkamers en een consequent gebruik van de dampkap wanneer er gekookt wordt, lost dit grotendeels op."

De meeste gegevens hierboven komen uit een uitvoerige studie van Jeroen Meeusen, gemaakt aan de universiteit van Gent, vakgroep Architectuur en stedenbouw. De thesis is terug te vinden achter deze link (maar wel vrij technisch).

Algemene informatie vind je op Livios in het artikel 'Na-isolatie van de spouw'.

Verbeeck raadt ook een artikel in het tijdschrift De Koevoet aan.