Kan notaris statuten wijzigen? (Beantwoord op 03-04-2015)

Vraag

In februari 2013 hebben wij een appartement gekocht en is het compromis getekend. De akte is verleden in mei. Enkele dagen ervoor kregen wij de basisakte en statuten via e-mail van de notaris. In september kregen wij via de post terug een akte met hetzelfde dossiernummer en datum waar er voor de gelijkvloerse appartementen een pergola mag worden geplaatst.

Dit is ons bij aankoop niet gezegd, er was enkel sprake van screens en luifels. Dit geeft een heel ander gegeven zeker voor het 1e verdiep op zicht en lichtinval door het dak van de pergola. In de eerste akte staat dat de bouwheer wijzigingen kan uitvoeren maar dat slaat op verplaatsen van muren en dergelijke. Dit is blijkbaar gedaan om een koper te plezieren. Kan dit zomaar?

Antwoord

Zonder kennis van de basisakte en de wijzigende akte is een sluitend advies volgens advocaat Mark Huygen niet mogelijk aan de hand van deze vraagstelling.

"Informeer vooreerst bij de notaris die de akte(n) heeft verleden. Roep desnoods de Algemene Vergadering samen. Mogelijk komt deze wijzigende akte voort uit een praktijk die in het verleden bij regelmaat opdook."

"Vaak wordt vastgesteld dat de basisakte van een appartementsgebouw frequent eenzijdig opgesteld werd door de bouwheer of promotor van het appartementsgebouw voordat een appartement hiervan werd verkocht. Dergelijke statuten worden dan ook geregeld neergelegd op het hypotheekkantoor nog voordat een kavel werd verkocht. Indien er nog geen overdracht of toewijzing van een kavel heeft plaatsgevonden, dan kunnen er nog eenzijdige wijzigingen aan de statuten door de bouwpromotor aangebracht worden. Soms wordt de basisakte echter wettelijk opgelegd en is bijvoorbeeld een basisakte vereist om een bouwvergunning te verkrijgen voor de appartementen. In die situatie kan er slechts een wijziging aan deze basisakte doorgevoerd worden “voor zover met de mogelijkheid tot wijziging rekening werd gehouden bij het toekennen van de vergunning, of voor zover door de wijziging geen afbreuk wordt gedaan aan een element dat mede bepalend is geweest voor de toekenning van de vergunning.”

"Vanaf het moment dat er iemand een van de kavels in het appartementsgebouw gekocht heeft of de eigendom van een van de kavels is overgedragen krijgt de basisakte die eenzijdig opgesteld is, draagwijdte van een overeenkomst. Door het feit dat de basisakte vanaf dan als een toetredingscontract kan worden aanzien, kan het niet meer zomaar gewijzigd worden. Een wijziging aan de statuten kan echter wel bekomen worden door een stemming in de Algemene Vergadering."

"Er was echter onder het oude appartementsrecht het gebruik ontstaan bij een appartementsgebouw dat nog in oprichting was, om in de statuten of in de verkoopakte van de kavels aan de bouwheer of promotor een volmacht te verlenen zodat zij in de loop van de bouw van het appartementsgebouw nog eenzijdig de statuten konden wijzigen. De verkoper wenste hierdoor de mogelijkheid te behouden om de statuten aan te passen aan bijvoorbeeld de wensen van andere kandidaat-kopers of aan de bouwkundige eisen. Een voorbeeld dat vaak opduikt ;  “(…) Komparant behoudt zich alle rechten voor om alle wijzigende basisakten daartoe te ondertekenen. De respectievelijke kopers in het gebouw geven door het ondertekenen van hun koopakte volmacht aan de komparant om dergelijke wijzigende basisakte te ondertekenen”.

"De vraag is evenwel of dit onder de nieuwe Appartementswet nog wel mogelijk is. In de rechtsleer werd onder de oude Appartementswet van 1994 deze praktijk veelal verworpen. In de rechtspraak wordt dit gebruik eveneens niet toegelaten. Onder de nieuwe Appartementswet van 2010 is het gebruik van het voorbehoud tot wijziging van de basisakte voor de bouwheer of promotor  eveneens te verwerpen. De beslissing tot wijziging van de statuten is in principe voorbehouden voor de Algemene Vergadering en de wijziging van de statuten moet gebeuren a.d.h.v. de stemquota die in de wet werden vastgelegd. Aangezien de bepalingen van het Appartementsrecht ook onder de nieuwe Appartementswet van dwingend recht zijn moet dit geëerbiedigd worden."

"Betreffende de notariële akte: In deze vraagstelling is het niet op te maken of de Algemene vergadering op de hoogte was en/of de beslissing heeft genomen. Kennelijk niet. Indien de Algemene Vergadering beslist heeft om wijzigingen aan te brengen aan de statuten en daarbij de vereiste meerderheden gerespecteerd heeft, moet de wijziging aan de statuten in principe opgenomen worden in een authentieke akte. Deze authentieke akte moet vervolgens eveneens overgeschreven worden op het hypotheekkantoor."

Beantwoord door: Mark Huygen , Huygen Advocaten

Livios streeft steeds naar juistheid, objectiviteit en betrouwbaarheid van de informatie die het verstrekt. De redactie, noch de panelleden op wie zij beroep doet bij het beantwoorden van de vragen, kunnen aansprakelijk gesteld worden voor welk gebruik dan ook. Lees meer

Waarom compacte nieuwbouw dé slimme woonkeuze is in 2026
STiDO Modulair Bouwen

Waarom compacte nieuwbouw dé slimme woonkeuze is in 2026

De manier waarop we wonen verandert. Stijgende bouwkosten, kleinere percelen en een groeiend duurzaamheidsbewustzijn maken één ding duidelijk: efficiënt wonen is de toekomst.

Lees meer

Onze toolbox
Offertes aanvragen

Vraag vrijblijvend offertes aan! Ontvang snel max. 4 offertes van vakmannen. Bespaar tijd én geld!

Aanvragen
Premies en subsidies

Met premies en subsidies kan je flink besparen. Kijk waar jij recht op hebt.

Zoeken
Magazines

Bouwen of verbouwen? Bestel je gratis magazine!

Aanvragen
Praktische gidsen

Met deze praktische digitale gidsen ben je meteen geïnformeerd en heb je een handige checklist bij de hand.

Aanvragen
Forum

Zit je met een vraag? Stel ze aan andere bouwers en verbouwers.

Stel je vraag