"Een interessante vraag," meent architect Eric Houben, "maar ook een heel moeilijke om te beantwoorden. Er zijn al dikke boeken geschreven over scheidingsmuren, en dan nog moet vaak de Vrederechter zijn licht laten schijnen over de kwestie.
Kort door de bocht even samenvatten. Om te beginnen moet voor scheidingsmuren het Burgerlijk Wetboek gevolgd worden. Daarnaast zijn er nog de bouw- en/of verkavelingsvoorschriften van de gemeente en daarboven zweeft tot slot de EPB-regelgeving. Dat die drie niveaus niet op mekaar afgestemd zijn, wordt bij deze vraagstelling pijnlijk duidelijk.
- Burgerlijk Wetboek: muur moet te paard staan én moet volwaardig zijn. Volwaardig betekent een muur die later over te nemen is door de tweede bouwer en die dan direct bruikbaar is in zijn nieuwe woning. Ten tijde van het BW was dat een massieve muur van minstens 35 cm, later zijn dit twee muren van 14 cm geworden met daartussen een spouw (en geluidsisolatie, in het beste geval).
- Bouwvoorschriften: bepalen soms dat de wachtgevel moét afgewerkt worden met een gevelsteen (rode snelbouw -zie hierboven- is dan niet voldoende, ook afwerking met leien of platen wordt dan geweigerd). Bekleding of gevelsteen dient dan later terug afgebroken worden, om te voorkomen dat er plaats verloren wordt bij de tweede bouwfase.
- Bouwvoorschriften: soms wordt opgelegd dat de eerstbouwende de volledige muur op het eigen terrein moet voorzien. Dit betekent plaatsverlies voor de eerste en extra grondaankoop voor de tweede bouwer indien men later overgaat tot het gemeenschappelijk maken van de ganse muur (wat dus een recht is).
- EPB: de wachtgevel moet volwaardig geïsoleerd worden, wat een aanzienlijke muurdikte met zich brengt. Waar moet dan die muur staan ?
- Uitvoering: de ene buur mag de andere niet verhinderen om de werkzaamheden uit te voeren. Voorlopig is het nog steeds de overheid die deze vergunningen aflevert. Hierbij moet uiteraard rekening gehouden worden met de minste last, maar zwevend werken bestaat nog niet (dat wisten ze ten tijde van het BW toch ook al). Het is ook moeilijk voor te stellen dat de eigenaar van een onbebouwd perceel last zou hebben van de werkzaamheden tijdens de uitvoering. Alles dient natuurlijk netjes opgeruimd te worden, misschien moet er opnieuw gras gezaaid worden en/of een omheining hersteld, maar verder gaat dit meestal niet.
Advies: probeer een vergadering te beleggen met alle partijen. Eerste én tweede bouwer, architect(en), EPB-deskundige. Met een tas koffie of een glas wijn én met een doosje goede wil is het waarschijnlijk wel mogelijk om een afspraak te maken die voor alle partijen uitvoerbaar en betaalbaar is én in overeenstemming met de geldende voorschriften. Indien dit niet lukt komen er wellicht advocaten aan te pas. Het probleem zal dan niet sneller en al zeker niet goedkoper opgelost geraken."
