Kopen in onverdeeldheid? Uit onverdeeldheid treden mogelijk? (Beantwoord op 03-05-2018)

Vraag

Als investering in vastgoed, hebben een vriendin en ik indertijd (2009) samen een stuk grond gekocht hebben waarop drie huizen in casco stonden. Wij waren ‘gewone’ vriendinnen: niet gehuwd, niet samenwonend, en niet samen in een vennootschap. Wij betaalden elk de helft.

We zijn dus volgens de notariële akte met twee kopers , eigenaars, elk in volle eigendom: ½, zonder verdere afspraken of overeenkomsten hieromtrent.

Een samenvatting van wat er in de notariële akte staat:

'Twee kopers (wij dus: twee dames zonder wettelijke relatie, niet samenwonend, niet gehuwd, niet samen in vennootschap) kopen ieder voor de helft gemeen en onverdeeld, het hierna beschreven onroerend goed... De koper verkrijgt van - vandaag de volle eigendom, het genot en vrij gebruik van het verkochte goed.'

Omwille van het feit dat onze verstandhouding op heden zodanig verstoord is, zodat het verder onmogelijk is om het onroerende goed gezamenlijk verder te beheren, zou ik graag uit onverdeeldheid treden.

Klopt het dat het bij ons gaat om ‘een koop in onverdeeldheid’ omdat wij als losstaande individuen samen aankochten? Dus als 'personen die geen wettelijke relatie hebben' en het object van de aankoop (bouwgrond), geen deelbaar object is? Zodat elk van de kopers op elk ogenblik, een einde kan maken aan de onverdeeldheid?

Kan ik uit onverdeeldheid treden?

Omwille van:

• De bedoeling om samen te het onroerend goed te beheren niet meer aanwezig is (door de verstoorde verstandhouding)

• Er nergens in de notariële akte blijkt dat het schriftelijk onze bedoeling was om voor een vaststaande 'bepaalde' periode in onverdeeldheid te blijven (er bestaan geen andere overeenkomsten waarin wij onder andere een duurtijd of een reden van de aangegane onverdeeldheid hebben beschreven).

• Er nu geen nut meer is om in de onverdeeldheid te blijven? Wij hadden enkel mondeling, als vriendinnen, afgesproken dat wij, eens de huizen afgewerkt, zouden verkopen om elk de opbrengsten op te strijken.

• Of gaat het hier om een gewone overeenkomst onbepaalde duur? De opzegbaarheid van een ‘overeenkomst onbepaalde duur’?

Kunt u mij verder helpen? Kan ik om uitonverdeeldheid treden? Kan u enige toelichting geven hierover?

Antwoord

We staken ons licht op bij de advocaten van Monard Law. Hier volgt hun antwoord: "Artikel 815 Burgerlijk Wetboek stipuleert dat niemand kan worden genoodzaakt in onverdeeldheid te blijven en de verdeling kan te allen tijde worden gevorderd, niettegenstaande enige hiermee strijdige verbodsbepaling of overeenkomst.

Het recht om te allen tijde de onverdeeldheid te vorderen krachtens bovenstaand artikel geldt niet bij een vrijwillige onverdeeldheid.

U bevindt zich in vrijwillige onverdeeldheid gezien u gezamenlijk heeft beslist tot aankoop over te gaan. Derhalve kan u niet te allen tijde de verdeling vorderen.

Een overeenkomst kan niet herroepen worden dan met wederzijdse toestemming van de contracterende partijen. Bovendien dient de overeenkomst te goeder trouw te worden uitgevoerd.

Een vrijwillige onverdeeldheid kunnen de deelgenoten vrij invullen inzake het doel en de duurtijd. Wanneer de overeenkomst geen duurtijd en opzeg van onverdeeldheid heeft bepaald, betekent het niet dat de vrijwillige onverdeeldheid zonder meer moet blijven duren.

Hieruit volgt dat de vrijwillige onverdeeldheid beëindigd kan worden door, ofwel de instemming van alle deelgenoten, ofwel door één van de deelgenoten wanneer de onverdeeldheid geen enkel nut meer heeft ter verwezenlijking van het doel waartoe zij werd bedongen.

De rechter mag de overeenkomst tussen de partijen uitleggen en de gevolgen ervan bepalen in het licht van de verplichting tot uitvoering te goeder trouw. Hij mag op grond van dergelijke uitlegging geen verplichtingen opleggen die onverenigbaar zijn met de aard en de strekking van de overeenkomst.

Zolang de vrijwillige onverdeeldheid een nut heeft voor één van de deelgenoten kan geen vordering worden ingesteld op grond van artikel 815 Burgerlijk Wetboek om uit onverdeeldheid te treden.

Het staat u wel vrij om uw onverdeeld aandeel te vervreemden aan een derde.

De kwestie of dergelijke onverdeelde medeëigendom die niet beperkt is in de tijd niet strijdt met het algemene rechtsbeginsel volgens hetwelk niemand zich eeuwigdurend kan verbinden, is actueel in de rechtspraak niet sluitend opgelost.  Sommige recente rechtsleer onderlijnt dat voormeld algemene rechtsbeginsel ook op overeenkomsten tot vestiging van een zakelijk recht van toepassing is.

Mocht u verdere gegevens wensen ter beschikking te stellen, zijn wij graag bereid voor verdere toelichting."

Beantwoord door: Luc Linders, Annemie Snick en Gregory Grouwels , Monard Law

Livios streeft steeds naar juistheid, objectiviteit en betrouwbaarheid van de informatie die het verstrekt. De redactie, noch de panelleden op wie zij beroep doet bij het beantwoorden van de vragen, kunnen aansprakelijk gesteld worden voor welk gebruik dan ook. Lees meer

Veranda laten bouwen? Ontvang gratis offertes!

Veranda laten bouwen? Ontvang gratis offertes!

Laat jouw droomveranda ontwerpen en plaatsen door specialisten. Ontvang vrijblijvende offertes en kies de beste vakman!

Offertes aanvragen

Onze toolbox
Offertes aanvragen

Vraag vrijblijvend offertes aan! Ontvang snel max. 4 offertes van vakmannen. Bespaar tijd én geld!

Aanvragen
Premies en subsidies

Met premies en subsidies kan je flink besparen. Kijk waar jij recht op hebt.

Zoeken
Magazines

Bouwen of verbouwen? Bestel je gratis magazine!

Aanvragen
Praktische gidsen

Met deze praktische digitale gidsen ben je meteen geïnformeerd en heb je een handige checklist bij de hand.

Aanvragen
Forum

Zit je met een vraag? Stel ze aan andere bouwers en verbouwers.

Stel je vraag