Elektriciteit leggen: het ultieme stappenplan

Een vies werkje, maar perfect te doen. Zowat het standaardantwoord van (ver)bouwers als je polst hoe haalbaar het is om zelf je elektriciteit uit te slijpen. Wat slijpen en breken, hoe moeilijk kan het zijn? Tot je plots voor die muur snelbouwstenen staat… Help, hoe begin ik hier nu aan? Met ons ultieme stappenplan kan je zelf elektriciteit leggen.

Elektriciteit leggen: begin met een plan

Ons plan begint met een… elektriciteitsplan. Een overzicht met hoeveel stopcontacten er waar in welke kamers komen. Waar wil je de verlichtingspunten en schakelaars? Tenzij je technisch onderlegd bent, stel je dit best samen op met je elektricien of leverancier van elektrisch materiaal. Zij kennen onder meer de bijzonderheden over badkamerbekabeling en kunnen de verschillende stroomkringen op een logische manier indelen.

Gebruik een plattegrond van je woning, waarop je per verdieping aanduidt wat waar komt. Als je er zelf niet uitraakt waar en met welke armaturen je wil verlichten, kan je altijd een lichtplan laten opstellen.

1. Aftekenen

Met die plattegronden als leidraad, teken je vervolgens op de snelbouw de sleuven en inbouwdozen af. In die laatste komen je schakelaars en stopcontacten. De sleuven dienen dan weer om de bekabeling in weg te werken.

Krijt kan dienen voor een droge bouw, maar de wasco's van je oogappel stelen, is nog een betere optie. Het mag dan gerust eens regenen: alles blijft mooi staan. Alcoholstift is ook een optie. Kies in elk geval een kleur die goed afsteekt. Als ze nu amper zichtbaar zijn, wordt het straks in al dat stof helemaal hopeloos.

We beginnen met de inbouwdozen...

• Hou rekening met de uiteindelijke hoogte van je afgewerkte vloer. Hoeveel centimeters er precies bijkomen, staat op de dwarsdoorsnede van je (ver)bouwplannen. Opgelet: dit is vaak verschillend per verdieping. Het gelijkvloers krijgt typisch een dikker isolatiepakket dan de verdieping.
• Teken schakelaars en respectievelijk stopcontacten overal op dezelfde hoogte af.
• Perfecte vloerpas? Gebruik dan een plank met vaste markeringspunten om tijd te winnen.
• Je bepaalt uiteraard zelf hoe hoog je de doosjes inbouwt. Houvast: 110 centimeter voor de onderkant van een schakelaar, voor een stopcontact 25 centimeter. Thermostaten, displays en parlofonen op anderhalve meter.
• Meerdere potjes? Stopcontacten plaats je langs, schakelaars boven mekaar. Voor die eerste ligt het maximum op vier, bij de laatste op drie.
• Hou voldoende afstand van latere plinten en deurkaders. Hou ook rekening met de draairichting van de deur in kwestie.
• Een inbouwdoosje is ongeveer 8 bij 8 centimeter. Een vierkant van 10 bij 10 volstaat. De extra ruimte dient om achteraf makkelijker te bekabelen.
• Teken de vierkanten mooi waterpas af. Je kan nog wat corrigeren bij het inmetselen, maar dit is een eerste stap naar mooie, rechte stopcontacten en schakelaars.

... en sluiten af met de sleuven

• Nooit horizontaal, altijd verticaal! Ga enkel schuin als het echt niet anders kan.
• Teken vanuit het potje loodrecht naar beneden. Of bij sommige schakelaars: naar beneden én boven.
• Een sleuf is een ruime twee vingers breed. Voorzie in extra ruimte voor een punt waar heel wat bekabeling samenkomt.
• Meer dan één stopcontact? Slijp dan één sleuf naar het eerste en één vanuit het laatste. Dat vergemakkelijkt het aansluiten.

2. Uitslijpen en uitkappen

Mondmasker en veiligheidsbril zijn een must want het is nu tijd voor het betere slijpwerk! Er zijn verschillende gereedschappen die de klus klaren. Je hebt onder meer de keuze tussen een haakse slijpschijf, een muurfrees, een 'knabbelaar', …

Voor een doe-het-zelver volstaat een enkele slijpschijf van een B-merk. Belangrijker is de kwaliteit van het blad. Kies bijvoorbeeld een diamantschijf van 230 millimeter. Dubbele schijven zijn minder praktisch. Ze blokkeren vaak door het steenpuin en je kan er geen bakjes mee uitslijpen.

Vermijd opwaaiend stof

Slijpen is stof vreten. Sommige gereedschapsmerken passen hier een mouw aan door hun materiaal uit te rusten met een stofzuigkoppeling. Ook een optie: één iemand slijpt, de ander vangt op met de bouwstofzuiger. Nog een trucje: een paar minuten voor het slijpen bevochtig de muren met een plantenspuit. Scheelt ook weer een beetje. Er is geen ultieme oplossing, probeer daarom altijd te slijpen vóór de nieuwe ramen erin komen. Nog enkele tips: een wegwerpoverall, stevige werkhandschoenen, een veiligheidsbril en oorbescherming zijn onmisbaar.

• Werk altijd vanuit een stabiele positie.
• De inbouwdoosjes mogen maximaal een halve centimeter uit de ruwe muur steken. Slijp liever ietsje dieper dan te krap.
• Voor de sleuven ga je zo’n twee vingers diep.
• Slijp nog eens extra in het midden. Dat breekt makkelijker uit.
• Je mag door de waterkering gaan.
• Kap uit met beitel en hamer.
• Borstel/stofzuig alles achteraf uit. Mortel pakt niet goed op stoffige oppervlakken.

 3. Inmetselen

Goed nieuws: het vuilste werk zit erop. Nu is het afrollen, vastzetten en inmetselen geblazen. Het is belangrijk dat je alles secuur vastzet. Zo verschuift of verspringt er niets tijdens het eigenlijke inmetselen.

De inbouwdozen

• Klik het gewenste aantal bakjes in mekaar.
• Duw de voorziene openingen uit. Daar moet straks de bekabeling door.
• Idem voor de tussenschotten. Je moet straks makkelijk van potje naar potje kunnen.
• Maak een kuip specie aan. Er bestaan ook pakken kant-en-klare metselmortel. Let op de verwerkingstijd. Voor bakjes kan je ook voor gyproclijm kiezen.
• Bevochtig de oppervlak met een plantenspuit. Of met een handborstel en een emmer water.
• Smeer met een truweel mortel af tegen de linker- en rechterkant van de uitgeslepen ruimte. Een kwak tegen de achterkant doet de rest. Zet het bakje waterpas.
• Smeer de bekabelingopeningen niet dicht. Anders is het achteraf kappen geblazen.

De bekabeling

• Rol de leidingen af en zet ze vast door stukken preflex dwars in de sleuf te duwen.
• Leg tussen sleuf en de grond een snelbouwsteen op de bekabeling.
• Maak een kuip specie of kant-en-klare metselspecie aan.
• Ook hier eerst even bevochtigen.
• Strijk de sleuven dicht. Het oppervlak mag gerust oneffen zijn. Zo hecht het pleisterwerk beter.
• Blijf één centimeter boven en onder de waterkering.
• Leg de kabels vast op de grond. Zo verschuiven ze niet bij het chappen of het spuiten van isolatie. Gebruik bandijzer voor meerdere kabels, nylonkabel voor een enkele buis.

En weer naar de bakjes

De laatste halte! Zitten de inbouwdozen goed vast? Dan kan je ze nu netjes afwerken. Schep wat specie op je voegbord en duw die met een (stoot)voegspijker in de zijkanten. Zorg dat alles mooi gelijk opgevoegd is - je stukadoor zal je dankbaar zijn. Klaar!