"Help, vieze geurtjes!" 5 lezers schotelen hun vochtvragen voor

Als (ver)bouwer ben je tijdens je project voortdurend op zoek naar tips en tricks. Maar ook vooraf is juiste info cruciaal. Zeker wat vocht betreft, neem je liever geen risico's. Wij selecteerden vijf vragen over vocht die onze lezers duidelijk bezighouden.

1. Er komen vieze geurtjes vanuit mijn kelder? Hoe kan ik dit oplossen?

Wij zitten met opstijgend vocht in de kelder. Dit leidt tot muffe lucht tot op een meter hoogte, maar er is geen wateroverlast. De ene specialist raadt aan om de vochtige lucht af te zuigen, de ander raadt aan om roosters te plaatsen, of om de binnenmuren te injecteren. Wat is nu de enige juiste oplossing?

Het antwoord van Michel Jans van Noaqua:

Je haalt verschillende oorzaken en problemen aan. Een kelder moet in eerste instantie waterdicht zijn, zodat er geen water binnenkomt. Dat is bij jullie het geval. Daarna is het belangrijk dat er een goed klimaat heerst. Muffe lucht wordt veroorzaakt door een te hoge luchtvochtigheid in de kelder. De oplossing hiervoor is ventileren. Als een natuurlijke ventilatie niet helpt, ben je genoodzaakt een mechanische ventilatie te voorzien.

Injecteren van binnenmuren in een kelder is een optie, maar dat zal niets verhelpen aan de muffe geur. Want het is niet alleen via de binnenmuren dat vocht kan verdampen. Ook de buitenmuren ademen, ondanks eventuele waterdichte cementeringen.

2. Kan ik binnen- en spouwmuurisolatie combineren?

Ik heb een huis uit 1935 met een spouw van 6 cm. Hoe ik kan komen tot een R-waarde van 4,5? Ik kan natuurlijk binnenisolatie toepassen, maar ik vroeg me af of ik dat kan combineren met spouwmuurisolatie. Dat beperkt namelijk de dikte van de binnenmuurisolatie. Wat zijn de eventuele nadelen of problemen die ik bij die combinatie kan verwachten? Nog twee zaken ter informatie: er is sprake van een geïmpregneerde buitengevel en de verdiepingsvloer bestaat uit houten balken, die doorsteken naar buiten en daar de goot dragen. 

Het antwoord van Wouter Hilderson van Pixii, kennisplatform voor energieneutraal bouwen:

Door goed te isoleren, blijft de warmte binnen, dat is het principe. Bij muurisolatie werkt dit natuurlijk ook zo, maar het gevolg is dus wel dat alles wat zich aan de buitenzijde bevindt van de isolatie, niet langer wordt verwarmd en koud komt te staan. Bij nieuwbouw is dat de gevelbekleding of de baksteen, die kunnen daar tegen. Bij spouwnavulling is dat het bestaande buitenspouwblad. Daar moet je dus wel even nagaan of de gevelsteen daar tegen kan. Bij binnenisolatie wordt dat de volledige constructie.

Een tweede element dat meespeelt, is vochttransport. Bij spouwnavulling verdwijnt de spouw die een onderbreking vormde tussen buitenmuur en binnenmuur. Als er hierdoor een beperkte hoeveelheid vocht naar binnen komt, hoeft dat geen probleem te zijn. Want dat komt in warme bakstenen terecht. Die kunnen dit bufferen en nadien terug laten uitdampen naar buiten toe. Door binnenisolatie toe te voegen, komt dit vocht in een koudere omgeving terecht, wat mogelijk kritischer wordt.

De grootste aandachtspunten zitten echter in jouw laatste twee bemerkingen: als de gevel geïmpregneerd is, wijst dit op een vroeger vochtprobleem of sterke vocht- of regenbelasting. Bij binnenisolatie moet dit vochtprobleem echt eerst zijn opgelost. En dergelijke vochtbehandelingen zijn ook niet onbeperkt in de tijd werkzaam. En de gevolgen van een uitgewerkte impregnering zullen met binnenisolatie veel groter zijn dan zonder. Voor de duidelijkheid: als je spreekt over impregneren, dan versta ik daaronder behandeld tegen vocht. Mocht het gaan om een dampdichte afwerking (bijvoorbeeld een polyurethaanverf aangebracht om de gevel afwasbaar te maken in geval van graffiti), dan is binnenisolatie sowieso uit den boze.

Ook de doorlopende balken zijn een uitdaging. Door de toepassing van de binnenisolatie komen ook zij veel kouder te liggen. Dit gecombineerd met risico op het infiltreren van warme (en dus vochtige) binnenlucht, maakt dat dit echt wel goed bekeken moet worden.

Conclusie: in principe kunnen beide worden gecombineerd, maar in jouw concrete geval zou ik echt een professional met ervaring zoals een architect raadplegen over wat er wel of niet kan."

3. Waar komen de natte plekken op mijn keldermuren vandaan?

Onze nieuwbouwwoning is bijna woonklaar. Wij hebben gekozen voor een gemetselde kelder. Tot mijn grote verbazing waren twee keldermuren nat na hevige regenval onlangs. Nu is mijn vraag: hoe kan dit en waar komt dit water vandaan? De kelder is volgens de regels van de kunst opgebouwd. Hoe zou ik dit probleem kunnen oplossen? De rest van de kelder is trouwens droog, er zijn geen plassen of dergelijke. Kan ik de aannemer hiervoor aansprakelijk stellen (geldt de tienjarige aansprakelijkheid)?

Het antwoord van Simon Dejaeghere van Vochtbestrijding Tibas:

Als de kelder correct langs de buitenkant is afgedicht, lijkt de enige mogelijkheid te zijn dat er water binnenkomt via de plafondnaad tussen de keldermuur en de gewelven. Het kan voorkomen dat bij hevige regenval het water dermate hoog staat (dermate traag wegloopt) dat het via de bovenkant van de kelder insijpelt. De beste oplossing zou dan zijn om te kijken hoe de afwatering van regenwater gebeurt in de woning (is er al een verharding rond de nieuwbouw (terras), drainage onder de tuin,...). Je kan hiervoor inderdaad jouw aannemer contacteren volgens de aansprakelijkheid.

4. Kan ik een kast ophangen tegen lichtjes vochtige muur?

Op een licht vochtige binnenmuur tot een hoogte van 10 cm plaatsen we binnenkort een op maat gemaakte boekenkast waarbij de rug van de boekenkast wordt vastgemaakt aan de betreffende muur. De kast is zo'n 4m breed en 3 m hoog. Helpt het om een vochtwerende niet-ademende verf en/of een laag loodpapier (15 cm) aan te brengen van de vloer tot op een hoogte van ongeveer 15 cm? Dit om ervoor te zorgen dat de muur niet verder wordt aangetast door het vocht en de kast ooit dreigt los te komen?

Het antwoord van Simon Dejaeghere van Tibas:

Simon Dejaeghere: Het is inderdaad zo dat een laag loodpapier het vocht zal tegenhouden zodat je in deze zone wellicht geen vocht meer zal zien. Met een niet-ademende verf krijg je zeer snel terug problemen, want deze heeft geen goede hechting of stevigheid zoals loodpapier. Het probleem is echter dat je met deze behandeling niets doet aan de oorzaak van het probleem. Het vocht zal dus na een zekere tijd gewoon boven het loodpapier uitkomen met alle problemen vandien.

Als je bovendien de kast bevestiging op verschillende punten in de vochtige zone zullen deze beginnen rotten/roesten aangezien de muur achter het loodpapier vochtig blijft. Best is dan ook de oorzaak van het vochtprobleem op te sporen en deze te behandelen. Na een korte droogtijd kan je alsnog met 100% zekerheid de kast kan plaatsen. Een inbouwkast is achteraf bovendien moeilijk te verplaatsen om het probleem nog te behandelen! Je slaat toch ook geen loden platen onderaan tegen een lekkend dak?

5. Mijn pleisterwerk vertoont zoutplekken: wat kan ik hieraan doen?

Wij zitten middenin onze renovatie. De muren op de eerste verdieping zijn een jaar geleden bepleisterd. Er staat nu een laag primer op, maar nu zitten we met een zoutprobleem in de pleister. Ook zie je zwarte, kleine gaatjes opduiken. De muur is een volle buitenmuur die langs buiten geverfd is. De plek is ongeveer 1 m² groot. Hetzelfde probleem zit aan de andere kant van de kamer ook op een binnenmuur. Er loopt op die plek geen leiding. Wat zijn de mogelijke oorzaken en wat kan ik eraan doen? 

Het antwoord van Michel Jans van Noaqua:

Zouten komen meestal in de muur terecht door opstijgend vocht. Maar aangezien het probleem zich voordoet op de eerste verdieping, mag opstijgend vocht uitgesloten worden. Een mogelijke oorzaak is dat de buitengevel water doorlaat, maar dit kan enkel als de verflaag niet meer intact is. Een andere oorzaak kan roet zijn. Misschien stond er vroeger op die plaats een schoorsteen die afgebroken werd. Daarbij is het belangrijk dat je het pleisterwerk beschermt tegen roet. Dit kan door bijvoorbeeld een noppenfolie an te brengen vooraleer te pleisteren.