Je oude verwarmingsketel vervangen? Dit zijn de groene alternatieven

Heleen Neels
Hoofdredacteur bij Livios, met meer dan 15 jaar ervaring in nieuwbouw en renovatie, vertaalt complexe bouwthema’s naar heldere en praktische tips voor (ver)bouwers.

Iedereen die renoveert of eigenaar is van een oudere woning staat vroeg of laat voor de keuze: kies ik opnieuw voor een verwarmingsketel op stookolie of aardgas of zet ik de stap naar hernieuwbare energie? Geen evidente keuze als je weet dat dit een verschil kan betekenen van ettelijke duizenden euro’s. Is het zinvol om je verwarmingsketel al te vervangen? En wat zijn dan de alternatieven? 

Eerst goed isoleren

Uit de nota van De Wever blijkt dat het de bedoeling is om meer elektrisch te gaan verwarmen, bijvoorbeeld met warmtepompen. Voor nieuwbouwwoningen is die keuze logisch. Maar bij renovatie komt het erop aan om eerst je woning goed te isoleren, luchtdicht af te werken en een gecontroleerd ventilatiesysteem te voorzien. Zo daalt je energiebehoefte en kan je op zeer lage temperatuur verwarmen.

Ketel vervangen door warmtepomp

Pas dan wordt het ook interessant om te investeren in een warmtepomp in plaats van je stookolie- of gasketel. Zo’n warmtepomp haalt warmte uit de omgeving en geeft die af in je woning met behulp van een warme bron via een warmtewisselaar of warmteafgiftesysteem (vloer- of wandverwarming, radiatoren, ventiloconvectoren). Zo verwarm je tot 40% energiezuiniger dan met een klassieke verwarming op aardgas of stookolie. Bovendien kan je met een warmtepomp ook sanitair water opwarmen. Dit is zelfs aangewezen als je de installatie optimaal wil laten renderen. Er bestaan verschillende soorten warmtepompen:

  • Lucht-luchtwarmtepompen: halen warmte uit de buitenlucht en geven die rechtstreeks af aan de binnenlucht in huis. Dit is de goedkoopste oplossing.
  • Lucht-waterwarmtepompen:  halen warmte uit de buitenlucht en geven die af aan het warmwatercircuit van de vloer- of wandverwarming, radiatoren of ventiloconvectoren.
  • Bodem-water- en water-waterwarmtepompen: halen warmte uit de bodem, grondwater of oppervlaktewater en geven die warmte af aan het circuit van de verwarming. Deze geothermische warmtepompen zijn het meest efficiënt, maar ook het duurst. Reken op een startprijs vanaf 19.000 euro.

Biomassa als alternatief

Een andere optie is verwarmen op biomassa. Dit is een verzamelnaam voor alle hernieuwbare brandstoffen van plantaardige (of dierlijke) afkomst: houtblokken, houtpellets, granen, koolzaad, zonnebloempitten,… Handig bij renovaties is dat een centrale verwarming op pellets bijvoorbeeld op exact dezelfde wijze werkt als een installatie op gas of stookolie.

Je kan dus probleemloos je bestaande ketel vervangen door een ketel op pellets zonder dat je leidingen moeten aangepast worden. Wel vergt zo’n ketel een grotere investering dan een traditionele ketel op gas of stookolie. Reken op 10.000 à 15.000 euro, inclusief opslag en installatiekosten. Hou er ook rekening mee dat je een opslagruimte moet voorzien. Heb je daar geen plaats voor? Dan kan je ook een ondergrondse tank laten plaatsen.

Aansluiten op een warmtenet

Misschien nog niet zo bekend, maar zeker een alternatief voor fossiele brandstoffen is je woning aansluiten op een warmtenet. Dit kan je zien als een ondergrondse circulatieleiding, die aangesloten is op een warmtebron, bijvoorbeeld een warmtecentrale of een grote fabriek met veel restwarmte. Daarop kunnen woningen, bedrijven, appartementen, scholen, ziekenhuizen en zelfs hele steden worden aangesloten voor verwarming én warm water.

Zo’n warmtenet biedt heel wat voordelen, want je profiteert altijd van duurzame energie zonder dat er werken moeten gebeuren aan je huis voor onderhoud of vervanging. Bovendien heb je geen klassieke cv-ketel meer nodig en bespaar je ook ruimte in huis. Een compact aftakstation vervangt je cv-ketel en warmwaterboiler. Net zoals bij een klassieke centrale verwarming kan je met een thermostaat de temperatuur instellen per ruimte. Wil je weten of je in de toekomst kan aansluiten op een warmtenet? Op de Warmtekaart kan je dit eenvoudig checken.

Alternatieven op langere termijn
Het is nu misschien nog toekomstmuziek, maar het wijdvertakte gasnet in Vlaanderen kan een troef zijn als we in de toekomst overstappen van fossiel gas naar milieuvriendelijke oplossingen zoals biogas, waterstof of synthetisch gas. Andere duurzame gassen kunnen eenvoudig opgeslagen worden en getransporteerd via het bestaande aardgasnetwerk.

Vaker thuiswerken in 2026? Met een bureaukast op maat creëer je een praktische werkplek
Maatkasten Online

Vaker thuiswerken in 2026? Met een bureaukast op maat creëer je een praktische werkplek

Werken in een ruimte die niet alleen functioneel is, maar ook inspirerend, comfortabel én persoonlijk … het is zoveel aangenamer, toch?

Lees meer

Vraag vrijblijvend offertes aan voor je condensatieketel

  • Erkende installateurs
  • Je ontvangt max. 5 offertes
  • Gratis en vrijblijvend
  • Start
  • Project
  • Gegevens
  • Klaar!

Wil je graag weten wat een condensatieketel kost?

Vraag gratis offertes aan

Dit moet je zeker lezen

Verwarmingsketel kiezen: soorten, wetgeving en onderhoudstips

Lees meer

Verwarmen met een gasketel: alles over het onderhoud en de alternatieven

Lees meer

Verwarmen met een mazoutketel: alles over het onderhoud en de alternatieven

Lees meer

Verplicht onderhoud voor verwarmingsketels: zo vaak moet je je ketel onderhouden

Lees meer

Lees ook

Verwarmingsketel kiezen: soorten, wetgeving en onderhoudstips

Verwarmingsketel kiezen: soorten, wetgeving en onderhoudstips

Verken je opties voor een verwarmingsketel: van condensatie tot biomassa. Leer over prijzen, voordelen en regelgeving.

Lees meer

Waarom wordt het verbod op nieuwe stookolieketels uitgesteld in Wallonië?

Waarom wordt het verbod op nieuwe stookolieketels uitgesteld in Wallonië?

Nieuwe stookolieketels zouden in 2025 verboden worden in nieuwbouw in Wallonië en vanaf 2026 in bestaande woningen. Maar dit verbod wordt nu uitgesteld.

Lees meer

Pelletketels nemen toe door het verdwijnen van de mazoutketel

Pelletketels nemen toe door het verdwijnen van de mazoutketel

Mazout verdwijnt en experts zien de pelletketel als alternatief: “CO₂-neutraal en minder afhankelijk van energieprijzen.”

Lees meer

Partnerartikels

Bekijk alle partners
Een ThemaFast Condens-ketel in een renovatiewoning
Een ThemaFast Condens-ketel in een renovatiewoning

Stijn en Rebekka gingen voor hun renovatiewoning op zoek naar een innovatieve vervanging voor hun oude verwarmingsketel.

Lees meer
Stookolieketel vervangen, maar geen aardgas? Bereken je voordeel door over te stappen op propaangas
Stookolieketel vervangen, maar geen aardgas? Bereken je voordeel door over te stappen op propaangas

België is nog steeds een stookolieland. Bijna 1 op 6 huishoudens verwarmt zijn woning met stookolie. Dat terwijl 40% van de uitstoot van broeikasgassen...

Lees meer
Je cv-ketel vervangen door een warmtepomp? Check of jouw woning geschikt is!
Je cv-ketel vervangen door een warmtepomp? Check of jouw woning geschikt is!

Met een warmtepomp kan je op een duurzame manier je woning verwarmen, koelen en van sanitair warm water voorzien. Maar is jouw woning wel geschikt voor een ...

Lees meer
Hou het hoofd koel: download nu jouw gratis gids over airco
Hou het hoofd koel: download nu jouw gratis gids over airco

De zomers worden steeds warmer, en dat voelen we allemaal. Wie slim plant tijdens zijn (ver)bouwproject, denkt vandaag al aan morgen. Een goedgekozen...

Lees meer

Onze toolbox
Offertes aanvragen

Vraag vrijblijvend offertes aan! Ontvang snel max. 4 offertes van vakmannen. Bespaar tijd én geld!

Aanvragen
Premies en subsidies

Met premies en subsidies kan je flink besparen. Kijk waar jij recht op hebt.

Zoeken
Magazines

Bouwen of verbouwen? Bestel je gratis magazine!

Aanvragen
Praktische gidsen

Met deze praktische digitale gidsen ben je meteen geïnformeerd en heb je een handige checklist bij de hand.

Aanvragen
Forum

Zit je met een vraag? Stel ze aan andere bouwers en verbouwers.

Stel je vraag