Belg houdt baksteen in de maag, maar vindt weg naar premies niet

De Belg koestert de baksteen in zijn maag, dat toont een nieuwe enquête van Confederatie Bouw. Ook renovatie kan op goedkeurend geknik rekenen, maar al te vaak is de kostprijs nog een struikelsteen, en blijkt de weg naar premies onduidelijk of zelfs onbekend.

We blijven een land van eigenaars. In de bevraging van Confederatie Bouw laat 17% van de Belgen bouwplannen zien, 28% renovatieplannen, en nog eens 19% procent kijkt uit om iets te kopen. Vooral de -30’ers koesteren plannen. Maar liefst 35% van de respondenten uit die doelgroep heeft bouwplannen. Van huurwoningen blijven we liever weg. Slechts 18% van de bevraagde Belgen zegt te willen huren.

En waar ze willen wonen? 46% van de Belgen verkiest landelijk gebied, waarvan de helft in de dorpskern, de andere helft erbuiten. Vlamingen zijn daarbij nog ruraler dan hun zuidelijke buren, waarvan zeker Brusselaars maar ook Walen liever in een stad wonen. Toch blijkt van de stadsvlucht die na corona werd verwacht, geen sprake. Iets meer Belgen verkiezen wel de beweging van stad richting platteland, maar kijken we naar de cijfers, dan wil slechts 13% van wie in een stad woont uitwijken. Omgekeerd, denkt 11% aan een terugkeer naar de stad.

Goedkeuring voor bouwshift, maar ook angst

De bouwshift, waarbij de overheid nieuwbouw buiten de woonkernen aan banden wil leggen, kan op goedkeuring van driekwart van de (kandidaat-)eigenaars rekenen. Toch vreest evenveel van hen dat dit een impact zal hebben op de grond- en huizenprijzen, terwijl zes op de tien zelfs verwacht dat de maatregel tot minder beschikbare woningen zal leiden. 90% van de kandidaat-bouwers blijkt dan ook zijn bouwplannen te hebben aangepast, vooral richting de aankoop van een bestaande woning om te renoveren of een sloop-en-heropbouw. De stijgende woningprijzen zijn sowieso een bron van zorg. Maar liefst 90% van de huurders met koopplannen zien hun droom hierdoor bedreigd.

Renoveren, alleen voor eigen gewin

De Belg is renovatiegezind, maar dan enkel als het hem uitkomt. Slechts een vijfde wil het doen uit milieu-overwegingen. Eerder gaat het om wooncomfort, het verbeteren van de energieprestaties van de woning, en het vervangen van versleten onderdelen. Hoopgevend is wel dat jongeren gevoeliger zijn voor klimaatargumenten dan ouderen.

Een energetische renovatie gebeurt dan ook vooral met het oog op de klimmende energieprijzen. De helft van de (kandidaat-)eigenaars denkt zo'n ingreep met eigen middelen te financieren, 29% wil bij de bank aankloppen. 38% zegt ronduit over onvoldoende middelen te beschikken om zo'n aanpassingen aan de woning te doen.

Ook de regelgeving kan voorlopig nog weinig druk zetten. Slechts 16% van de (kandidaat-)eigenaars is van plan de woning zo te renoveren dat ze nu al de energetische norm haalt die vooropgesteld is voor 2050 (EPC-label A). Belangrijker lijkt de berekening of een investering binnen de tien jaar is terugverdiend. Ook hier speelt een leeftijdsverschil. Hoe ouder de eigenaar, hoe beperkter de ambities op het vlak van energierenovatie. Dubbel zoveel 50-plussers (34%) dan twintigers (17%) zou enkel het hoogst noodzakelijke doen. Toch is 43% voorstander van een verplichting om een woning energetisch te renoveren na aankoop, al ligt dat getal voor Vlaanderen met 36% wel lager dan in Brussel (49%) en Wallonië (45%).

Steun graag

79% van de (kandidaat-)eigenaars zou graag meer financiële steun zien voor energetische renovaties. Ook verhuurders willen specifieke steun wanneer ze energetisch renoveren (67%). 66% wil na zo’n renovatie de huur kunnen aanpassen. Iets waar huurders minder voor gewonnen zijn (45%).

De meest gevraagde beleidsmaatregel is dus overduidelijk meer financiële ondersteuning voor wie zijn woning energetisch renoveert. Hieruit blijkt dat de bestaande energie- en renovatiepremies vaak onvoldoende bekend zijn, of moeilijk aan te vragen. Hier proberen de drie gewesten en de federale regering nu werk van te maken, via btw-verlagingen, vereenvoudigde premies en de nodige ondersteuning bij de aanvraag. Renteloze leningen moeten eigenaars met beperkte middelen ook helpen om de nodige investeringen te kunnen doen.