Recyclagebijdrage voor zonnepanelen daalt opnieuw, terwijl ze in Nederland stijgt

Onze Nederlandse buren betalen sinds eind juni 2023 liefst zeven keer meer verwijderingsbijdrage dan voorheen, wanneer ze zonnepanelen kopen. Wij Belgen zijn sinds 1 juli net minder milieubijdrage per aangekocht zonnepaneel verschuldigd. Hoe zit dat precies? En bovenal: vanwaar die totaal omgekeerde evolutie?

Recyclagebijdrage stijgt in Nederland

Zeven keer zoveel als voorheen, dat klinkt enorm veel. Maar uitgedrukt in euro’s valt het mee: sinds 29 juni moeten Nederlandse kopers van zonnepanelen 4 eurocent verwijderingsbijdrage per kilo betalen, of 80 cent per paneel. Met dat kleine bedrag per zonnepaneel vult de Nederlandse Stichting Open een fonds, waarmee het straks de recyclage van zonnepanelen wil bekostigen.

“Want ja, ooit komen al die zonnepanelen terug als afval”, vertelt Jan Clyncke, algemeen directeur van PV CYCLE Belgium. Die organisatie, opgericht door de producenten zelf, organiseert de inzameling en recyclage van zonnepanelen in ons land (en daarbuiten). “Momenteel gebeurt dat nog niet meteen in grote aantallen, omdat de panelen erg lang meegaan. Maar ooit komen ze dus wel massaal terug. In Nederland staat vandaag al meer dan 15 gigawatt of 15.000 megawatt aan zonnepanelen geïnstalleerd. Goed voor meer dan een miljoen ton.”

Hoe dat in België zit? “Wel, bij ons ligt er momenteel voor meer dan 7.000 megawatt of 7 gigawatt aan zonnepanelen. Op een dag zullen die panelen dus meer dan een half miljoen ton afval opleveren. Iets waar we, in tegenstelling tot Nederland, goed op voorbereid zijn. Je hoort me goed (lacht): België geeft op dat vlak Nederland het nakijken.”

Nog geen zonnepanelen? Bereken hoeveel zonnepanelen je precies nodig hebt en hoeveel ze kosten.

Recyclagebijdrage in België

“Vanaf de oprichting van onze organisatie in 2016 moesten wij in detail aan de overheid duidelijk maken hoe we de komende 25 jaar de recyclage zouden financieren, met concrete targets. Daarvoor proberen we elke 18 maanden zo goed mogelijk in te schatten hoeveel panelen we zullen inzamelen én hoeveel de Belgen er zullen plaatsen. Hoe meer dat er zijn, hoe beter we de vereiste milieubijdrage per stuk kunnen bepalen.”

Bij de start, vanaf juli 2016, moesten Belgische kopers van zonnepanelen zo eerst 4 euro milieubijdrage per paneel neertellen. Een jaar later bleek dat bedrag te veel te zijn om de nodige fondsen voor recyclage bijeen te krijgen. Jan Clyncke: “Dus halveerden we de milieubijdrage naar 2 euro per stuk, wat zes jaar lang hetzelfde bedrag bleef, want het is niet de bedoeling om een nodeloos groot fonds aan te leggen. Vanuit diezelfde filosofie hebben we de bijdrage zonet weer verlaagd, naar 1,50 euro per stuk.”

Waarom betalen we minder dan de Nederlanders?

“Waarom we de milieubijdrage naar beneden konden halen? Omdat er de voorbije jaren meer zonnepanelen geïnstalleerd zijn dan verwacht, door allerlei zaken die niet altijd even makkelijk te voorspellen zijn. Zoals de stijgende energieprijzen door de oorlog in Oekraïne. Omgekeerd weten we na al die jaren veel beter hoeveel het gemiddeld kost om een ton zonnepanelen in te zamelen en te recyclen.”

Lees ook: Zo snel verdien je zonnepanelen terug

Voldoende middelen voor komend anderhalf jaar

“Via die werkwijze bezitten we vandaag een fonds van iets meer dan 10 miljoen euro, genoeg om de komende achttien maanden de verwachte recyclage te kunnen financieren. Nederland heeft hiervoor hoegenaamd nog niet genoeg kapitaal bijeen gekregen. Ze beginnen nu pas echt aan de opbouw van hun fonds. Wij hebben onze schaapjes dus beter op het droge.”

“En moet je nu eens iets weten”, sluit Jan Clyncke af. “In 2014 stelden we in Nederland al een verwijderingsbijdrage voor in de grootte orde van vandaag. We werden toen echter weggelachen als PV CYCLE, de dure jongens (lacht). Ik waarschuwde hen: Ooit zullen jullie daadwerkelijk zoveel moeten aanrekenen. Ik dacht daar toen nog bij: als ik met pensioen ben. Maar dat gebeurt nu dus al.”