Op de website van de Orde van Architecten staat een min of meer gelijkaardige situatie beschreven: 'Na een eerste gesprek heeft de architect een schets gemaakt zonder dat ik hierom heb gevraagd. Moet ik hiervoor betalen?'
In dit specifieke geval zijn er ook nog voorafgaandelijk opmetingen gebeurd en is de bestaande toestand uitgetekend. Die documenten heb je hoe dan ook nodig voor het bouwaanvraagdossier. De tijd dat daar aan gespendeerd is kun je zeker niet als verloren beschouwen. Je spreekt ook over 'enkele maanden geleden'. In die tijd is er een opmeting gebeurd, de bestaande toestand uitgetekend en twee voorontwerpen gemaakt. Dat valt niet onder de noemer 'traag werken'.
Probeer in elk geval met je architect tot een vergelijk te komen om een billijke vergoeding af te spreken voor de geleverde prestaties. In diezelfde sfeer van billijkheid kan de architect dan ook de reeds uitgetekende plannen bestaande toestand als elektronisch bestand ter beschikking stellen. Strikt genomen blijft het (voor)ontwerp de intellectuele eigendom van de architect, maar daar kan hij ook afstand van doen. In dat geval kan een tweede architect verder werken op de bestaande voorontwerpen. Dit in de veronderstelling dat jij, als bouwheer, hierover tevreden bent. Het 'volledig terug van nul beginnen' is op die manier ook voor een deel opgevangen. De tweede architect die je hierna gaat aanstellen is deontologisch ook verplicht om bij de eerste te informeren of die vergoed is voor alle geleverde prestaties.
Mochten jullie er onderling niet uitkomen kan je nog steeds terecht bij de Verzoeningscommissie Bouw. Die commissie fungeert niet als rechtbank. Bij eventuele geschillen stelt ze een deskundige aan (een architect, aannemer of ingenieur) die het probleem ter plekke bestudeert. Op basis van dit bezoek formuleert hij een voorstel tot verzoening. Kunnen de partijen zich niet vinden in dit voorstel, dan schrijft de deskundige een verslag. Dit verslag is bindend wat betreft de technische oorzaken van het schadegeval en kan als basis dienen voor een mogelijke rechtszaak. Let wel op: een gerechtelijke procedure is vaak een lang, moeizaam en duur traject dat je je beter kan besparen.
Tot slot nog dit: voor een uitgebreider juridisch advies kan je best beroep doen op een advocaat.