Maak van je dak een klimaatdak: wat zijn de mogelijkheden?

Een plat dak kan zo veel meer zijn dan louter een dak. Als je er een klimaatdak van maakt, kan het ook een deel van de oplossing zijn om de klimaatverandering tegen te gaan of leefbaarder te maken. Wat dat concreet betekent? We vragen het aan Marc Dillen, directeur-generaal van Embuild Vlaanderen.

Embuild Vlaanderen lanceerde onlangs samen met Buildwise een protocol om het gebruik van platte daken aan te moedigen, specifiek om de klimaatuitdaging aan te gaan. Het komt erop aan er klimaatdaken van te maken, die maximaal vier verschillende daken in één combineren.

4 soorten daken combineren

1. Een groendak

 “Zo’n dak met groene vegetatie heeft om te beginnen een positief effect op de biodiversiteit”, legt Marc Dillen uit. “Daarnaast helpt een groendak het hitte-eilandeffect te verminderen in de stad, het fenomeen waarbij de temperatuur in stedelijk gebied gemiddeld hoger ligt.”

2. Een rood dak

Misschien vraag je je nu af: goed, maar wat heb ik als consument nu aan zo’n klimaatdak? “Wanneer je in de stad woont en geen eigen tuin hebt, kan je uiteraard van dat groendak ook een zogenaamd rood dak maken: extra (recreatieve) leefruimte, met bijvoorbeeld een terras of sportveld. Als je een rood dak organiseert op een groot appartementsgebouw, ontmoeten bewoners elkaar meer en versterk je de sociale cohesie. Of je bouwt er tiny houses op, kleine wooneenheden, dat kan ook.”

3. Een blauw dak

“Met een blauw dak recupereer je regenwater, dat je daarna lokaal buffert”, gaat Marc Dillen verder. “Regenwater bufferen kan dan in een eigen regentank of -put, maar in de stad, waar we dicht op elkaar wonen, is dat moeilijker. Daar buffer je beter collectief. Maak er indien mogelijk toch ook een groendak van, met veel houtachtige planten en struiken. Die nemen het water ter plaatse op.”

4. Een geel dak

“Op een geel dak plaats je dan weer zonnepanelen - vandaar geel, zoals de zon - om een deel van je benodigde energie zelf op te wekken. Daarmee verminder je je CO₂-uitstoot en je energiefactuur. Van elk groendak maak je het best ook een geel dak met zonnepanelen, als dat mogelijk is.” Zonnepanelen brengen op een groendak namelijk meer op, omdat het er dan minder warm is in de zomer. 

Bouwtechnisch alles in orde?

“Als je een groen-, rood, blauw of geel dak wilt aanleggen, of beter: een combinatie daarvan, moet je wel zeker zijn dat het gebouw en het dak voldoende stabiliteit bieden. Want naarmate je functionaliteiten toevoegt, neemt het gewicht toe. Bouwtechnisch moet het dak perfect opgebouwd en afgewerkt zijn.”

“Welke draagkracht precies nodig is, hangt nauw samen met je ambities”, legt Marc Dillen uit. “Hoe meer water je bijvoorbeeld wil opvangen, hoe meer houtachtige planten en bomen je het best plant, hoe dikker het substraat moet zijn en hoe groter de belasting dus is. Bij een substraatlaag van 20 cm bedraagt de maximale belasting al snel een paar honderd kilo per vierkante meter.”

Hoeveel kost zo’n dak?

Hoeveel de aanleg van een groendak kost, verschilt naargelang het type. Je moet rekenen op 60 tot 250 euro per m². “Meer doorslaggevend zijn volgens mij echter de kosten om de dakconstructie voldoende draagkracht en stabiliteit te geven, het dak toegankelijk en veilig bewandelbaar te maken en het (levenslang) te onderhouden.”

Of de overheid ter hulp schiet?

“Premies voor klimaatdaken - en dan vooral groendaken - vind je hoofdzakelijk op lokaal niveau. Zo kan je bijvoorbeeld in Gent en Antwerpen subsidies bekomen voor groendaken en stabiliteitsonderzoek.”