Een elektriciteitsplan is onmisbaar voor elke elektrische installatie: hier moet je op letten

Het elektriciteitsplan is de ruggengraat van elke elektrische installatie. Het geeft aan waar alle lichtpunten, schakelaars, stopcontacten, vaste toestellen, … komen. Zo kan je elektricien gericht aan de slag, heb jij een overzicht van de elektrische leidingen en je hebt het ook nodig voor de keuring van je elektrische installatie.

Wat is een elektriciteitsplan?

Een elektriciteitsplan geeft een overzicht van de elektrische installatie van je woning. Het elektriciteitsplan bestaat uit twee schema’s: het situatieschema en het eendraadschema. Op het situatieschema zie je alle elektrische punten van je woning. Zo weet je elektricien waar lichtpunten, stopcontacten, schakelaars, een alarm, domotica, … moeten komen. Dit plan is dus zeer belangrijk en je denkt er best goed over na vooraleer je een elektricien aan het werk zet.

De indeling van je woning moet dus echt op punt staan. Als je bijvoorbeeld een lichtstrook wil in een maatkast of een stopcontact in het werkblad van je keuken, dan moet dit duidelijk op het plan staan. Stem dus goed af met je interieurarchitect, keukenbouwer, ontwerper van het maatwerk, … waar de lichtpunten en stopcontacten moeten komen, alvorens het elektriciteitsplan te finaliseren. 

Wat is het eendraadschema? 

Het eendraadschema is een onderdeel van je elektriciteitsplan. Het is een vrij technisch plan dat niet echt tot de verbeelding spreekt. Een leek zal er weinig wijs uit worden, maar voor je elektricien is het een belangrijk plan. Het schema bestaat uit letters, nummers en symbolen. De letters duiden de elektrische kringen aan en de cijfers nummeren de aftakpunten. Een aftakpunt kan zijn: een schakelaar, stopcontact, elektrisch apparaat, … De symbolen die op het eendraadschema staan, geven meer info over het soort leidingen, het aantal geleiders, de plaatsingswijze, … De schakelaars, de aftakdozen, … hebben ook een apart symbooltje.

Wat is het situatieschema?

Het situatieschema is een soort van grondplan van je woning waar je alle elektrische punten op terugvindt. Zo zie je waar alle lichtpunten, schakelaars, stopcontacten, elektrische toestellen, verbindings- en aftakdozen en elektriciteitsborden zullen komen. Ook hier worden weer specifieke symbolen gebruikt, maar het is een zeer visueel plan. Een (ver)bouwer kan dit plan prima interpreteren, omdat het heel visueel de plaats van de elektrische punten weergeeft.

Waarom heb je een elektriciteitsplan nodig?

Een elektriciteitsplan is onmisbaar. Zo is meteen duidelijk waar welke elektrische punten moeten voorzien worden. Je kan hierdoor gerichte offertes opvragen. Je weet immers hoeveel inbouwspotjes je nodig hebt, waar je dimmers wil, waar er een grondstopcontact moet komen, … Kortom, je bespaart geld als je op voorhand een goed en uitgebreid elektriciteitsplan laat uitwerken. Voor je elektricien is het zo meteen ook duidelijk wat hij moet doen en zo vermijd je extra kosten als je een stopcontact of lichtpunt toch wil verplaatsen.  

Is een elektriciteitsplan verplicht?

Ga je bouwen of renoveren dan heb je een elektriciteitsplan nodig als je elektriciteit gekeurd moet worden. Is je verbouwing zonder ingrepen aan de elektriciteit, dan heb je geen elektriciteitsplan nodig. In alle andere gevallen, waar er dus werken of aanpassingen zijn aan de elektriciteit, dan is er een elektriciteitsplan nodig. Tijdens de elektrische keuring zal de keurder nagaan of je elektrische installatie voldoet aan de voorschriften van het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI).

Verschil nieuwbouw en renovatie

Bij een nieuwbouw begin je met een blanco blad. Er is geen elektriciteit aanwezig, dus je start je elektriciteitsplan op vanaf nul. Je hoeft geen rekening te houden met bestaande stroompunten en leidingen. Bij een renovatie is dat wel het geval. Tenzij je natuurlijk de woning sloopt en heropbouwt of je gaat voor een totaalrenovatie waarbij je alles stript en dus ook de originele elektrische leidingen en kabels de container ingaan. Anders zal je rekening moeten houden met het bestaande elektriciteitsplan. Leidingen en kabels die in een betonnen draagmuur zitten of in het plafond zitten, kan je niet zomaar verleggen. Ga je verbouwen, bekijk dan het bestaande elektriciteitsplan en baseer je daarop om je nieuwe plan op te maken.

Hoe lees ik een elektriciteitsplan?

Het elektriciteitsplan bestaat uit een eendraadschema en een situatieschema. Het eendraadschema moet je lezen als afzonderlijke stroombanen (aangeduid met een letter) met aftakpunten (aangeduid met een cijfer) en symbolen. Ook wordt per stroombaan het aantal ampère vermeld. 

Het situatieschema is makkelijker te lezen dan het eendraadschema. Op het situatieschema vind je alle eindpunten van je elektrische installatie. Je ziet op het schema waar alle lichtpunten, schakelaars en stopcontacten in je woning komen. Vaste toestellen, zoals koelkast, wasmachine, cv-ketel, … worden ook vermeld op het schema omdat deze toestellen een hogere ampère (lees: meer elektrische stroom) nodig hebben. 

Kan je zelf een elektriciteitsplan opmaken?

Je kan zelf een elektriciteitsplan opmaken. Voor het situatieschema vertrek je van het grondplan van de woning. Duid op dit grondplan aan waar lichtpunten, stopcontacten, schakelaars, de deurbel, je alarminstallatie, de thermostaat van je verwarming, … moeten komen. Gebruik hiervoor de standaard symbolen, zoals vastgelegd in het AREI. Je kan werken met een grondplan per verdieping of per kamer. 

Het eendraadschema kan je zelf opmaken als je kaas hebt gegeten van elektriciteit. Het schema bestaat uit de verschillende stroombanen. De stroombanen krijgen een letter (A, B, C, …) en per stroombaan wordt het aantal ampère vermeld, in je zekeringkast krijgen de schakelaars dezelfde letter. Per stroombaan staan de aftakpunten aangeduid met een symbool en een nummer. Het is zeer belangrijk dat je de juiste symbolen gebruikt. Twijfel je over je zelfgemaakte schema? Laat het dan controleren door een elektricien, zo ben je zeker dat alles klopt en je niets vergeten bent. 

Je mag je elektriciteitsplan met de hand tekenen, maar online vind je ook schema’s terug die je kan downloaden en aanpassen of je gaat aan de slag met een van de tekenprogramma’s online.

Prijs laten maken

Je kan bij verschillende partijen een elektriciteitsplan laten opmaken. Dat kan bij je vaste elektricien, aannemer, lichtarchitect, … De kost van een elektriciteitsplan schommelt tussen de 250 en 350 euro. Maar alles hangt af van jouw specifieke situatie. Raadpleeg dus een expert om een realistisch en correct zicht te krijgen op de kostprijs.  

Stappenplan: hoe maak je een elektriciteitsplan?

Je kan zelf een eendraadschema en situatieschema maken. Dat kan met de hand of digitaal. Het belangrijkste is dat je de correcte symbolen gebruikt van het AREI en dat je bij twijfel altijd het schema laat nakijken door een expert.

Hoe een eendraadschema maken?

Stap 1: teken alle stroombanen met een meetlat.
Stap 2: geef elke stroombaan een andere letter. Volg de logische volgorde van het alfabet.
Stap 3: noteer per stroombaan het aantal ampère.
Stap 4: teken de aftakkingen, gebruik het juiste symbool.
Stap 5: geef elke aftakking een cijfer.

Hoe een situatieschema maken?

Stap 1: teken de plattegrond van jouw huis. Werk per verdieping of per kamer.
Stap 2: duid aan welke aansluitingen op welke plaats horen (stopcontacten, schakelaars, lampen, …).

FAQ elektriciteitsplan