Werkingsprincipe van centrale verwarming

Redactie Livios
Onze redactie volgt de bouw- en woonwereld op de voet. Dankzij onze expertise helpen we je weloverwogen beslissingen nemen voor jouw huis of renovatie.

Wat is een centrale verwarming en hoe werkt het? We bekijken het werkingsprincipe en de onderdelen van de centrale verwarming van dichtbij.

Wat is een centrale verwarming?

Een centrale verwarming of cv-installatie bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Een ketel met een brander.
  • Een expansievat en circulatiepomp.
  • Een warmteafgiftesysteem met verwarmingselementen (radiatoren, convectoren...) of vloerverwarming met zijn leidingen.
  • Regelapparatuur en rookgasafvoer.
  • Trekonderbreker (enkel voor aardgas): om een te grote trek van de schoorsteen te verminderen.

Hoe werkt centrale verwarming?

Nadat het verwarmingswater in de ketel door de brander is verwarmd, stuurt de pomp het naar de verwarmingselementen. Die elementen geven warmte af in de kamers, waarna het afgekoelde water terug naar de ketel stroomt. Het expansievat vangt het extra volume op dat ontstaat doordat water bij het verwarmen uitzet. De regelapparatuur stemt de warmteproductie van de ketel zo goed mogelijk af op de warmtevraag.

Frequentiegestuurde circulatiepomp

Bij een frequentiegestuurde circulatiepomp (met Europees energielabel A) past het toerental van de pomp zich aan de warmtevraag aan. Bovendien voorkom je hiermee eventuele geluidsproblemen. Door radiatorkranen dicht te draaien of thermostatische kranen te gebruiken, kan er immers een overcapaciteit van de pomp ontstaan. Die verhoogde druk in de installatie veroorzaakt geluid.

Eén- en tweepijpsystemen

Bij centrale verwarming heb je de keuze tussen eenpijp- en tweepijpsystemen. In een woning kunnen beide systemen gecombineerd voorkomen.

1. Tweepijpsysteem

Er zijn aparte leidingen voor het warme water dat naar de radiatoren gevoerd wordt en voor de terugvoer van het water naar de ketel. Een tweepijpsysteem is qua plaatsing iets duurder, maar ligt toch het best in de markt.

2. Eenpijpsysteem

Radiatoren worden in serie geschakeld op één ringleiding. De laatste radiator van de schakel geeft daardoor minder warmte af dan de eerste. Om dit te compenseren moeten de radiatoren verhoudingsgewijs groter zijn naarmate ze verder verwijderd zijn van de ketel.

Overeenkomst met de installateur

Vraag aan meerdere installateurs een offerte. Hiervoor heeft de installateur jouw plan nodig, moet hij weten welke warmtegeneratoren en afgiftesystemen je verkiest en zou hij de nodige gegevens moeten hebben over de isolatiewaarde van de verschillende vertrekken. Baseer je niet enkel op de laagste prijs. De kwaliteit van de materialen en de installatie zijn zeker zo belangrijk. Zorg dat volgende aspecten in je offerte staan:

  • Gewaarborgde temperatuur per kamer. Kijk goed na welke buitentemperatuur de installateur als referentiepunt neemt. Dat kan bijvoorbeeld -8°C zijn, maar evengoed -12°C.
  • Plaatsing: wat houdt die wel/niet in?
  • Volledige gegevens over de warmtegeneratoren: bv. merk, type, vermogen, rendement, … van een ketel.
  • Gegevens over de warmteafgiftesystemen: verwarmingslichamen of vloerverwarming, merk, type, vermogen, kleur, formaat, …
  • Regelapparatuur: type kranen, kamerthermostaat, weersafhankelijke regeling, …
  • Opslag van stookolie of propaangas: welke tank, grootte, materiaal, ….
  • Leidingen: materiaal, eenpijp- of tweepijpsysteem, lengte van buizen, buisisolatie, …
  • Toebehoren: beveiligingsapparatuur, pomp, expansievat, bevestigingsmaterialen, …

Als je beslist hebt wie je cv-installatie mag plaatsen, maak dan duidelijke afspraken, met onder meer vermelding van de betalingsmodaliteiten, de begin- en einddatum van de werkzaamheden, een boeteclausule bij laattijdige oplevering, de garantie, …

Vraag ook een plan met aanduiding van de plaats en het formaat van de verwarmingslichamen of -elementen. Ook de loop, de diameter en de doorgangen van de leidingen moeten zwart op wit staan, evenals de gewenste temperatuur per kamer. Dit plan moet je als bouwheer officieel goedkeuren voor de aanvang van de werken.

Wanneer ambacht en design samenkomen: Artisan Lines geeeft je badkamer karakter
Duravit

Wanneer ambacht en design samenkomen: Artisan Lines geeeft je badkamer karakter

Jouw badkamer omtoveren tot een oase van luxe?

Lees meer
Een blik op 2050: betaalbaar en energiezuinig wonen in deze kijkwoningen
AVL Woningbouw

Een blik op 2050: betaalbaar en energiezuinig wonen in deze kijkwoningen

Duurzaam wonen hoeft niet duur of ingewikkeld te zijn.

Lees meer

Wil je graag weten wat een condensatieketel kost?

Vraag gratis offertes aan

Dit moet je zeker lezen

Verwarming bij nieuwbouw of renovatie: ontdek alle opties voor jouw woning

Lees meer

Warmtepompradiatoren: ontdek hoe je hiermee slim en duurzaam verwarmt

Lees meer

Wandverwarming: dit zijn voor- en nadelen van een knuffelmuur

Lees meer

Verplicht onderhoud voor verwarmingsketels: zo vaak moet je je ketel onderhouden

Lees meer

Lees ook

Kan je koelen met een gasketel?

Kan je koelen met een gasketel?

Uit een recent onderzoek van verwarmingsspecialist Vaillant blijkt dat 1 op de 5 mensen denkt dat je met een gasketel kan koelen. Maar klopt dat?

Lees meer

Dilemma: koop ik een warmtepomp aan 6% btw of een gasketel aan 21% btw?

Dilemma: koop ik een warmtepomp aan 6% btw of een gasketel aan 21% btw?

Vanaf 1 juli 2025 zal de btw op gasketels van 6% naar 21% stijgen. Is een warmtepomp of gasketel financieel de beste keuze voor je renovatie?

Lees meer

8 klussen die je nu best doet om je huis en tuin al voor te bereiden op de winter

8 klussen die je nu best doet om je huis en tuin al voor te bereiden op de winter

Je huis en tuin verdienen nog wat extra aandacht vooraleer de winter in het land is. Bereid je nu al voor en ga aan de slag met deze acht klussen.

Lees meer

Partnerartikels

Bekijk alle partners
Nu overstappen op duurzame verwarming loont: geniet van lagere btw én cashback
Nu overstappen op duurzame verwarming loont: geniet van lagere btw én cashback

Bosch ken je vast van gereedschap en huishoudtoestellen. Maar wist je dat Bosch ook een pionier is in duurzame verwarmingssystemen? Of het nu om verwarmen, ...

Lees meer
Een ThemaFast Condens-ketel in een renovatiewoning
Een ThemaFast Condens-ketel in een renovatiewoning

Stijn en Rebekka gingen voor hun renovatiewoning op zoek naar een innovatieve vervanging voor hun oude verwarmingsketel.

Lees meer
Van stookolie naar propaangas: een slimme zet voor je woning
Van stookolie naar propaangas: een slimme zet voor je woning

De energiewereld verandert razendsnel. Waar stookolie jarenlang de standaard was voor verwarming, kiezen steeds meer gezinnen voor een schoner en...

Lees meer
Meer ruimte in huis, zonder gedoe? Bij STiDO geniet je in een mum van tijd van je nieuwe aanbouw
Meer ruimte in huis, zonder gedoe? Bij STiDO geniet je in een mum van tijd van je nieuwe aanbouw

Of je nu voor gezinsuitbreiding staat, een thuiskantoor kan gebruiken of simpelweg meer leefruimte wil, bij STiDO vind je de perfecte oplossing. Onze...

Lees meer

Onze toolbox
Offertes aanvragen

Vraag vrijblijvend offertes aan! Ontvang snel max. 4 offertes van vakmannen. Bespaar tijd én geld!

Aanvragen
Premies en subsidies

Met premies en subsidies kan je flink besparen. Kijk waar jij recht op hebt.

Zoeken
Magazines

Bouwen of verbouwen? Bestel je gratis magazine!

Aanvragen
Praktische gidsen

Met deze praktische digitale gidsen ben je meteen geïnformeerd en heb je een handige checklist bij de hand.

Aanvragen
Forum

Zit je met een vraag? Stel ze aan andere bouwers en verbouwers.

Stel je vraag