Werkingsprincipe van centrale verwarming

Redactie Livios
Onze redactie volgt de bouw- en woonwereld op de voet. Dankzij onze expertise helpen we je weloverwogen beslissingen nemen voor jouw huis of renovatie.

Wat is een centrale verwarming en hoe werkt het? We bekijken het werkingsprincipe en de onderdelen van de centrale verwarming van dichtbij.

Wat is een centrale verwarming?

Een centrale verwarming of cv-installatie bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Een ketel met een brander.
  • Een expansievat en circulatiepomp.
  • Een warmteafgiftesysteem met verwarmingselementen (radiatoren, convectoren...) of vloerverwarming met zijn leidingen.
  • Regelapparatuur en rookgasafvoer.
  • Trekonderbreker (enkel voor aardgas): om een te grote trek van de schoorsteen te verminderen.

Hoe werkt centrale verwarming?

Nadat het verwarmingswater in de ketel door de brander is verwarmd, stuurt de pomp het naar de verwarmingselementen. Die elementen geven warmte af in de kamers, waarna het afgekoelde water terug naar de ketel stroomt. Het expansievat vangt het extra volume op dat ontstaat doordat water bij het verwarmen uitzet. De regelapparatuur stemt de warmteproductie van de ketel zo goed mogelijk af op de warmtevraag.

Frequentiegestuurde circulatiepomp

Bij een frequentiegestuurde circulatiepomp (met Europees energielabel A) past het toerental van de pomp zich aan de warmtevraag aan. Bovendien voorkom je hiermee eventuele geluidsproblemen. Door radiatorkranen dicht te draaien of thermostatische kranen te gebruiken, kan er immers een overcapaciteit van de pomp ontstaan. Die verhoogde druk in de installatie veroorzaakt geluid.

Eén- en tweepijpsystemen

Bij centrale verwarming heb je de keuze tussen eenpijp- en tweepijpsystemen. In een woning kunnen beide systemen gecombineerd voorkomen.

1. Tweepijpsysteem

Er zijn aparte leidingen voor het warme water dat naar de radiatoren gevoerd wordt en voor de terugvoer van het water naar de ketel. Een tweepijpsysteem is qua plaatsing iets duurder, maar ligt toch het best in de markt.

2. Eenpijpsysteem

Radiatoren worden in serie geschakeld op één ringleiding. De laatste radiator van de schakel geeft daardoor minder warmte af dan de eerste. Om dit te compenseren moeten de radiatoren verhoudingsgewijs groter zijn naarmate ze verder verwijderd zijn van de ketel.

Overeenkomst met de installateur

Vraag aan meerdere installateurs een offerte. Hiervoor heeft de installateur jouw plan nodig, moet hij weten welke warmtegeneratoren en afgiftesystemen je verkiest en zou hij de nodige gegevens moeten hebben over de isolatiewaarde van de verschillende vertrekken. Baseer je niet enkel op de laagste prijs. De kwaliteit van de materialen en de installatie zijn zeker zo belangrijk. Zorg dat volgende aspecten in je offerte staan:

  • Gewaarborgde temperatuur per kamer. Kijk goed na welke buitentemperatuur de installateur als referentiepunt neemt. Dat kan bijvoorbeeld -8°C zijn, maar evengoed -12°C.
  • Plaatsing: wat houdt die wel/niet in?
  • Volledige gegevens over de warmtegeneratoren: bv. merk, type, vermogen, rendement, … van een ketel.
  • Gegevens over de warmteafgiftesystemen: verwarmingslichamen of vloerverwarming, merk, type, vermogen, kleur, formaat, …
  • Regelapparatuur: type kranen, kamerthermostaat, weersafhankelijke regeling, …
  • Opslag van stookolie of propaangas: welke tank, grootte, materiaal, ….
  • Leidingen: materiaal, eenpijp- of tweepijpsysteem, lengte van buizen, buisisolatie, …
  • Toebehoren: beveiligingsapparatuur, pomp, expansievat, bevestigingsmaterialen, …

Als je beslist hebt wie je cv-installatie mag plaatsen, maak dan duidelijke afspraken, met onder meer vermelding van de betalingsmodaliteiten, de begin- en einddatum van de werkzaamheden, een boeteclausule bij laattijdige oplevering, de garantie, …

Vraag ook een plan met aanduiding van de plaats en het formaat van de verwarmingslichamen of -elementen. Ook de loop, de diameter en de doorgangen van de leidingen moeten zwart op wit staan, evenals de gewenste temperatuur per kamer. Dit plan moet je als bouwheer officieel goedkeuren voor de aanvang van de werken.

Waarom compacte nieuwbouw dé slimme woonkeuze is in 2026
STiDO Modulair Bouwen

Waarom compacte nieuwbouw dé slimme woonkeuze is in 2026

De manier waarop we wonen verandert. Stijgende bouwkosten, kleinere percelen en een groeiend duurzaamheidsbewustzijn maken één ding duidelijk: efficiënt wonen is de toekomst.

Lees meer
Fluweelzacht en functioneel: ontdek de nieuwe ovale spoelbak van BLANCO
BLANCO Belgium bv

Fluweelzacht en functioneel: ontdek de nieuwe ovale spoelbak van BLANCO

De nieuwe OOVALON-spoelbak van BLANCO met zachte rondingen belooft meer dan alleen een mooi design.

Lees meer

Wil je graag weten wat een condensatieketel kost?

Vraag gratis offertes aan

Dit moet je zeker lezen

Verwarming bij nieuwbouw of renovatie: ontdek alle opties voor jouw woning

Lees meer

Centrale verwarming op pellets? Ontdek alles over de pelletketel of cv-kachel op pellets

Lees meer

Wandverwarming: dit zijn voor- en nadelen van een knuffelmuur

Lees meer

Infraroodverwarming in je badkamer: waarom is het zo geschikt en hoeveel kost het?

Lees meer

Lees ook

Zo verwarmt Vlaanderen: aardgas blijft aan de top

Zo verwarmt Vlaanderen: aardgas blijft aan de top

Statistiek Vlaanderen toont: 67% van de huishoudens kiest voor aardgas. Warmtepompen winnen traag terrein en hout blijft populair als bijverwarming.

Lees meer

CO-vergiftiging vermijden: is jouw woning veilig genoeg?

CO-vergiftiging vermijden: is jouw woning veilig genoeg?

Met de winterkou duikt de stille moordenaar koolmonoxide weer op, waardoor het risico op CO-vergiftiging toeneemt. Hoe kan je jezelf beschermen?

Lees meer

Kiezen voor een warmtepomp? “De gasfactuur blijft nog altijd de goedkoopste”

Kiezen voor een warmtepomp? “De gasfactuur blijft nog altijd de goedkoopste”

Een warmtepomp is in aanschaf duurder dan een gasketel. Waarom dan een warmtepomp kopen? “Het is de enige langetermijnoplossing”, weet Aurélie Beauvais.

Lees meer

Partnerartikels

Bekijk alle partners
Bouwen of renoveren? Overweeg een warmtepomp
Bouwen of renoveren? Overweeg een warmtepomp

Wie vandaag bouwt of verbouwingen plant, kijkt steeds vaker naar oplossingen die het energieverbruik verlagen. Een goede isolatie blijft essentieel, maar...

Lees meer
5 redenen om een moderne warmtepomp met de gezelligheid van houtverwarming te combineren
5 redenen om een moderne warmtepomp met de gezelligheid van houtverwarming te combineren

Steeds meer gezinnen kiezen voor een warmtepomp als duurzaam en toekomstgericht verwarmingssysteem. Maar dat wil niet zeggen dat je afscheid moet nemen van ...

Lees meer
Infosessie: een antwoord op al je warmtepompvragen
Infosessie: een antwoord op al je warmtepompvragen

Sta je voor een renovatie of nieuwbouw en twijfel je over de juiste verwarmingsoplossing? Met veranderende regelgeving rond energieprijzen rijzen er heel...

Lees meer
De juiste energiekeuzes maken? Dit gratis magazine helpt je met vertrouwen kiezen
De juiste energiekeuzes maken? Dit gratis magazine helpt je met vertrouwen kiezen

Wie vandaag bouwt of renoveert, staat voor keuzes die een impact hebben op comfort, energieverbruik en budget. Zowel nu als richting 2050. Maar hoe...

Lees meer

Onze toolbox
Offertes aanvragen

Vraag vrijblijvend offertes aan! Ontvang snel max. 4 offertes van vakmannen. Bespaar tijd én geld!

Aanvragen
Premies en subsidies

Met premies en subsidies kan je flink besparen. Kijk waar jij recht op hebt.

Zoeken
Magazines

Bouwen of verbouwen? Bestel je gratis magazine!

Aanvragen
Praktische gidsen

Met deze praktische digitale gidsen ben je meteen geïnformeerd en heb je een handige checklist bij de hand.

Aanvragen
Forum

Zit je met een vraag? Stel ze aan andere bouwers en verbouwers.

Stel je vraag