CO-vergiftiging vermijden: is jouw woning veilig genoeg?

Met de winterkou duikt de stille moordenaar koolmonoxide weer op. En dus steekt het gevaar op CO- of koolstofmonoxidevergiftiging opnieuw de kop op. Jaarlijks zijn er in België meer dan duizend slachtoffers van een CO-vergiftiging. Dat komt vooral voor tussen de maanden oktober en februari. Waar loopt het meestal mis en hoe voorkom je problemen de komende maanden?

Wat is CO-vergiftiging?

Als er te weinig zuurstof in de kamer is, kan dit leiden tot een CO-vergiftiging van de bewoners. CO ontstaat ook als toestellen niet goed afgesteld zijn of als de schoorsteen niet goed trekt. Wanneer er CO in de kamer hangt, adem je dit ongemerkt in en neemt het bloed de vergiftiging op via de longen. De symptomen zijn onder meer loomheid, duizeligheid, hoofdpijn, futloosheid ... Bij hoge concentraties raak je buiten bewustzijn en kan je sterven.

Oorzaken CO-vergiftiging

CO kan je niet ruiken, zien of voelen. Dat maakt het zo gevaarlijk. Een gebrek aan goede verluchting van de ruimtes waar de verwarmingstoestellen staan en een slechte afvoer van de verbrandingsgassen zijn de grootste oorzaken van een CO-vergiftiging. Waterverwarmingstoestellen veroorzaken de meeste vergiftigingen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de meeste vergiftigingen in de badkamer gebeuren. Tweede grootste probleemzone in huis is de woonkamer.

Hoe CO-vergiftiging vermijden? 5 tips

1. Gebruik alleen perfect werkend toestel en schoorsteen

• Kleine verwarmingsgeisers zonder afvoer naar een schoorsteen zijn uit den boze.
• Verwarmingstoestellen die de verse lucht uit het stooklokaal halen (open toestellen) vereisen extra aandacht. Ideaal zijn de gesloten toestellen die verse buitenlucht opnemen door middel van een ventilator en door dezelfde buis verbrandingsgassen naar buiten stuwen.
• Let op de gevaarsignalen: gele vlammen bij gastoestellen, condensatie of damp op muren en ramen.
• Bijverwarmingstoestellen op stookolie of gas hebben geen afvoer en zijn dus gevaarlijk. Deze toestellen mag je nooit langer dan een uur gebruiken.
• Laat je schoorsteen plaatsen volgens de geldende normen door een geregistreerde vakman-installateur.

2. Zorg voor voldoende verluchting in de kamer

• Een kleine kamer moet regelmatig en voldoende verlucht worden.
• Wees extra voorzichtig bij mistig weer en bij windstilte. Het risico is dan het grootst. Extra verluchting is belangrijk.
• Laat verluchtingsroosters plaatsen volgens de geldende normen (onder- en bovenroosters om een goede doorstroming van lucht te verkrijgen).
• Let op wat je stookt. Kachels zijn enkel geschikt voor brandstoffen zoals vermeld in de handleiding.

3. Laat een nieuw verwarmingstoestel plaatsen en afstellen door een vakman

Een verwarming plaatsen en afstellen is niet weggelegd voor doe-het-zelvers of een handige buurman. Er zijn te veel risico's aan verbonden om het op een 'goedkopere' manier te laten uitvoeren.

4. Laat je installatie regelmatig onderhouden

Een regelmatig nazicht en onderhoud van verwarmingstoestel en schoorsteen, uitgevoerd door een vakman zijn een must voor een goed werkende en veilige installatie.

Je bent verplicht om de centrale verwarming op stookolie, hout, kolen of pellets jaarlijks te laten nakijken en onderhouden. Voor installaties op gas is dat sinds juni 2010 tweejaarlijks verplicht. 

5. Plaats een CO-melder

Wie meer zekerheid wil inbouwen, kan een CO-melder (laten) plaatsen. Doe dit in de buurt van de slaapkamer(s) en niet te dicht bij een toestel dat koolstofmonoxide kan afgeven. Zo vermijd je vals alarm. Een CO-melder werkt op batterijen. Denk eraan om deze op regelmatige basis te vervangen. Verschillende gemeenten geven bovendien een premie bij de aankoop van een CO-melder.

Wat doen bij CO-vergiftiging?

• Open meteen alle ramen en deuren om de ruimte te verluchten.
• Schakel het toestel dat CO veroorzaakt indien mogelijk uit.
• Evacueer de persoon die bevangen is door CO uit de kamer en verwittig de huisarts.
• Is de persoon bewusteloos? Bel onmiddellijk de hulpdiensten op 100 of 112 en vermeld dat het gaat om CO-vergiftiging.