Bouwen? Ontwerp compact

Wil je een energiezuinige woning bouwen? Dan kies je het best voor een zo compact mogelijk ontwerp. Maar wat betekent dat precies, 'compact'?

Compact bouwen

Eén van de hardnekkigste misverstanden is dat compact bouwen gelijk staat aan klein bouwen. Niets is minder waar. 'Compactheid' slaat op de verhouding tussen het beschermd woonvolume en de warmteverliesoppervlakte.

Beschermd volume

Het beschermd volume is het volume waar je een binnenklimaat wil, zoals je salon, keuken, bureau, …

Warmteverliesoppervlakte

Dit is de totale buitenoppervlakte van de omhullende gebouwschil waarlangs warmte verloren gaat: gevel, dak, vloer, … Dit is dus de buffer tussen binnen- en buitenklimaat.

Volumecompactheid

De volumecompactheid is de verhouding tussen het beschermd volume en de warmteverliesoppervlakte. Een woning is compacter dan een andere, als ze voor evenveel nuttige vloeroppervlakte en woonvolume minder warmteverliesoppervlak heeft.

Rijhuis

Door de kleinere warmteverliesoppervlakte is een rijwoning compacter dan een halfopen woning met eenzelfde beschermd volume. Die laatste is op zijn beurt compacter dan een vrijstaande woning. Die laatste heeft immers vier gevels waarlangs de koude weg kan, een halfopen maar drie en een rijhuis slechts twee.

Vorm woning

De meest compacte vorm is de bol. Maar voor het gros van de bouwers zal de kubusvorm met zadeldak zowat het hoogst haalbare zijn, wat compactheid betreft. Nog compacter is de achthoekige woning met piramidedak. Helemaal niet compact zijn woningen met veel 'inhammen' en 'uitsteeksels'.

Snoeien in geïsoleerd woonvolume?

Om het zo goed mogelijk te doen op vlak van compactheid, kan je behalve de eigenlijke vorm van de woning ook ingrijpen wat geïsoleerd woonvolume betreft. Is het echt nodig dat je ruimtes als garage, berging, zolder en kelder mee isoleert met de rest van de woning? Kies daarom eventueel om die ruimtes buiten het beschermd volume te laten.