Hoe ziet de wandopbouw bij houtskelet eruit?

"Ik had nooit kunnen denken dat er zoveel verschil is in wandopbouw", aldus een Livios-lezer op zoek naar een bedrijf gespecialiseerd in houtskeletbouw. "Na gesprekken met drie firma's weet ik het even niet meer." Wij vroegen Pieter Devos van Dewaele, Gert Mertens van Ecohuis en Paul Janssens van Arkana naar die onderlinge verschillen. En vooral: welke aspecten kunnen en/of moeten meespelen in jouw keuze tussen de wandopbouw van verschillende firma’s?

Verschillende technieken en materialen

Binnen houtskelet zijn er voor de wandopbouw verschillende technieken en materialen. Vergelijk het met de traditionele bouwmethode. Daar heb je ook verschillende soorten bouwblokken voor de binnenmuur en meerdere alternatieven voor spouwisolatie. Bij houtskelet vertaalt zich dat in verschillende beplatingsmaterialen, houtsoorten voor het skelet en isolatie.

Larix of oregon

Pieter Devos van Dewaele Houtskeletbouw zoomt in op die verschillende skelethoutsoorten. "Neem nu bijvoorbeeld de staanders (de verticale delen van je skelet, nvdr.). Sommige bedrijven kiezen voor behandelde dennensoorten, andere voor samengesteld materiaal. Bij Dewaele gebruiken we massief hout: larix of oregon, afhankelijk van de beschikbaarheid en kwaliteit op de markt. Hout is een natuurlijke grondstof, dus die twee factoren variëren nogal eens."

Van binnen...

Het skelet is uiteraard maar één deeltje van het geheel. Devos neemt de hele wandopbouw van Dewaele onder de loep, van binnen naar buiten. "Aan de binnenzijde beginnen we met een vezelversterkte - versterkt met glas- en houtvezels - gipskartonplaat van 15 millimeter. Deze industriële plaat passen ze ook toe in openbare gebouwen zoals scholen. Deze heeft een grotere stootvastheid en is veel steviger dan een klassieke plaat. Dan heb je het skelet zelf uit massief hout, met daartussen minerale wol. Aan de buitenzijde zit een 15 millimeter dikke multiplexbeplating."

... naar buiten

"Aan de buitenzijde van de houten constructie zitten er resolschuimplaten. Dit is de spouwisolatie. Een voordeel is dat dit materiaal een zekere graad van dampopenheid heeft. Als de montage van het skelet gebeurt bij slecht weer en de platen nat worden, kan het vocht achteraf nog altijd weg, door de isolatie", gaat Devos verder. "Vervolgens is er nog een luchtspouw en de gevelafwerking."

"Eén systeem...

Ook bij Ecohuis hanteren ze een vast systeem voor hun wandopbouw. Gert Mertens: "Vanbinnen is er eerst een gipskartonplaat van 12,5 millimeter dik met dan een dampscherm. Het volgende element is het eigenlijke skelet. Hiervoor gebruiken we grenenhout uit Canada of Scandinavië van 14 bij 15 centimeter. Tussen die balken isoleren we met 14 centimeter rotswol. Een watervast verlijmde OSB 3-plaat vormt de buitenbeplating."

... zorgt voor goede werfafspraken"

"In de spouw zit nog eens vier centimeter rotswol. Gevolgd door een luchtspouw en de gevelsteen. In totaal goed voor een breedte van 33 centimeter. Natuurlijk kan je altijd meer gaan isoleren of voor een andere samenstelling gaan, maar voor ons is deze wandopbouw qua prijs-kwaliteit het beste. Door één systeem te hanteren, door steeds met dezelfde materialen te werken, bouwen we expertise op. Zo creëren we een vast werfstramien. Want je product mag nog zo goed zijn, alles staat of valt met die volgende stap: een correcte plaatsing en installatie."

"Wandopbouw afhankelijk van ..."

Een heel ander verhaal krijgen we bij Arkana. Daar geloven ze niet in één wandopbouw die toepasbaar is voor alle projecten. Paul Janssens: "Wij kiezen tussen een dampopen of dampgesloten opbouw naargelang de te bouwen woning. De wandstructuur ziet er afhankelijk van die keuze helemaal anders uit. Zo is er het verschil in isolatiematerialen, maar ook de functie van de elementen verandert. Zo is bij de dampopen variant de hoofdstructuur het dragende element. Bij dampgesloten is dat de voorzetwand."

"... allerlei factoren"

"Waar die keuze vanaf hangt? Van veel factoren. De beoogde energieprestaties van het gebouw bijvoorbeeld: passief, lage energie of energiezuinig, van de beschikbare wanddikte, … Ook het dak kan een factor zijn in de uiteindelijke keuze. Met een glaserberekening (methode om het condensatierisico te berekenen, nvdr.) en een dynamische simulatie contoleren we steeds het condensatiepunt. Want je moet ten alle kosten vermijden dat je isolatie vochtig kan worden."

Conclusie?

Een nogal technisch verhaal. Misschien té technisch voor de gemiddelde aspirant-bouwer die de juiste keuze wil maken? "Het is inderdaad moeilijk om als leek door de bomen het bos te zien", geven de drie partijen toe.

"Stevigheid, ervaring en goedkeuringen"

"Toch is de wandopbouw iets dat je zeker in rekening moet brengen", vindt Devos van Dewaele. "Niet alleen de isolatiewaarde, maar ook de schrankweerstand en windverbanden zijn belangrijk. Die bepalen hoe stevig je constructie is. Eveneens de muuraanzet, toch de basis van je woning, speelt een voorname rol."
"Vanzelfsprekend zijn ook de jaren ervaring op de teller van het bedrijf keuzebepalend. Check ook of ze technische goedkeuringen kunnen voorleggen. Voor zo'n goedkeuring moet je als bedrijf een toch wel lastige procedure - zoals akoestische en brandtesten - doorlopen. Maar het is wel een objectief waardeoordeel over de kwaliteit van de materialen en de stevigheid van de constructie."

"Luchtdicht en gezond"

Ook Janssens van Arkana legt de nadruk op isolatie, maar hamert verder op de luchtdichtheid. "Voor ons is luchtdichtheid één van de grote aandachtspunten bij de wandopbouw. Isolatie en luchtdichtheid gaan hand in hand. Samen met een balansventilatie vormen ze de basis van een lage-energie of passieve nieuwbouw. En heel belangrijk: de wand moet vooral gezond opgebouwd zijn!"
"Maar de wand is natuurlijk maar een deel van een groter geheel. Verlies ook andere aandachtspunten niet uit het oog. Uiteraard begint alles al bij een goede architect en een uitgekiend ontwerp."

"Meer dan wandopbouw alleen"

Ook Mertens van Ecohuis erkent het belang van een goede wandopbouw, maar benadrukt eveneens dat je je als aspirant-bouwer hier niet blind op mag staren. "Op beurzen pakken bouwbedrijven nogal eens graag uit met dwarsdoorsnedes. Maar kijk ook eens naar het bedrijf zelf. Want een project staat of valt met een betrouwbare bouwpartner. Een houtskelet is meer dan een wand, het gaat ook om de knowhow en ervaring op de werf. Om de manier waarop het plafond is opgebouwd. Om duidelijke afspraken over de prijs", besluit Mertens.