Gaswarmtepomp: het beste van twee werelden?

Als het over warmtepompen gaat, denk je waarschijnlijk meteen aan een elektrisch exemplaar. Toch is elektriciteit niet de enige manier om een warmtepomp van energie te voorzien. Gaswarmtepompen bestaan al langer, maar treden de jongste tijd ook meer op het voorplan voor particuliere woningen. Hoe werken ze en hoe verhouden ze zich tot de gascondensatieketel en de elektrische warmtepomp? Jef Schelkens van Coolingways doet het systeem uit de doeken.

Hoe werkt een gaswarmtepomp?

Net zoals de meeste traditionele warmtepompen, zorgt de gaswarmtepomp voor verwarming en voor de productie van sanitair warm water. Ook dit systeem kan warmte onttrekken uit lucht, water en bodem.

“Onze systemen werken eigenlijk zoals een lucht-waterwarmtepomp, maar dan op gas in plaats van elektriciteit”, begint Schelkens. Dat is onder meer interessant als je geen zonnepanelen hebt of kan leggen. De gaswarmtepomp werkt dus op fossiele brandstof. Toch kan ze volgens fabrikanten en verdelers helpen om over te schakelen op volledig groene energie.

“Eigenlijk moeten we spreken van een gasabsorptiewarmtepomp”, legt Jef Schelkens uit. “Een gasbrander geneert een drukverhoging, wat op zijn beurt leidt tot hete dampen in de buizen. Dat zorgt voor de nodige aansturing van het systeem. Bij elektrische warmtepompen gebeurt dit hele proces mechanisch.”

Gaswarmtepomp vs elektrische warmtepomp

Waar maakt een gaswarmtepomp het verschil in vergelijking met een elektrische warmtepomp?

1. “Ecologisch en financieel interessanter”

“Zowel ecologisch als financieel biedt een systeem op gas grote voordelen”, gaat Schelkens verder. “Aardgas is primaire energie, terwijl elektriciteit voornamelijk geproduceerd wordt in centrales. Om 1 kWh elektriciteit op te wekken, heb je 2,5 keer meer energie nodig dan bij aardgas. En dat merk je ook op je energiefactuur. 1 kWh aardgas is vandaag voor een particulier vier keer goedkoper dan 1 kWh elektriciteit.”

Goed voor een besparing van ongeveer 40 % op je aardgasfactuur, volgens de verdelers, ten opzichte van een moderne condenserende gasketel. Specialisten verwachten trouwens dat die lage prijs nog een tijdje zal standhouden. Door pv-panelen te koppelen aan je elektrische warmtepomp haal je de elektriciteitskost wel heel wat naar beneden.

2. Lagere buitentemperatuur leidt niet tot lager rendement

“Een gaswarmtepomp is heel wat minder afhankelijk van de buitentemperatuur. In de koudere maanden heb je het meest nood aan verwarming. Maar dan verliest een elektrische lucht-waterwarmtepomp net aan rendement. En ook je pv-panelen leveren dan minder op. Tenzij je een hybride opstelling hebt, waar bijvoorbeeld een gascondensatieketel bijspringt. Zoniet, gaat je elektriciteitskost snel de hoogte in. Bij gaswarmtepompen behoud je een goed rendement, zelfs bij buitentemperaturen van -10°C.”

3. Ideaal voor renovaties

Een ander voordeel van de gaswarmtepomp is dat je gemakkelijk hoge watertemperaturen bereikt. “Tot zelfs 60 à 65°C. Ook bij vriestemperaturen. Dat maakt dat je dit systeem gemakkelijk kan inpassen in bestaande woningen met verwarming op hoge temperatuur. Een perfecte oplossing voor renovaties dus. Maar ook in nieuwbouwwoningen, bijvoorbeeld in geval van vloerverwarming, heeft een gaswarmtepomp zijn plaats.”

Gaswarmtepomp vs. gascondensatieketel

Hoe verhouden deze twee gasverwarmingssystemen zich onderling tot elkaar, nu de gascondensatieketel volop naar voren wordt geschoven om een oude verwarmingsketel te vervangen?

1. Hoger rendement…

Qua rendement valt er volgens Jef Schelkens een enorm verschil te noteren. “Een gascondensatieketel haalt al een knap rendement van zo’n 107 %. Maar een gaswarmtepomp kan tot 169 % rendement halen. Dat is te verklaren door de extra, gratis energie die je vanuit de buitenlucht haalt. Die komt nog eens bovenop het opgewekte rendement door het gas. Je haalt dus heel wat meer energie uit een gaswarmtepompsysteem dan dat je erin steekt.”

2. … maar ook een hogere prijs

“Gezien de huidige energieprijzen is een condenserende gasketel nog altijd de meest economische oplossing vergeleken met een elektrische warmtepomp”, zegt Schelkens. “De investering in een gaswarmtepomp is hoger dan die in een condenserende gasketel. Maar combineer je een condensatieketel met een zonneboiler, dan kom je ongeveer wel aan hetzelfde prijskaartje uit.”

Wanneer is een gaswarmtepomp minder evident?

Zijn er ook omstandigheden waarin een gaswarmtepomp minder logisch is om in te passen? “Heeft je woning te weinig verwarming nodig? Dan is een gaswarmtepomp waarschijnlijk niet de meest rendabele oplossing. Ik denk bijvoorbeeld aan een nieuwbouwrijwoning met lage energievraag. Het nominaal vermogen van een gasabsorptiewarmtepomp is zo’n 18 kilowatt. Zo’n woning heeft misschien maar 3 kilowatt nodig. De ideale bestemming is een woning die zo’n 10 kilowatt vraagt.”

“Ook als je een heel hoge watertemperatuur nodig hebt (boven 70°C), kijk je beter naar een alternatief. Dan komt hier alleen een gascondensatieketel in aanmerking. Een elektrische warmtepomp komt hier zeker niet in de buurt.”

Niet veel plaats buiten? Ook dan let je best op: “De buitenunit is ongeveer 1 m² groot. Met een klein koertje is dat niet heel handig. Zo’n unit kan je ook wel op een plat dak kwijt. Het geluid van de ventilator is bovendien heel beperkt.”

“Als je, ten slotte, in een verkaveling of straat woont waar er geen gasaansluiting is, kan je altijd werken met bijvoorbeeld een propaantank”, sluit Schelkens af.