Isolatieprof: “Spouwmuurisolatie voldoet op lange termijn niet meer”

“20% van de niet-geïsoleerde spouwmuren van bestaande woningen in ons land zijn smaller dan 5 cm en vallen dus buiten het vereiste kwaliteitskader. Maar ook voor deze woningen met ‘minispouw’ is er verbetering mogelijk op energievlak. Toch is zelfs spouwmuurisolatie van 5 cm dik niet genoeg om straks aan de energie-eisen te voldoen.” Aan het woord is Nathan Van Den Bossche, doctor ingenieur-architect en professor aan de UGent. Hij voerde talrijke onderzoeken uit rond spouwmuurisolatie en onthult zijn ontdekkingen.

1. Ook een minispouw kan je volledig opvullen

Je hebt recht op een premie als je jouw spouwmuur door een erkend aannemer laat aanpakken. Voorwaarde is wel dat je spouw in goede staat verkeert en minstens 5 cm breed is. Waarom ligt de grens op 5 cm? “Twee redenen: om het risico op regendoorslag (van je buiten- naar je binnenspouwblad via je isolatie, red.) te beperken en om voldoende warmteweerstand te verkrijgen.”

Toch wilden Van Den Bossche en zijn collega-onderzoekers zeker weten of kleinere spouwen niet ten onrechte buiten beschouwing worden gelaten. “In België zijn er 5,1 miljoen woningen en appartementen. Zo’n 2 miljoen daarvan hebben een niet-geïsoleerde spouw. Nog eens 20% daarvan heeft een spouw van minder dan 5 cm breed en valt dus buiten het bestaande kwaliteitskader voor na-isolatie. Met een gemiddelde muuroppervlakte van 80 m² zitten we zo toch met meer dan 3 miljoen m² aan zogezegd niet te isoleren spouwmuur.”

“We stelden echter vast dat, hoewel bijvoorbeeld 3 cm isolatie erg weinig is, er toch al een duidelijke verbetering merkbaar is van de thermische prestaties. En dat deze spouwen ook zonder problemen voor de volle 100% opgevuld geraken. Het risico op mortelbruggen neemt natuurlijk toe naarmate je spouw dunner wordt, maar toch toonden de testresultaten aan dat er zich nergens grote luchtholtes bevonden. Bovendien konden we elk isolatiemateriaal succesvol inblazen in de spouw.”

2. Kleine spouw: risico op vocht en schimmel bij EPS

Wat met regendoorslag? Indien op regelmatige basis vocht tot aan je binnenspouwblad geraakt, loopt je woning risico op vocht- en schimmelproblemen. “Hier stelden we vast dat niét alle materialen even goed scoorden”, geeft Van Den Bossche aan. “Toen we een spouw van 3 cm na-isoleerden met PUR merken we geen problemen op. Bij minerale wol wordt infiltrerend water altijd afgevoerd tussen de isolatie en de gevelsteen, dus het water dringt niet dieper in de isolatielaag.”

“Bij EPS-parels bestaat er wel een kans op waterdoordringing als je naar zeer kleine spouwdiktes gaat. Vergelijk het met champagneglazen die als een piramide gestapeld staan. Als je het bovenste glas vult, loopt de vloeistof van het ene glas over naar het andere. Ongeveer hetzelfde gebeurt bij EPS-parels. En dat tot een isolatiedikte van 5 à 7 cm. Bij een spouw vanaf 5 cm is er echter geen probleem: een beetje water zal terug verdampen, zoals dat ook gebeurt in een spouw zonder isolatie.”

3. Praktijk beter dan theorie

Daarnaast gingen Van Den Bossche en zijn collega’s op zoek naar antwoorden op een aantal algemene vragen. “Zo testten we de kwaliteit van de spouwmuurisolatie in 23 verschillende gebouwen. In de meeste gevallen was er tussen de 5 en 7 cm isolatie aanwezig. Opvallend: de U-waarde lag in realiteit typisch hoger dan de theoretische voorspellingen vooraf. Hieruit blijkt dat de standaard rekenwaarden nog een beetje aan de veilige kant zijn, en dat het bestaande kwaliteitssysteem voor na-isolatie van spouwmuren dus zeer goed werkt.”

4. Eerdere isolatie is combineerbaar met spouwmuurisolatie

Ten slotte namen de onderzoekers een reeks bestaande spouwen onder de loep waar al isolatie aanwezig was. “Zelfs in het geval van een restspouw van 3 à 5 cm is er geen probleem om bij te isoleren. Qua materiaal heb je geen beperkingen, ook niet naar regendoorslag toe. Zelfs EPS kan je hier zonder zorgen toepassen.”