Isoleren we ons te pletter? Bouwsector hekelt nieuwe norm

De nieuwe isolatienorm is te streng, contraproductief en slecht voor het milieu. Dat zegt de Vlaamse Confederatie Bouw. Isoleren we ons te pletter?

Livios bond vorige week de kat de bel aan met getuigenissen over oververhitting in nieuwbouwwoningen als gevolg van de steeds strengere isolatie-eisen. Daardoor zit de verkoop van airco’s nu al enkele jaren in de lift. In verschillende kranten reageert nu ook de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) op de nieuwe isolatienormen. Deze zijn volgens Marc Dillen, directeur van de VCB, te streng, contraproductief en slecht voor het milieu. “Met de nieuwe isolatienorm is een grens bereikt. Het fabriceren van isolatiemateriaal voor een nieuwbouw vraagt meer energie dan je ooit zal besparen.”

Minder wooncomfort?

De extra isolatie zorgt volgens Dillen voor een daling van het wooncomfort. “Door de strengere normen wordt het steeds complexer om isolatie en ventilatie op elkaar af te stemmen. Lukt dat niet of onvoldoende, dan warmt zo’n nieuwbouwwoning veel te snel op. Een zonnige winterdag of een feestje met behoorlijk wat aanwezigen is genoeg om de temperatuur de hoogte in te jagen. En dan zetten mensen ramen open om de temperatuur onder controle te houden. Erg energie-efficiënt lijkt me dat niet.”

“Te weinig feeling met oververhitting”

De VCB wil de isolatienorm evalueren en bijsturen. Maar dat ziet minister Tommelein (Open VLD) niet zitten. “De norm is in oktober vorig jaar door de Vlaamse regeringspartijen vastgelegd. Het zou van weinig visie getuigen om er nu al aan te sleutelen.” De architecten delen die mening. “Je kan perfect een energieneutrale woning bouwen die niet te warm wordt”, zegt Katie Lammens, voorzitter van het Netwerk Architecten Vlaanderen. “Maar dan moet je daar rekening mee houden in je ontwerp en een goed ventilatiesysteem voorzien.”

En net daar wringt het schoentje volgens energiedeskundige Geert Bellens. “Bij particuliere woningen is de architect vaak het enige aanspreekpunt voor de bouwer en heeft die te weinig feeling met oververhitting of het inschatten van het zomercomfort. Extra rekenwerk komt er praktisch nooit aan te pas, en dan krijg je soms woningen met te veel glas, weinig zonwering en een opstapeling van warmte.”

Isolatie maar één aspect

Ook de claim dat de isolatienorm meer energie kost dan bespaart, is niet helemaal correct. Arnold Janssens, hoogleraar bouwfysica aan de UGent, berekende de energiekost van isoleren. “Volgens onze berekeningen duurt het met de huidige norm tien jaar om de energie terug te verdienen die je in het isoleren van je woning investeert.”

Toch heeft professor Janssens in De Morgen ook bedenkingen bij de overdreven focus op isolatie. “De isolatiewaarde is maar één aspect bij het bepalen van het energieprestatiepeil. Ook het gebruik van hernieuwbare energie of de energie-efficiëntie van apparaten spelen een belangrijke rol. Maar door de strenge isolatie-eisen is er minder vrijheid om daarop in te zetten.

“Ligging veel belangrijker”

Vlaams bouwmeester Leo Van Broeck pleit ervoor om te kijken naar het reële energieverbruik. “Zelfs een perfect geïsoleerd huis is niet per se energie-efficiënt, veel hangt af van het gedrag van de bewoners. Beloon de mensen die weinig energie verbruiken en bestraf diegene die het niet goed doen.” Ook de ligging moet volgens Van Broeck veel zwaarder doorwegen. “Een vrijstaande passiefwoning heeft nog steeds een veel hogere ecologische voetafdruk dan een oude niet-geïsoleerde rijwoning in de stad. Als we echt milieuwinst willen, moeten we daarop inzetten. Dat is veel belangrijker dan twee extra centimeter rotswol.”