Binnenkijken: Woning volledig in cortenstaal verpakt

Sinds vorig jaar heeft Kontich er een bezienswaardigheid bij: een in cortenstaal verpakte woning. Voor Leen en Thomas is het wennen aan de aandacht. Maar klagen doen ze niet, want ze kregen wat ze vroegen: een karaktervolle nieuwbouw met een roestkleurige gevelafwerking. Niet de oranjebruine buitenpleister die ze voor ogen hadden, maar verroest staal. Gedurfd, origineel, een huzarenstuk.

Vrijstaande hedendaagse woning

Bouwen is een avontuur, wordt wel eens gezegd. Voor het bouwtraject van deze complexe woning is dat een understatement. Ruim drie jaar duurde het voor Leen en Thomas konden verhuizen naar hun nieuwe stek. Maar alle bouwstress en obstakels vervaagden al snel na de oplevering. "We zijn enthousiast over de architectuur, het interieur, de verrassende details, de materialen, de kwaliteit van de afwerking en het vakantiegevoel dat de woning oproept. Kortom, over alles. Het is telkens weer heerlijk thuiskomen na een inspannende werkdag. Dit huis sluit perfect aan bij wat we wilden", vertelt Leen.

Leen en Thomas hadden een vrij herkenbaar programma: een vrijstaande hedendaagse woning voor een gezin met drie kinderen. Bijkomende eisen waren een roestkleurige gevelafwerking, een functionele en aanpasbare indeling, een speelhoek in of dichtbij de keuken zodat ze de kinderen kunnen horen, een multifunctionele ruimte, een sfeervol interieur en een kwaliteitsvolle buitenruimte met terrassen én een zwembad. Met dat register trokken ze naar DMOA architecten, met wie ze voor de praktijk van Leen al eens op een aangename manier hadden samengewerkt. Omdat ze professioneel druk bezig zijn, besloten ze het complete project, van de (mede)zoektocht naar het terrein tot en met de inrichting van de woning en de aanleg van de buitenomgeving, toe te vertrouwen aan het architectenbureau. Voor Benjamin Denef en Matthias Mattelaer was het een uitgelezen kans om met een verrassend totaalproject uit de hoek te komen.

Weinig draagkrachtige grond

De architecten hadden op vraag van Leen en Thomas al meerdere potentiële bouwgronden bekeken toen ze een rustig en landelijk gelegen terrein in Kontich ontdekten. Achteraan liep het 16 are groot terrein over in een groene omgeving, een extra troef voor de beleving van de buitenruimte. "Minpunten uit het grondonderzoek bleken de hoge grondwaterstand en de slechte draagkracht van de grond. Daarom kwam er onder de volledige woning een kelder die met de nodige aandacht voor de waterdichtheid werd uitgevoerd en die deel uitmaakt van het beschermd volume. Specifieke bouwvoorschriften waren er niet. We hebben wel een afwijking gevraagd en gekregen om de tweede verdieping vijftien in plaats van de gebruikelijke twaalf meter diep te laten doorlopen", legt architect Matthias Mattelaer uit.

Het ontwerpproces resulteerde in een strakke, ruime woning met een opvallende gevelafwerking, een logische planopbouw, een verfijnde detaillering en een doorgedreven versmelting van interieur en exterieur. Thomas en Leen zagen het concept onmiddellijk zitten. " We zagen dat dit een huis zou worden waarin het aangenaam wonen is. Geen steriele, kille architectuur. Dat is ook de reden waarom wij een voorkeur hadden voor een warme, roestkleurige gevelafwerking. Daarbij dachten we automatisch aan een buitenbepleistering. Toen Matthias op de proppen kwam met cortenstaal, was het dus wel even schrikken. We kenden dat materiaal niet, wisten niet wat het zou kosten en hoe het verwerkt zou worden. Er waren geen voorbeelden die we konden bekijken. We vernamen dat het moeilijk was om een fabrikant te vinden, en door de complexiteit zou de bouw langer duren. Maar we hadden vertrouwen in de architecten en gaven hen de vrijheid. Dat die gevelafwerking zo'n impact zou hebben, hadden we nooit gedacht", aldus Leen.

Mantel van cortenstaal

In totaal werd zo'n 25 ton cortenstaal verwerkt aan en rond de woning. De architecten besloten het materiaal niet alleen te gebruiken als gevelafwerking maar ook voor de toegangspoort, brievenbus, huisnummer, garagepoort, afbakening van de patio en buitenruimte met zwembad. De toepassing van eenzelfde materiaal creëert eenheid en versterkt de uitstraling van de architectuur. "Als gevelbekleding kozen we bewust voor lange, gevouwen, 2 millimeter dikke lamellen, met een wisselende onderlinge afstand gelast op een geperforeerde basisplaat in 2 millimeter dik cortenstaal. De kopplaat is dikker, namelijk 10 millimeter, en kreeg extra vinnen. De platen van maximaal 9 bij 3 meter zijn in één beweging opgehangen over de dakrand, en verankerd bovenin een betonbalk. Op die manier staat de bekleding los van de geïsoleerde gevel.

Dankzij dit ingenieuze systeem, bedacht door aannemer in metaalwerken Hein De Buyst en ingenieur Koen Paridaens, was de bevestiging minder complex. De prefabricage van de platen met lamellen in het atelier, in combinatie met het eenvoudige ophangsysteem, biedt heel wat voordelen: een besparing van tijd en centen, een snellere bevestiging op de bouwplaats, een betere controle op de detaillering en een mooier resultaat", vertelt de architect. "Voor de constructies in de tuin hebben we met dikkere vinnen en een zwaardere structuur gewerkt om de lamellen beter bestand te maken tegen de windbelasting. Cortenstaal mag niet rechtstreeks in de grond worden verankerd, want dan blijft het roesten. Daarom rusten ze op een betonnen fundering met inox bevestigingspunten. Beide metalen zijn gescheiden door een gewricht in EPDM rubber om corrosie te voorkomen."