In beeld: Slim ruimtegebruik in een lichtrijke eengezinswoning

In een karakteristieke volkswijk tussen het stedelijk natuurreservaat Bourgoyen-Ossemeersen en het centrum van Gent toverde architect Jozef Hessel een klein, aftands arbeidershuisje om tot een gezellige, lichtrijke eengezinswoning. Aangezien de bewoonbare oppervlakte slechts 120 m² bedraagt, was optimaal ruimtegebruik cruciaal. Toch zijn er weinig tot geen compromissen gesloten en voelt de woning allerminst bekrompen aan.

Gerenoveerd rijhuis

Het is met lichtjes gemengde gevoelens dat Jozef Hessel, sinds 2014 medezaakvoerder van A1 planning architecten, ons rondleidt in zijn prachtig gerenoveerd rijhuis in het westen van Gent. De Oost-Vlaamse architect is zeven jaar na datum nog steeds stapelverliefd op zijn ‘creatie', maar zag zich gezien de komst van een derde boreling genoodzaakt om uit te wijken naar een ruimere eengezinswoning. Terwijl hij een kilometer verderop een nieuwe totaalverbouwing in goede banen leidt, geniet hij met hart en ziel van de laatste maanden in zijn gepimpte arbeiderswoonst.

“We willen eigenlijk niet weg, want het is hier supergezellig wonen, maar de praktische bezwaren nemen helaas de bovenhand. Slechts twee slaapkamers voor vijf personen: het wordt stilaan wat te krap. We hebben lang getwijfeld of we de woning zouden verhuren of verkopen, maar uiteindelijk hebben we beslist om ze toch van de hand te doen. Het zou ons alleen maar hartzeer bezorgen als we zouden zien wat andere mensen ermee zouden aanvangen. Het is zoals met opgroeiende kinderen: op een bepaald moment moet je ze loslaten en moeten ze hun eigen leven leiden.”

Renovatie in twee fases

In plaats van alles meteen tot in de puntjes af te werken, splitste Jozef zijn ‘referentieproject' echter op in twee fases. “In 2010 en 2011 zijn de koterijen vervangen door een aanvullend nieuwbouwgedeelte, zijn de ramen en het sanitair geplaatst en zijn de chape- en elektriciteitswerken uitgevoerd. Vervolgens hebben we twee jaar in een halve ruwbouw gewoond – zonder deftige keuken en met een tijdelijke vloerbekleding – zodat we onze ideeën geleidelijk aan konden finetunen en konden ervaren wat onze werkelijke noden, behoeften en gewoontes waren. Pas in 2013 hebben we de ruimtelijke indeling volledig overhoopgegooid en zijn we de laatste rechte lijn ingegaan.”

De keuken is naar de voorkant van de woning verplaatst. "Daar hadden we eerst een grote bureauruimte voorzien, maar die werd al snel overbodig omdat ik eerder een leuk architectenbureau wilde opstarten dan zelfstandig architect met een thuiskantoor te blijven. Dit maakte dat de bureauruimte flink kon worden gedownsized, waardoor we de keuken dan weer een heel stuk groter konden maken. Door zulke zaken aan den lijve te ondervinden, hebben we de ruimtelijke indeling sterk kunnen optimaliseren. Je moet een woonomgeving aanpassen aan de manier van leven, en niet omgekeerd!”

Doordacht ruimtegebruik

Via enkele welgemikte ingrepen wist Jozef zijn schijnbaar palliatieve woonst opnieuw tot leven te wekken. Het resulteerde in een fris interieur met een groot ruimtegevoel en een riante natuurlijke lichtinval. “

De keldertrap zit verstopt achter een witte kastenwand, die tegen de linkermuur is geplaatst en die haast over de volledige lengte van de woning is doorgetrokken. “De ingemaakte kasten zijn 80 centimeter diep en bieden ons op die manier heel wat extra opbergruimte, zij het zonder al te veel plaats in te nemen – onmisbaar in een woning als deze, waar elke vierkante meter telt. Ook het bureau is voor een stuk geïntegreerd in de kastenwand, waardoor het allemaal één geheel lijkt. Zeker niet onbelangrijk, want als je klein woont, moet je interieur vooral rustig ogen.”

De integratie van de buitenpatio is evenmin toevallig. “Door dat stukje open te laten, hebben we ons gelijkvloers op een zeer efficiënte, ‘organische' manier ingedeeld zonder het contact tussen de living en het eetgedeelte teniet te doen. Zonder patio zouden we misschien wel iets meer ruimte hebben, maar veel minder ruimtelijkheid. En dat maakt een enorm verschil qua woonbeleving.”