Wat mag je thuis composteren? 6 hardnekkige misverstanden

Over wat je wel en niet thuis mag composteren, bestaan veel misvattingen. Hoog tijd om er enkele de wereld uit te helpen, want vanaf 1 januari 2024 gooien we bij voorkeur geen voedseloverschotten meer bij het restafval. Als ook jij dan begint te composteren, start je maar beter meteen goed. We gingen te rade bij Vlaco, de organisatie die in Vlaanderen instaat voor de kwaliteitsopvolging van composteringsinstallaties en correcte communicatie over thuis composteren.

1. Koffiepads en theezakjes: wel of niet?

“Koffiedik mag je zeker bij de compost doen, maar koffiepads en theezakjes composteer je beter niet”, legt Kristof Van Stichelen uit, specialist bij Vlaco. “Zo’n koffiepad of theezakje lijkt dikwijls uit papier gemaakt, terwijl het in werkelijkheid vaak uit synthetisch materiaal bestaat. En dat verteert niet. Of het valt uiteen in microplastics die je compost en bodem vervuilen.”

Niet thuiscomposteren, dus. “Of je gooit enkel de inhoud van de koffiepad of het theezakje bij de compost. Het omhulsel gaat sowieso bij het restafval.”

2. Eierschalen en schelpen: wel of niet?

“Op zich kan de natuur kalkrijke materialen zoals eierschalen en schelpen wel afbreken, maar dit proces gaat erg traag. Bovendien mag je wettelijk gezien geen keukenafval composteren waarin zich mogelijk dierlijke (bij)producten bevinden. Waarom niet? Omdat zo’n keukenafval wilde dieren kan aantrekken, die het dan opeten en zo mogelijk dierziektes verspreiden.”

Niet thuis composteren, dus. “Eierschalen mogen bij de gft-ophaling. Schelpen (van bv. mosselen) gooi je gewoon bij het restafval.”

3. Citrusschillen: wel of niet?

“Je hoort wel eens dat citrusvruchten te zuur zouden zijn om te composteren. Maar maak je geen zorgen: micro-organismen breken die zuren gewoon af en zetten ze om. Je compost wordt er niet zuur(der) van. Je moet er dan ook zeker geen kalk aan toevoegen.” Sinaasappelschillen composteren niet, maar beschimmelen alleen, hoor je ook vaak. “Maar schimmels zijn belangrijk voor de afbraak.”

Thuis composteren, dus. “Jazeker. Voor een vlotte vertering kan je de schillen eventueel wat verkleinen en meng je ze goed met al het andere composterend materiaal.”

4. Aardappelschillen: wel of niet?

Dit zou niet goed zijn, omdat aardappelen behandeld zouden zijn tegen voortijdig schieten en scheuten. “Vroeger werd dat inderdaad gedaan, maar tegenwoordig (bijna) niet meer. Spoel de aardappelen voor alle zekerheid af, voor je ze schilt. Soms zijn aardappelen ‘begast’ om te voorkomen dat ze kiemen, maar dat proces heeft geen effect op de compostering.”

Verteren de aardappelschillen niet? “Het zetmeel verteert zeer snel, maar de schil zelf mogelijk wat trager. Aardappelschillen kunnen dan scheuten vormen, in plaats van helemaal te verteren. Dat gebeurt meestal aan de buitenkant van je compostvat of -bak, waar de composterende massa uitdroogt. Woel dan geregeld het verterend materiaal eens om en belucht het. Zo komt de compostering weer op gang.”

Thuis composteren, dus. “Maar volg daarbij wel bovenstaande tips. En meng voldoende met ander organisch materiaal. Veel ‘van hetzelfde’ (bv. alleen aardappelschillen) composteren is nooit goed.”

5. Wat met ziek loof van aardappelen, tomaten …: wel of niet?

“Zijn (delen van) planten aangetast door aaltjes, insecten of mijten? Dan mag je die plantenresten zonder probleem thuis composteren. Die beestjes zullen tijdens het composteren dood gaan. Zijn je resten aangetast door schimmels, bacteriën en virussen? Gaat het bijvoorbeeld om tomatenloof met meeldauw of aardappelloof met ‘de plaag’? Dan raden we uitdrukkelijk af om die thuis te composteren! Het risico is te groot dat het in je eigen composthoop niet warm genoeg wordt en dat schadelijke micro-organismen in leven blijven.”

Beter niet thuis composteren, dus. “Zeker niet als het loof heel duidelijk aangetast is door schimmels, bacteriën of virussen. Beter geef je deze zieke plantendelen mee met de gft-ophaling of breng je ze naar de groencontainer van je recyclagepark.”

6. En wat met lavameel, basaltmeel en bentoniet? Wel of niet?

“Daarover kan ik heel kort blijven. Er bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs dat dit de compostering zou bevorderen.” Geen geld aan uitgeven, dus.