Wat is de R-waarde van isolatie? Zo bereken je zelf de warmteweerstand

Jolijn Vandebeek
Redacteur en copywriter bij Livios sinds 2017, combineert haar passie voor taal en communicatie met eigen bouwervaring om (ver)bouwers te informeren en inspireren.

Wil je weten hoe goed een bepaald isolatiemateriaal isoleert? Dan kan je kijken naar de R-waarde van isolatie. Maar wat is die R-waarde nu precies? En hoe kan je die zelf berekenen? Een overzicht. 

Wat is de R-waarde? 

De warmteweerstand R uitgedrukt in m²K/W geeft weer in welke mate warmte weerstand ondervindt om door een materiaallaag heen te raken. Of korter: de R-waarde geeft aan hoe goed een bepaalde laag isoleert. Hoe groter de R-waarde, hoe groter de weerstand die de warmtedoorgang ondervindt en hoe beter het materiaal isoleert. Welke factoren zijn hiervoor bepalend? Enerzijds natuurlijk de lambda-waarde van het isolatiemateriaal. Anderzijds ook hoeveel - hoe dik - je isoleert.

  • R-waarde isolatie (warmteweerstand)
    © Livios
  • isolatie dak isolatiemateriaal meetlat
    © Getty Images

Hoe wordt de R-waarde van isolatie berekend? 

De formule om de R-waarde te berekenen is: R = dikte van isolatie / lambda. De redenering achter deze formule is simpel: de isolerende capaciteit van een bepaalde materiaallaag is afhankelijk van én hoe dik (d) je isoleert én hoe goed het materiaal zelf isoleert (lambda). Hoe hoger het getal, hoe meer weerstand en hoe beter de laag in kwestie dus isoleert.

Deze lambda-waarde duidt de warmtegeleidbaarheid aan: hoe goed of slecht geleidt een bepaald materiaal warmte? Hoe hoger deze waarde, hoe beter de geleiding en hoe slechter het isoleert.

Voorbeeld: zelf de R-waarde berekenen

Met deze formule kan je bijvoorbeeld zelf nagaan of je in aanmerking komt voor de Mijn VerbouwPremie voor dakisolatie. De Vlaamse overheid keert namelijk enkel een premie uit als je dakisolatie minimaal een R-waarde van 4,5 m²K/W heeft. Wil je bijvoorbeeld weten of je met 10 cm minerale wol de vooropgestelde R-waarde van 4,5 haalt? Dan nemen we de formule er even bij: R = d/lambda.

De dikte wordt uitgedrukt in meter. 10 cm wordt dus 0,1 meter. De lambda-waarde van minerale wol is gemiddeld 0,040. Dat geeft dan 0,1/0,040 = 2,5 m²K/W. Dat is te laag om in aanmerking te komen voor een premie. Hoeveel centimeter dakisolatie heb je dan wel nodig? Aangezien we de R en lambda kennen, maar niet de dikte, vormen we de formule om: d = lambda x R. Dat geeft: 0,040 x 4,5 = 0,18 meter, oftewel 18 cm minerale wol. 

Tip: in deze tabel vind je de gemiddelde lambda-waardes voor verschillende materialen.

Wat is de R-waarde voor de verschillende materialen? 

Op basis van bovenstaande formule hebben we de R-waarde voor verschillende isolatiematerialen berekend op basis van een dikte van 15 cm.

IsolatiematerialenLambda-waarde (W/mK)R-waarde (m²K/W) bij 15 cm dikte
Vlas0,0383,95
Hennep0,038 à 0,0423,95 à 3,57
Papiervlokken0,035 à 0,0404,29 à 3,75
Houtvezel0,037 à 0,0404,05 à 3,75
Kokosvezel0,0403,75
Katoen0,0423,57
Kurk0,038 à 0,0403,95 à 3,75
Schapenwol0,035 à 0,0404,29 à 3,75
Stro0,0562,68
Perliet0,0512,94
Vermiculiet0,0532,83
Cellenglas0,036 à 0,0584,17 à 2,59
Silicaat-schuimkorrels0,0403,75
Glaswol0,031 à 0,0444,84 à 3,41
Rotswol0,031 à 0,0444,84 à 3,41
EPS (geëxpandeerd polystyreen)0,031 à 0,0454,84 à 3,33
XPS (geëxtrudeerd polystyreen)0,028 à 0,0385,36 à 3,95
PF (resol- of fenolschuim)0,018 à 0,0208,3 à 7,5
PUR (polyurethaanschuim)0,023 à 0,0286,52 à 5,36
PIR (polyisocyanuraatschuim)0,021 à 0,0267,14 à 6

Wat zijn de normen?

Om in aanmerking te komen voor MijnVerbouwpremie moet je een bepaalde R-waarde behalen:

  • Premie voor dakisolatie: minimaal 4,5 m²K/W
  • Premie voor muurisolatie langs de buitenzijde: minimaal 3 m²K/W
  • Premie voor muurisolatie langs de binnenzijde: minimaal 2 m²K/W
  • Premie voor vloerisolatie: minimaal 2 m²K/W

Bij nieuwbouw en ingrijpende renovaties worden voornamelijk regels opgelegd voor de U-waarde waarmee je de verschillende R'en in rekening kan brengen. De warmtedoorgangscoëfficiënt U uitgedrukt in W/m²K zegt hoeveel warmte een constructieonderdeel per seconde en per vierkante meter doorlaat.

Tip: wil je meer weten over isolatie? Vraag dan onze gratis gids aan.

FAQ R-waarde isolatie

Een R-waarde van 3,5 of hoger is doorgaans goed. Maar het hangt ook af van wat je gaat isoleren. Hoe hoger de R-waarde, hoe beter een materiaal isoleert. Voor dakisolatie kijk je best naar een materiaal met een R-waarde van minstens 4,5, voor muurisolatie minstens 2 en voor vloerisolatie ook minstens 2 m²K/W.

Dat hangt af van wat je wil isoleren. Voor dakisolatie wordt een minimale R-waarde van 4,5 m²K/W aangeraden. Voor muurisolatie langs de buitenzijde is dat minimaal 3 m²K/W, voor muurisolatie langs de binnenzijde 2 m²K/W en voor vloerisolatie 2 m²K/W.

PF en PIR hebben de hoogste R-waarde.
Thuiswerken in de kerstvakantie? Creëer je eigen werkplek met een bureaukast op maat
Maatkasten Online

Thuiswerken in de kerstvakantie? Creëer je eigen werkplek met een bureaukast op maat

Werken in een ruimte die niet alleen functioneel is, maar ook inspirerend, comfortabel én persoonlijk … het is zoveel aangenamer, toch?

Lees meer

Vraag vrijblijvend offertes aan voor isolatie

  • Erkende installateurs
  • Je ontvangt max. 5 offertes
  • Gratis en vrijblijvend
  • Start
  • Project
  • Gegevens
  • Klaar!

Wil je graag weten hoeveel het kost om je woning te isoleren?

Vraag gratis offertes aan

Dit moet je zeker lezen

Isoleren: prijs, premies, materialen en plaatsing

Lees meer

Isolatiemateriaal: soorten, voor- en nadelen en prijzen

Lees meer

Je woning isoleren: hoe dik is dik genoeg?

Lees meer

Welke premies zijn er voor dak-, vloer- en muurisolatie? Een overzicht van de isolatiepremies per gewest

Lees meer

Lees ook

Isolatiemateriaal: soorten, voor- en nadelen en prijzen

Isolatiemateriaal: soorten, voor- en nadelen en prijzen

Isolatiemateriaal vind je in alle soorten en maten. Van minerale wol, over PUR, tot schapenwol. Wij lijsten de soorten, voor- en nadelen en prijs op.

Lees meer

Zoldervloer isoleren: stappenplan

Zoldervloer isoleren: stappenplan

Ook als je je zolder alleen als opbergruimte gebruikt, is het een goed idee om je vloer te isoleren. Anders gaat er te veel energie verloren.

Lees meer

Je zolder isoleren? Dit stappenplan is een garantie op succes

Je zolder isoleren? Dit stappenplan is een garantie op succes

Ga jij je huis energiezuinig renoveren? Dan is je zolder de perfecte plaats om te beginnen. Met dit stappenplan isoleer je je zolder in vijf stappen.

Lees meer

Partnerartikels

Bekijk alle partners
De juiste isolatie voor uitdagende renovaties
De juiste isolatie voor uitdagende renovaties

Renoveren brengt vaak verrassingen mee. Een vloer die rechtstreeks op de grond ligt, een gevel die gevoelig is voor vocht, een kelder die meer te verduren...

Lees meer
Het belang van een goede isolatie van je vloer, zolder, muren, plafond of dak
Het belang van een goede isolatie van je vloer, zolder, muren, plafond of dak

Isoleren is en blijft een slimme oplossing. Je verduurzaamt er niet enkel je woning mee, ook je portemonnee zal je dankbaar zijn. Isolatie is immers de...

Lees meer
Warm de winter door met isolatieglas
Warm de winter door met isolatieglas

De dagen worden korter, de temperaturen dalen en de verwarming gaat weer aan. Juist in de herfst en winter merken veel mensen hoe belangrijk goede isolatie ...

Lees meer
Zorgeloos zonnepanelen laten leggen? Vind de juiste vakman dankzij Livios en Bobex
Zorgeloos zonnepanelen laten leggen? Vind de juiste vakman dankzij Livios en Bobex

Wil je zonnepanelen laten leggen? Eén ding is zeker: een goede vakman maakt het verschil. Maar hoe vind je die vakman die niet alleen topkwaliteit...

Lees meer

Onze toolbox
Offertes aanvragen

Vraag vrijblijvend offertes aan! Ontvang snel max. 4 offertes van vakmannen. Bespaar tijd én geld!

Aanvragen
Premies en subsidies

Met premies en subsidies kan je flink besparen. Kijk waar jij recht op hebt.

Zoeken
Magazines

Bouwen of verbouwen? Bestel je gratis magazine!

Aanvragen
Praktische gidsen

Met deze praktische digitale gidsen ben je meteen geïnformeerd en heb je een handige checklist bij de hand.

Aanvragen
Forum

Zit je met een vraag? Stel ze aan andere bouwers en verbouwers.

Stel je vraag