Energie-expert tipt: “Warmtepompen kunnen de energiescore van je woning met 50% verbeteren”

Warmtepompen zijn niet meer weg te denken uit hedendaagse renovatieprojecten. Ze verbruiken geen fossiele brandstoffen en zijn erg energie-efficiënt. Dat is interessant, want wie vandaag een woning koopt met energielabel E of F is verplicht om dat huis of appartement binnen de vijf jaar te renoveren en een energielabel van minstens D te bekomen. Hoeveel punten kan je precies winnen op het energieprestatiecertificaat met een warmtepomp? We vroegen het aan Gert Broekx, inhoudelijk adviseur bij Dubolimburg.

Drie soorten warmtepompen

In Vlaanderen zijn drie types warmtepompen gebruikelijk. “De eerste is de lucht-luchtwarmtepomp, die energie haalt uit de omgevingslucht en vervolgens verwarmde lucht de woning binnenblaast”, legt Broekx uit. “Een lucht-waterwarmtepomp, ten tweede, draagt energie uit de omgevingslucht over op een watercircuit, zoals radiatoren, convectoren of vloerverwarming. Een bodem-waterwarmtepomp, tot slot, haalt energie uit de ondergrond via dieptesondes of een captatienet en draagt de opgewekte warmte over op een watercircuit.” Daarnaast bestaan er ook nog warmtepompen die energie uit waterbronnen onttrekken, maar daarvoor heb je een extra vergunning nodig en die worden in de residentiële sector in Vlaanderen amper toegepast.

De ene warmtepomp is wel efficiënter dan de andere. “Het rendement van een lucht-luchtwarmtepomp en een lucht-waterwarmtepomp is afhankelijk van de buitentemperatuur en schommelt dus”, weet Broekx. “De stabielere bodemtemperatuur maakt van de bodem-waterwarmtepomp het meest energie-efficiënte verwarmingssysteem.”

Warmtepompen verbeteren de energiescore met 50%

Warmtepompen blijken een erg groot effect op het energielabel van je woning te hebben. “Ik heb zelf een simulatie gemaakt voor een halfopen bebouwing met energielabel F. Die woning had een energiescore van 750, erg slecht dus, had enkele beglazing en werd verwarmd met een stookolieketel”, vertelt Broekx. “De installatie van een warmtepomp verbeterde de energiescore van de woning met maar liefst 50 procent.”

De soort warmtepomp bleek minder belangrijk. “Het type warmtepomp maakt niet zoveel uit. Ze hebben allemaal ongeveer hetzelfde effect op het EPC. Wat wel geldt, is dat hoe hoger het rendement van de warmtepomp is, hoe beter de energiescore zal zijn”, weet Broekx. “Een bodem-waterwarmtepomp zal de score daarom met nog eens vijf procent verbeteren ten opzichte van een lucht-waterwarmtepomp."

Eerst isoleren, dan warmtepomp installeren

Heb je een woning met energielabel E of F gekocht en moet je dus aan het renoveren slaan, dan ligt de prioriteit echter niet bij de warmtepomp. “Je installeert de warmtepomp pas nadat je de totale warmtebehoefte van de woning hebt verlaagd”, duidt Broekx. “Het is belangrijk om eerst goed te isoleren zodat er geen warmte ontsnapt. Zo heeft de warmtepomp minder elektriciteit nodig om de gewenste binnentemperatuur te bereiken.” Doorgaans beginnen klussers met dakisolatie, want daar valt de grootste besparing te winnen. 

Broekx maakt wel een kanttekening. “Wie sterk isoleert, mag luchtdichting en ventilatie niet uit het oog verliezen”, waarschuwt de energie-expert. “Ventilatie en luchtdichting zijn belangrijk om inwendige condensatieproblemen te voorkomen, een goede luchtkwaliteit te garanderen en het maximale rendement uit je isolatie en warmtepomp te halen.”

Zonnepanelen en een warmtepomp: een gouden duo?

Het elektriciteitsverbruik van de warmtepomp kan je deels opvangen met zonnepanelen. “De combinatie van zonnepanelen en een warmtepomp is zeker interessant, maar we wekken de meeste zonne-energie op in de zomer terwijl de warmtepomp de meeste elektriciteit verbruikt tijdens de donkere wintermaanden”, kadert Broekx. “Dat betekent natuurlijk niet dat zonnepanelen niet interessant zijn. Ze verbeteren de energiescore van je woning met ongeveer tien procent, afhankelijk van de grootte en het rendement van de installatie.”

De warmtepomp is een investering in de toekomst

Aan een warmtepomp hangt een stevig prijskaartje vast, maar je verdient de installatie wel terug na tien tot vijftien jaar. “De terugverdientijd is van veel factoren afhankelijk, zoals bijvoorbeeld de premie die je krijgt en de toekomstige energieprijzen”, legt Broekx uit. “Het is vooral belangrijk om te weten dat je de woning met een warmtepomp loskoppelt van fossiele brandstoffen, je de waarde van je huis doet stijgen en je niet langer afhankelijk bent van de schommelende stookolie- en gasprijzen.”

Lees ook:

• waarop letten bij de installatie en het onderhoud van een warmtepomp?
• expert ontkracht mythes over warmtepompen