De ideale keukenindeling: zo optimaliseer je de workflow in je keuken

Je keuken indelen, lijkt simpel, maar er zijn een aantal aandachtspunten. Door rekening te houden met de keukenzones, de werkdriehoek, de juiste afstanden en het geschikte keukentype kan je van je keuken een efficiënte werkplek maken. Met deze tips voorkom je ergernissen en zorg je voor de juiste indeling van je keuken. 

De ideale indeling van je keuken

De ideale indeling van je keuken hangt af van de beschikbare oppervlakte, je persoonlijke voorkeuren en de manier waarop je de keuken gebruikt. Hou bij de indeling rekening met de verschillende keukenzones en keukendriehoek. Daarnaast zijn er ook ergonomische richtlijnen om een comfortabele en efficiënte keuken te creëren. Laat je indien nodig bijstaan door een keukenspecialist om de ideale indeling van je keuken te bepalen. 

Keukenzones 

Er zijn vijf belangrijke keukenzones waar je rekening mee moet houden:

1. Bevoorradingszone (koelkast, diepvriezer en voorraadkasten): deze zone ligt best naast de ingang van de keuken waarlangs je met je boodschappen binnenkomt.
2. Opbergzone: biedt opbergruimte voor servies, keukengerei, pannen, … Kies voor slimme opbergoplossingen zoals lades met organizers of hoge keukenkasten met uittrekbare rekken. Plaats pannen dicht bij de kookzone en snijplanken en messen dicht bij de voorbereidingszone.
3. Spoelzone (spoelbak, vaatwasser, afvalbak): plaats de spoelbak dicht bij de kook- en voorbereidingszone en je vaatwasser dicht bij je spoelbak.
4. Voorbereidingszone: hier bereid je gerechten voor. Ligt idealiter tussen de opberg- en kookzone.
5. Kookzone (kookplaat, dampkap, microgolf, oven): ligt best tussen de voorbereidings- en spoelzone. 

Keukendriehoek

De keukendriehoek is een principe dat gebruikt wordt bij het inrichten van keukens. Deze driehoek wordt gevormd door de koelkast, de spoelbak en het fornuis. Door aandacht te besteden aan de locatie van deze drie onderdelen, zorg je voor een efficiënte workflow. Hoe minder ruimte er tussen is, hoe minder je heen en weer loopt en hoe meer tijd je bespaart tijdens het koken. 

Ideale afstanden en afmetingen

Om een praktische werkruimte te creëren, moet je bij het ontwerpen van je keuken ook rekening houden met afstanden en afmetingen. Hier zijn enkele richtlijnen:

• Zorg ervoor dat elke keukenzone minstens 90 cm breed is.
• Houd de afstand tussen koken en spoelen zo klein mogelijk.
• De loopafstand (werkdriehoek) bedraagt best tussen de 5 en 8 meter.
• Maak een doorgang (bijvoorbeeld tussen eiland en kastenwand) minstens 1 tot 1,20 meter breed.
• Een standaard keukenwerkblad is 91 cm hoog. Idealiter komt het werkblad zo’n 10 tot 15 cm tot onder je ellebogen. Je kan ook kiezen voor een hoogte op maat. Die varieert doorgaans tussen 80 en 100 cm.
• De optimale diepte van een werkblad is 60 cm. 

De loopafstand berekenen

Door de keukenzones zo veel mogelijk te groeperen en logisch te rangschikken, kan je de loopafstanden in de keuken beperken. Om de loopafstand te berekenen, kan je je baseren op de keukendriehoek: meet de afstand tussen de koelkast en de spoelbak, tussen de spoelbak en het fornuis en tussen het fornuis en de koelkast. Tel deze drie afstanden bij elkaar op om de totale afstand te berekenen. Die ligt idealiter tussen 5 en 8 meter. Als de totale afstand meer bedraagt, kan je keuken onpraktisch zijn. 

Soorten indelingen

We onderscheiden verschillende keukentypes op basis van de indeling. 

1. Enkelwandige of rechte keuken

De naam zegt het zelf: deze opstelling neemt slechts één wand in beslag. Ergonomisch gezien is een enkelwandige keuken minder interessant. Een goed doordachte zoneplanning is bovendien essentieel.

2. Dubbelwandige of parallelle keuken

Een dubbelwandige keuken is de beste opstelling voor een keuken met een deur en een raam tegenover elkaar. Je kan van de ene naar de andere keukenzone met een eenvoudige draaibeweging. Laat minstens 120 cm ruimte tussen beide wandkasten.

3. Keuken in L-vorm of hoekkeuken

De L-keuken is een populaire vorm die plaats biedt aan een keukentafel. Met hoge kasten aan beide kanten verzeker je je van extra veel opbergruimte. Een hoekkast met laden verhoogt de opbergmogelijkheden. Er komen wel langere loopafstanden aan te pas dan bij een U- of G-keuken.

4. Keuken in U-vorm

De grote voordelen van een U-keuken zijn de korte loopafstanden en een ideale zoneplanning. Speciale hoekkasten met laden verhogen de veelzijdigheid en opbergruimte van je keuken. Zorg er wel voor dat je minstens 120 cm plaats hebt tussen de kastwanden.

5. Keuken in G-vorm

Een G-keuken is vooral geschikt voor grote ruimtes. Door de optimale zoneplanning en korte loopafstanden is het de ideale keukenvorm. Net zoals bij een U-keuken verhogen speciale hoekkasten met laden de veelzijdigheid en opbergmogelijkheden. Opgelet: zorg dat de ingang tot je keuken breed genoeg is (min. 120 cm).

6. Eilandkeuken 

Een keuken met eiland is ideaal voor ruimtes waarin de keuken één geheel vormt met de rest van de woonomgeving. Een eilandkeuken beschikt meestal over een kookeiland. Vanuit ergonomisch oogpunt is een spoelzone in het eiland ook interessant.

De juiste keukenindeling voor rechts- en linkshandigen

Een aangepaste keukenindeling kan het gebruiksgemak voor rechts- of linkshandigen aanzienlijk verbeteren. Houd hierbij rekening met de dominante hand. Rechtshandigen bewegen natuurlijk van links naar rechts. In een keuken voor rechtshandigen staan de koelkast en spoelbak best links; de voorbereidingszone en het kookgedeelte komen rechts. Deze volgorde voelt natuurlijk aan. 

Linkshandigen hebben de neiging om hun linkerhand te gebruiken voor taken als snijden en roeren. Draai daarom de volgorde om: de kook- en voorbereidingszone links en de spoelbak en koelkast rechts. 

Afstemming keukenindeling en keukenruimte

Stem de keukenafdeling af op de grootte van je ruimte voor een efficiënte werkplek. In een kleine keuken kies je best voor een rechte of L-vormige keuken. Plaats de werkzones dicht bij elkaar om onnodige loopafstand te vermijden. In een middelgrote keuken werkt een L- of U-vormige keuken goed. Zorg voor een duidelijke werkvolgorde en overweeg een zitruimte als je de plaats hebt. In een grote keuken komt een U-vormige keuken of keuken met eiland het beste tot zijn recht. Zorg wel voor voldoende loopruimte rond het eiland. 

De ideale plaatsing van keukenapparaten

Denk op voorhand na over de plaatsing van je keukenapparaten. Door ze strategisch te plaatsen, kan je voor een goede workflow en ergonomie zorgen. Hier zijn enkele tips: 

• Koelkast: voorzie de koelkast bij de ingang van de keuken. Voorzie minstens 60 cm werkbladruimte naast of tegenover de koelkast om boodschappen neer te zetten die je in de koelkast wil plaatsen.
• Spoelbak: plaats de spoelbak centraal (meestal tussen de koelkast en het fornuis). Voorzie minstens 60 cm werkbladruimte aan beide zijden.
• Vaatwasser: plaats de vaatwasser naast of dicht bij de spoelbak. Overweeg een vaatwasser op hoogte voor meer ergonomie.
• Kookplaat: plaats de kookplaat in de buurt van je spoelbak. Zorg voor een werkruimte van minstens 50 cm aan beide zijden om pannen of ingrediënten neer te zetten.
• Oven en magnetron: de oven kan je onder je kookplaat voorzien, maar op ergonomisch vlak is het interessanter om deze op werkhoogte te plaatsen. Ook de magnetron plaats je best op ooghoogte of iets lager. 

Slimme opbergoplossingen

Door voldoende opbergoplossingen in je keuken te integreren, zorg je voor een goed georganiseerde werkplek. Zeker in een kleine keuken is het belangrijk om slimme opbergoplossingen te voorzien. Hier zijn enkele tips:

• Gebruik de verticale ruimte maximaal met kasten tot aan het plafond, wandplanken, hangsystemen voor keukengerei, …
• Richt je kasten slim in met uittrekbare lades met verdelers, hoekkasten met draaiplateaus, uittrekbare voorraadrekken, …
• Benut de binnenkant van de kastdeuren optimaal met deurhaken, ophangrekjes, magnetische strips, …

Tip: ontdek meer inspiratie om een kleine keuken optimaal in te richten. 

Wat zijn de grootste ergernissen in de keuken?

Ergernissen in de keuken ontstaan vaak door een slechte indeling. Hier zijn de meest voorkomende problemen en hun oplossing: 

• Gebrek aan werkbladruimte: zorg voor voldoende werkruimte naast de spoelbak en het fornuis. Ook langs je koelkast is het handig om ruimte te voorzien om boodschappen uit te laden.
• Slechte plaatsing van apparaten: houd rekening met de keukendriehoek en plaats de keukenapparaten in de juiste zone. Plaats apparaten zoals de vaatwasser, oven en magnetron eventueel op hoogte.
• Slechte of onvoldoende opbergruimte: voorzie voldoende kasten en lades en voeg wandplanken of hangsystemen toe voor extra opbergruimte.
• Te weinig loopruimte: zorg voor een minimale doorgang van 90 cm tussen werkbladen en 100 tot 120 cm bij een kookeiland.
• Onlogische workflow: plaats de verschillende keukenzones in een logische volgorde.
• Slechte verlichting: installeer verlichting boven het werkblad, de spoelbak en het fornuis. Voeg eventueel ledstrips toe in open keukens voor een gezellige sfeer.
• Te weinig stopcontacten: plaats voldoende stopcontacten op strategische plekken (bij het werkblad en de kookzone).

FAQ: keukenindeling