Isolatieprof: “Spouwmuurisolatie voldoet op lange termijn niet meer”

“20% van de niet-geïsoleerde spouwmuren van bestaande woningen in ons land zijn smaller dan 5 cm en vallen dus buiten het vereiste kwaliteitskader. Maar ook voor deze woningen met ‘minispouw’ is er verbetering mogelijk op energievlak. Toch is zelfs spouwmuurisolatie van 5 cm dik niet genoeg om straks aan de energie-eisen te voldoen.” Aan het woord is Nathan Van Den Bossche, doctor ingenieur-architect en professor aan de UGent. Hij voerde talrijke onderzoeken uit rond spouwmuurisolatie en onthult zijn ontdekkingen.

Nathan Van Den Bossche voerde talrijke onderzoeken uit rond spouwmuurisolatie en onthult zijn ontdekkingen.

Foto: Livios  

“We ontdekten dat de warmteweerstand zelfs behoorlijk toeneemt als je een spouw van amper 3 cm breed na-isoleert. En dat ook deze spouwen voor de volle 100% opgevuld geraken."

Foto: Knauf  

“Bij EPS-parels bestaat er wel een kans op waterdoordringing als je naar zeer kleine spouwdiktes gaat."

Foto: Isowit BVBA  

“Zelfs in het geval van een restspouw van 4 à 5 cm is er geen probleem om bij te isoleren. Qua materiaal heb je geen beperkingen, ook niet naar regendoorslag toe."

Foto: Livios  

1. Ook een minispouw kan je volledig opvullen

Je hebt recht op een premie als je jouw spouwmuur door een erkend aannemer laat aanpakken. Voorwaarde is wel dat je spouw in goede staat verkeert en minstens 5 cm breed is. Waarom ligt de grens op 5 cm? “Twee redenen: om het risico op regendoorslag (van je buiten- naar je binnenspouwblad via je isolatie, red.) te beperken en om voldoende warmteweerstand te verkrijgen.”

Toch wilden Van Den Bossche en zijn collega-onderzoekers zeker weten of kleinere spouwen niet ten onrechte buiten beschouwing worden gelaten. “In België zijn er 5,1 miljoen woningen en appartementen. Zo’n 2 miljoen daarvan hebben een niet-geïsoleerde spouw. Nog eens 20% daarvan heeft een spouw van minder dan 5 cm breed en valt dus buiten het bestaande kwaliteitskader voor na-isolatie. Met een gemiddelde muuroppervlakte van 80 m² zitten we zo toch met meer dan 3 miljoen m² aan zogezegd niet te isoleren spouwmuur.”

“We stelden echter vast dat, hoewel bijvoorbeeld 3 cm isolatie erg weinig is, er toch al een duidelijke verbetering merkbaar is van de thermische prestaties. En dat deze spouwen ook zonder problemen voor de volle 100% opgevuld geraken. Het risico op mortelbruggen neemt natuurlijk toe naarmate je spouw dunner wordt, maar toch toonden de testresultaten aan dat er zich nergens grote luchtholtes bevonden. Bovendien konden we elk isolatiemateriaal succesvol inblazen in de spouw.”

Zelfs 5 cm straks niet meer goed genoeg

Toch wil Nathan Van Den Bossche benadrukken dat spouwmuurisolatie de laatste optie in het rijtje is om je woning voldoende te na-isoleren. “Alleen via je buitenmuur heb je genoeg opties om optimaal bij te isoleren. Mag je niet raken aan je gevel? Dan pak je best eerst je binnenmuren aan. Blijkt ook dat niet mogelijk? Neem dan je toevlucht tot spouwmuurisolatie. Of combineer het met buiten- of binnenisolatie.”

Al volstaat enkel spouwmuurisolatie volgens Van Den Bossche straks niet meer. “De eisen van 2050 zijn duidelijk. Een woning die je vandaag na-isoleert via de spouwmuur, ook al gaat het om 5 cm, moet je de komende dertig jaar waarschijnlijk opnieuw isoleren. Spouwmuurisolatie blijft met andere woorden een noodoplossing die zelfs op lange termijn niet meer voldoet. Alleen waar het echt niet anders kan door erfgoedwaarde aan binnen- en buitenzijde is deze techniek ook op lange termijn de aangewezen optie.” 

2. Kleine spouw: risico op vocht en schimmel bij EPS

Wat met regendoorslag? Indien op regelmatige basis vocht tot aan je binnenspouwblad geraakt, loopt je woning risico op vocht- en schimmelproblemen. “Hier stelden we vast dat niét alle materialen even goed scoorden”, geeft Van Den Bossche aan. “Toen we een spouw van 3 cm na-isoleerden met PUR merken we geen problemen op. Bij minerale wol wordt infiltrerend water altijd afgevoerd tussen de isolatie en de gevelsteen, dus het water dringt niet dieper in de isolatielaag.”

“Bij EPS-parels bestaat er wel een kans op waterdoordringing als je naar zeer kleine spouwdiktes gaat. Vergelijk het met champagneglazen die als een piramide gestapeld staan. Als je het bovenste glas vult, loopt de vloeistof van het ene glas over naar het andere. Ongeveer hetzelfde gebeurt bij EPS-parels. En dat tot een isolatiedikte van 5 à 7 cm. Bij een spouw vanaf 5 cm is er echter geen probleem: een beetje water zal terug verdampen, zoals dat ook gebeurt in een spouw zonder isolatie.”

Is jouw huis vochtgevoelig?

Overweeg je om je spouwmuur te isoleren? Check je woning dan eerst op vochtproblemen. Stoot je op vocht, schimmel, vorstschade of koudebruggen, dan mag je niet zomaar je spouw opvullen. Ook geschilderde of geglazuurde bakstenen blijven grote risicogevallen.

3. Praktijk beter dan theorie

Daarnaast gingen Van Den Bossche en zijn collega’s op zoek naar antwoorden op een aantal algemene vragen. “Zo testten we de kwaliteit van de spouwmuurisolatie in 23 verschillende gebouwen. In de meeste gevallen was er tussen de 5 en 7 cm isolatie aanwezig. Opvallend: de U-waarde lag in realiteit typisch hoger dan de theoretische voorspellingen vooraf. Hieruit blijkt dat de standaard rekenwaarden nog een beetje aan de veilige kant zijn, en dat het bestaande kwaliteitssysteem voor na-isolatie van spouwmuren dus zeer goed werkt.”

4. Eerdere isolatie is combineerbaar met spouwmuurisolatie

Ten slotte namen de onderzoekers een reeks bestaande spouwen onder de loep waar al isolatie aanwezig was. “Zelfs in het geval van een restspouw van 3 à 5 cm is er geen probleem om bij te isoleren. Qua materiaal heb je geen beperkingen, ook niet naar regendoorslag toe. Zelfs EPS kan je hier zonder zorgen toepassen.” 

Na-isoleren in de praktijk: dit weekend bij jou in de buurt!

Ook de bouwsector is zich bewust van het belang van isolatie. Op zaterdag 18 november organiseren de Vlaamse Confederatie Bouw, Bouwunie en het Vlaamse Energieagentschap voor het eerst de Open Isolatiedag. Op die dag worden in alle Vlaamse provincies woningen opengesteld waar na-geïsoleerd wordt, van spouwmuren tot daken en vloeren. Meer info is te vinden op de website www.isolatiedag.be.

Nog meer weten over spouwmuurisolatie? Wij selecteerden volgende artikels:

Producten

URSA SECO: voor het luchtdicht isoleren van daken, vloeren en wanden.

URSA

URSA SECO: voor het luchtdicht isoleren van daken, vloeren en wanden.

De beste muurisolatie voor nieuwbouw en renovatie

Recticel Insulation

De beste muurisolatie voor nieuwbouw en renovatie

Houtskeletbouw met Insulsafe Plus Wood

ISOVER

Houtskeletbouw met Insulsafe Plus Wood

Binnengevelisolatie

Pluimers Isolatie

Binnengevelisolatie

Isolerende Belgische blauwe steen gevels

Carrières Du Hainaut

Isolerende Belgische blauwe steen gevels

Premies

Fluvius

Premies