Oververhitting vormt steeds vaker een probleem in moderne, goed geïsoleerde gebouwen. Hoewel isolatie noodzakelijk is voor energieprestatie, houdt het in de zomer ook warmte vast. De belangrijkste oorzaken van oplopende binnentemperaturen zijn zoninstraling overdag en een gebrek aan effectieve nachtventilatie. In deze blog lees je hoe zonwering en ventilatieve koeling elkaar versterken, en hoe Duco Natural Cooling een energievrije en doeltreffende oplossing biedt voor een comfortabel binnenklimaat.
Steeds meer gebouwen – zowel nieuwbouw als renovaties – kampen met oververhitting. De echte boosdoeners zijn zonwinsten overdag en onvoldoende nachtkoeling, die samen de binnentemperatuur naar oncomfortabele niveaus stuwen.
In deze blog ontdek je hoe zonwering en natuurlijke nachtkoeling samenwerken om warmte buiten te houden, en hoe DUCO-oplossingen zoals Duco Natural Cooling, ventilatieve koeling, zonwering en intelligente regeling het zomercomfort aanzienlijk verbeteren.
Waarom gebouwen oververhitten
Moderne, goed geïsoleerde gebouwen houden warmte effectief vast. Maar dat betekent ook dat ze in de zomer ongewenste warmte vasthouden. Dit kan met ventilatieve koeling verwijderd worden (zie verder). De belangrijkste factoren die de binnentemperatuur bepalen zijn:
- Zonnestraling door beglazing
- Thermische isolatie die voorkomt dat warmte ontsnapt
- Ventilatiemogelijkheden, vooral 's nachts
- Interne warmtebronnen zoals apparaten en bewoners
Zonnestraling is veruit de grootste bron van warmte-instroom. Het voorkómen dat warmte binnenkomt is daarom de eerste en meest impactvolle stap naar een koeler en comfortabeler binnenklimaat.
EPB-wetgeving en oververhitting in België
In België moeten nieuwbouwprojecten voldoen aan de EPB-eisen (EnergiePrestatie en Binnenklimaat), die een maximaal E-peil van E30 voorschrijven voor woningen. Het E-peil geeft de algemene energieprestaties van het volledige gebouw weer, waarbij een lagere waarde beter is.
De EPB-verslaggever berekent met EPB-software de kans op oververhitting en geeft indien nodig ontwerptips om oververhitting te voorkomen, zoals de oriëntatie van ramen, externe zonwering en intensieve ventilatie. Door de combinatie van externe zonwering en nachtkoeling kunnen gebouwen effectief beschermd worden tegen zomertemperaturen die het comfort en de gezondheid van bewoners bedreigen.
De impact van zonnestraling
Ramen: de voornaamste bron van warmtewinst
Beglazing is verantwoordelijk voor het grootste deel van de ongewenste warmte die een gebouw binnenkomt. Afhankelijk van het glastype, oriëntatie en afscherming kan dit oplopen tot:
- Tot 700 W/m² zonwinst op een zonnige dag (in ons voorbeeld 2000 W in totaal)
Hoe zonwering het verschil maakt
Externe zonwering is de meest effectieve manier om zonnestraling te blokkeren voordat de zon het glas bereikt. Het effect is aanzienlijk: bij een nieuwbouwwoning met goede isolatie (Rc = 4,7 Km²/W) en hoogwaardige beglazing (U-waarde = 1,0 W/m²K) daalt de koellast met maar liefst 1 kW wanneer u screens gebruikt.
Koellast zonder zonwering: 2,8 kW
- 200 W door transmissie (warmtegeleiding door wanden, ramen en daken)
- 2000 W door zoninval op ramen
- 100 W door ventilatielucht (warme lucht van buiten naar binnen)
- 500 W door personen en elektrische apparaten
Koellast met zonwering: 1,8 kW
- Screens reduceren de koellast met 1100 W
- Dit betekent 40 % minder energie nodig om uw woning koel te houden
- Bij buitentemperatuur van 31°C en gewenste binnentemperatuur van 24°C
DUCO-oplossingen:
- DucoScreen (externe zondoekwering)
- DucoSlide (architecturale schuif- en vouwpanelen)
Beide voorkomen oververhitting door zonwinsten bij de gevel tegen te houden.
Situatie zonder zonwering
Woning gebruiken zonder zonwering
- Het betreft een nieuwbouwwoning met isolatie Rc = 4,7 m²K/W en U-waarde ramen = 1,0 W/m²K
- Zonne-instraling voor onze breedtegraad = 1.000 W/m²
- Buitentemperatuur wordt verondersteld op 31°C / instelpunt binnen is 24°C
- De koellast voor deze woning = 2,8 kW
Om de woning op 24°C te houden moet 2,8 kW warmte weggewerkt worden – de zogenaamde koellast. Warmte komt de woning binnen via:
- 200 W door transmissie (warmtegeleiding door wanden, ramen en daken) van buiten naar binnen
- 2.000 W door zonnestraling op ramen
- 100 W door ventilatielucht (warme lucht die van buiten naar binnen komt)
- 500 W door bewoners en elektrische apparaten
Situatie met zonwering
- Het betreft een nieuwbouwwoning met isolatie Rc = 4,7 m²K/W en U-waarde ramen = 1,0 W/m²K
- Zonne-instraling voor onze breedtegraad = 1.000 W/m²
- Buitentemperatuur wordt verondersteld op 31°C / instelpunt binnen is 24°C
- De koellast voor deze woning is nu 1,8 kW
Om de woning op 24°C te houden moet 1,8 kW warmte weggewerkt worden – de zogenaamde koellast.
De screens zorgen ervoor dat er 1.100 W minder gekoeld hoeft te worden.
Isolatie: nuttig maar niet altijd genoeg
Sterk geïsoleerde muren en daken verminderen warmteoverdracht van buiten naar binnen. Maar ze maken het ook moeilijker voor opgehoopte warmte om te ontsnappen. Daarom is actieve, natuurlijke warmteafvoer 's nachts essentieel.
Warmtestroom door muren en daken
Bij goed geïsoleerde nieuwbouwwoningen is de warmtegeleiding door de gebouwschil beperkt. Dankzij moderne isolatienormen (Rc = 4,7 Km²/W) bedraagt de warmtestroom door transmissie slechts 200 W – minder dan 10% van de totale koellast. Dit illustreert dat bij hedendaagse woningen niet de muren en daken het probleem vormen, maar wel de zoninval door het glas. Daarom is investeren in effectieve zonwering essentieel voor een comfortabel binnenklimaat tijdens warme zomerdagen.
Nachtkoeling: de natuurlijke airco
Nachtkoeling koelt het gebouw af door 's nachts koele buitenlucht naar binnen te laten stromen. Hoe groter het temperatuurverschil, hoe effectiever de koeling.
Drie types natuurlijke nachtventilatie
| Type Ventilatie | Toepassing | Voordelen |
|---|---|---|
| Eenzijdige ventilatie | Ruimtes met één gevel | Eenvoudig en kosteneffectief |
| Dwarsventilatie | Ruimtes met twee gevelopeningen | Sterke luchtstroom |
| Schoorsteenventilatie (stack ventilation) | Gebouwen met hoogteverschillen | Krachtigst en meest stabiel |
In ons voorbeeld gebruiken we een stacksysteem : Voorwaarden meegeven zoals aangeduid onder tekening.
DUCO-producten die nachtkoeling mogelijk maken:
- DucoGrille Close 105: kleppenregister voor nachtkoeling
- DucoGrille NightVent: glasvervangend ventilatierooster met handmatige of volledig automatische bediening
- Geautomatiseerde regeling via de Duco IntelliHub en Duco weerstation op basis van binnen- en buitentemperatuur
Nachtkoeling kan de binnentemperatuur 4–6°C lager houden gedurende de hele zomer.
Ventilatieve (nacht)koeling
- 1,6 kW gemiddeld over de nacht
- Stack-systeem met een Ducogrille Solid G30++ van 400mm × 2.115mm
- Hoogteverschil van 6m en temperatuurverschil tussen binnen en buiten van 6°C
Duco Natural Cooling: geïntegreerd, slim en energievrij
Duco Natural Cooling volgt een gefaseerde aanpak van koeling:
- Warmte-instroom voorkomen met zonwering (DucoScreen, DucoSlide)
- Passieve koeling via natuurlijke, gerichte ventilatie (DucoGrille Close 105, DucoGrille NightVent)
- Intelligente automatisering via DUCO IntelliHub en DUCO weerstation die temperatuur en zonnestraling meten
Case studies: Duco Natural Cooling in de praktijk
Duco Natural Cooling heeft zijn waarde al bewezen in verschillende projecten, waaronder:
- Circulaire, energieneutrale woningen die stabiel zomercomfort vereisen zonder airconditioning (Bouw.Novum)
- Scholen met hoge interne warmtewinsten (C.E.C.S Couillet-Marinelle educatief centrum en Boven-Lo Basisschool)
- Bijna Energie Neutrale (BEN) Gebouwen en Active Houses die passieve koeling nodig hebben om comfortdoelen te halen (Active House in Schiedam)
Deze praktijkvoorbeelden tonen aan hoe zonwering en nachtkoeling samen de risico's op oververhitting drastisch verminderen.
Veelgestelde vragen
Is zonwering efficiënter dan binnenzonwering?
Ja. Externe zonwering blokkeert warmte voordat de zon het glas bereikt. Binnenzonwering stopt alleen zonlicht – niet de warmte.
Hoeveel koeler kan nachtkoeling mijn gebouw maken?
Afhankelijk van het systeem: 3-6°C koeler, zelfs tijdens hittegolven.
Is Duco Natural Cooling geschikt voor renovatie?
Absoluut. Nachtventilatieluiken en externe screens kunnen geïntegreerd worden in bestaande gevels.
Verhoogt ventilatieve nachtkoeling geluidsoverlast of veiligheidsrisico's?
DUCO-oplossingen zijn ontworpen om veilig, weerbestendig te zijn. Afhankelijk per project kunnen geluiddempende maatregelen toegepast worden.
Conclusie
Oververhitting is geen uitzondering meer – het is een voorspelbare uitkomst van goed geïsoleerde gebouwen in combinatie met sterke zonwinsten. Door effectieve zonwering te combineren met natuurlijke nachtkoeling, kun je tot 100 % van de warmtelast elimineren en comfortabele binnentemperaturen handhaven zonder mechanische koeling.
Duco Natural Cooling biedt hier een slimme, duurzame en energievrije oplossing die comfort, gezondheid en toekomstbestendig gebouwontwerp ondersteunt.
Bronnen:
- Energiesparen.be - EPB-wetgeving en S-peil berekening
- Vlaanderen.be - Energieprestatieregelgeving (EPB)
