Hoe dak zonder onderdak isoleren?

Je dak isoleren is de eerste stap naar een energiezuinige woning. Maar wat als er geen onderdak is en de vloer isoleren niet tot de opties behoort? Specialisten David Verhoeven van Isolatie Verhoeven en Hendrik Snauwaert van Isolteam over hun manier van aanpak.

Pannen eraf?

Het antwoord lijkt simpel: een onderdak aanbrengen en vervolgens isoleren. Maar een onderdak wordt aan de buitenkant van de dakconstructie aangebracht. Dat impliceert dat je pannen en panlatten eraf moeten. Werkuren die het prijskaartje aardig doen oplopen. Hendrik Snauwaert: "Als je enkel en alleen een betere isolatie nastreeft, is het de investering niet waard. Deze aanpak heeft net als een sarkingdak alleen zin in een groter renovatieplaatje: als je voor een nieuwe dakbedekking gaat of de structuur zelf aan vernieuwing toe is."

Twee tussenoplossingen

Volgens Snauwaert zijn er twee 'tussenoplossingen'. Optie één: een ersatz-onderdak. Optie twee: werken met harde isolatieplaten.

Ersatz-onderdak

Ersatz betekent zoveel als 'vervangmiddel'. "Deze dampopen folie wordt in tegenstelling tot een echt onderdak aan de binnenzijde van je dakgebinte aangebracht. Het vervolg is de traditionele opbouw: daaronder de wolisolatie en een dampscherm."

Harde isolatieplaten

"Het alternatief zijn harde isolatiematerialen in plaatvorm, zoals PUR of PIR. Eventueel in combinatie met een ersatz-onderdak, maar dat is niet essentieel. Deze materialen zijn namelijk beter gewapend tegen eventueel insijpelend vocht dan wol. Ze vereisen ook geen bijkomend dampscherm - dit zit al op de platen. De naden opvullen en afkleven volstaat."

Waterdicht?

"Nogmaals: dit zijn tussenoplossingen", nuanceert Snauwaert. "Ze bieden geen 100 % garantie op waterdichtheid. Zelfs een ersatz niet. Het is zaak om het water dat op dit doek valt, zo goed mogelijk af te leiden naar de dakgoot. Zeker niet vanzelfsprekend. Een ander nadeel is dat het scherm onderbroken is ter hoogte van de gordingbalken."

Functie zolder?

"Een beperkte waterinfiltratie bij extreme weersomstandigheden is dus niet volledig uit te sluiten. Een volwaardig onderdak aan de buitenzijde blijft nog altijd de beste oplossing. Al snoeien deze tussenoplossingen wel enkele jaren in je energiefactuur tot je je volledige dak aanpakt. Veel hangt af van de functie van je zolder. Voor ééntje die dienst doet als opbergruimte, ben je met isolatieplaten enkele jaren gerust."

Staat van het dak?

Voor David Verhoeven begint alles bij de staat van het dak. "Is dat niet in orde, dan moet je de structuur en/of de bedekking toch aanpakken. Laat dan ook meteen een onderdak plaatsen."

Ersatz geen oplossing

"Is je dak wel in orde, maar is er geen onderdak, dan raad ik aan om op de klassieke manier te isoleren. Zonder ersatz, want dat kan in mijn ogen niet dienen als onderdakfolie aangezien het insijpelend vocht niet tegenhoudt. Waar en hoe voer je dat water af? Om tot in de dakgoot te raken moet je de folie over de gordingsbalk brengen en de onderste rij dakpannen afnemen. Voor mij een tijdrovende en dus dure oplossing, die nooit een perfect resultaat kan opleveren wegens de onderbrekingen in deze folie."

Dampscherm essentieel

"Daarom kies ik dus om traditioneel te isoleren. De kwaliteit van de plaatsing wordt zonder onderdak wel belangrijker. Idem voor het dampscherm en een perfect luchtdichte afwerking aan de binnenkant. Als het geheel luchtdicht is, ga je ook minder last hebben van vocht in de vorm van poedersneeuw, motregen, ... omdat de kracht van onderdruk-overdruk afneemt. Ik weet dat ik inga tegen de gangbare theoretische opvattingen hieromtrent, maar in onze dertig jaar lange ervaring levert dit de beste resultaten op", aldus Verhoeven.

Combineer hard met zacht

Harde isolatieplaten zijn een goede optie, maar volgens Verhoeven altijd in combinatie met wolisolatie. "De wol plaats je tussen de kepers. Ze fungeert als volledige dakvulling en biedt extra isolatie."

Vermijd interne condensatie

"Die wol fungeert ook als dakvulling. Het is belangrijk dat je isolatie zo dicht mogelijk tegen je dakbedekking komt. Anders ontstaat hier een luchtkoker. In de winter blaast er dan vochtige lucht langs de koude onderkant van je bedekking. Gevolg: condensatie aan de onderkant van je dak en een natte isolatie. Dat vermijd je door enerzijds te isoleren tot tegen de dakbedekking en een goed dampscherm aan de binnenkant anderzijds", besluit Verhoeven.