Natuurlijke tuin aanleggen: 'Het juiste tuinontwerp is cruciaal'

Wil je een duurzame tuin vol biodiversiteit? Een natuurlijke tuin is dé oplossing. Met onze tips gebruik je inheemse planten en natuurlijke materialen om je tuin ecologisch en onderhoudsarm in te richten.

Wat is een natuurlijke tuin en hoe creëer je die?

Een natuurlijke tuin is een duurzame tuin waarbij het bevorderen van biodiversiteit en het creëren van een evenwichtig ecosysteem centraal staat. Bij een natuurlijke tuin is de tuin in zijn meest natuurlijke vorm. Dat doe je door de natuur zo veel mogelijk na te bootsen en in harmonie te werken met het landschap en de lokale flora en fauna.

Wat zijn de kenmerken van een natuurlijke tuin?

Een natuurlijke tuin betekent daarom niet dat je een wilde tuin hebt. Bij dit type tuin gaat het eerder om het juiste tuinontwerp en de plantenkeuze. Alles moet in harmonie zijn met de natuur. Natuurlijke structuren en materialen, zoals hout en steen, zijn kenmerkend voor een natuurlijke tuin, net zoals waterpartijen. Deze elementen trekken veel dieren aan. Zo zal je in een natuurlijke tuin vaak insectenhotels en vogelhuisjes spotten. Regenwateropvang (om het waterverbruik te minimaliseren) en regenwaterinfiltratie spelen een belangrijke rol. Een wadi past perfect in dit type tuin.

Waarom kiezen voor een natuurlijke tuin?

Er zijn verschillende redenen om te kiezen voor een natuurlijke tuin, zowel voor het milieu als voor jou als tuinier. Met een natuurlijke tuin, draag je bij aan het behoud en herstel van lokale ecosystemen. Diverse streekeigen planten trekken immers vogels, vlinders, bijen en andere dieren aan. Daarnaast is een natuurlijke tuin onderhoudsarm. Bij het onderhoud worden zoveel mogelijk natuurlijke methoden voor ongediertebestrijding en natuurlijke bemesting gebruikt in plaats van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest.

Voor- en nadelen

Welke materialen in een natuurlijke tuin?

Hout en steen zijn de twee belangrijkste materialen, naast de groene ‘materialen’ natuurlijk. Geef de voorkeur aan onbewerkt hout of gerecycled hout. Met boomschors kan je paden aanleggen of waarom niet zelf je tuinafscheiding vlechten met hazelaar- of wilgentakken? Onbewerkt hout kan ook dienen voor het maken van insectenhotels en vogelhuisjes, terwijl overrijp hout perfect is als bodemverbeteraar of als schuilplaats voor kleine dieren. Een tuinpad of border kan je goed aanleggen met lokale of gerecycleerde steen. Grind en kiezels kan je gebruiken voor paden, drainage of decoratieve toepassingen.

Stappenplan voor het aanleggen van een natuurlijke tuin

Stap 1: observeer je tuin en de omgeving 

Je wil dat je tuin het verlengde vormt van de natuur of deze ten minste prima kopieert. Kijk dus goed rond. Welke planten en bomen groeien er in je buurt? Welke insecten en vogels zie je? Vertrek van de fauna en flora van je omgeving en werk zo verder. 

Stap 2: teken een tuinplan 

Lijst voor jezelf op hoe jij vindt dat jouw tuin eruit moet zien. Misschien wil je dicht bij je woning een eerder gestileerde bloemrijke tuin en wat verderop een meer weelderige tuin met hoge grassen en bomen. Een natuurlijke tuin is best een complexe tuin. De hulp van een tuinarchitect kan je waarschijnlijk wel gebruiken. 

Stap 3: denk na over de aanleg 

Je hoeft niet alles af te graven voor je aan de tuinaanleg begint. De bestaande vegetatie kan geïntegreerd worden in het ontwerp. De bodem bevat trouwens veel rijkdom, vooral aan diertjes. Werk daarom met respect voor de bodem en de bestaande vegetatie. 

Stap 4: kies de juiste beplanting 

Je natuurlijke tuin staat of valt met de juiste beplanting. We zetten je op weg met onze suggesties. Hou steeds rekening met de grondsoort, de plaats van de planten (zonlicht of schaduw) en drainage.

Tips voor het inrichten van een natuurlijke tuin

We geven je enkele tips voor het inrichten van je tuin.

• Kies voor streekeigen planten, struiken en bomen. Denk aan vingerhoedskruid, varens, vlier, lijsterbes, kastanje, linde, wilg, …
• Een strakke grasmat hoeft niet. Ga voor een bloemenweide.
• Geef ruimte aan de natuur. Trek dieren aan met vogelhuisjes, bijenhotels en planten zoals vlinderstruik, lavendel, zonnebloem, vlierbes, … Terwijl gestapeld hout een paradijs is voor heel wat insecten.
• Integreer een waterelement, zoals een vijver. Dit past perfect in een natuurlijke tuin en trekt dieren aan.
• Een moestuin, een bessenhoek of een kippenveldje brengen de natuur tot leven.
• Wil je privacy creëren? Kies voor een natuurlijke haag of wand met klimplanten. Of werk met zones die je afbakent met riet, bamboe of hoge grassen.
• Voor je tuinpad en terras kan je werken met boomschors, grind en gerecupereerde of tweedehands tegels. Waterdoorlatende tegels passen prima in deze tuin.

Onderhoud

Een natuurlijke tuin bulkt van de inheemse, bij voorkeur streekeigen, planten. Het voordeel aan dit type planten is dat ze goed gedijen en minder afhankelijk zijn van specifiek onderhoud. Alle planten zijn aangepast aan ons klimaat. Ondanks dat de natuur centraal staat, is het niet zo dat de natuur zijn vrije gang kan gaan. Het tuinontwerp en de aanplanting zijn zeer doordacht en vereisen goed beheer. Zo zal je zeker moeten wieden, maaien en snoeien. Het voorjaar is de geknipte tijd om ongewenste planten weg te halen of om planten die te veel uitbreiden wat in te perken. Gebruik bij het onderhoud geen chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Dit is in strijd met de filosofie die achter dit type tuin zit.

Hoe creëer je sfeer in een natuurlijke tuin?

Wil je instant sfeer in je natuurlijke tuin? Kies voor planten met verschillende bloeiperioden, zodat je het hele jaar door kleur hebt, en varieer in bladstructuren en kleuren. Ga voor een speelse indeling met kronkelende paden van houtschors, grind of stapstenen. Een waterelement zorgt ongetwijfeld voor sfeer. Net zoals sfeervolle tuinverlichting. Een mooie uplighter, lichtslingers in een boom of rond je overkapping en functionele verlichting (op zonne-energie) maken het af. Plaats tuinmeubilair op strategische plekken in de tuin, zodat je kunt genieten van het uitzicht en de natuur.

FAQ natuurlijke tuin