“We moesten 1,5 jaar wachten op de vergunning voor een geothermische warmtepomp”

Wat als je een geothermische warmtepomp wil en je 1,5 jaar moet wachten op een vergunning? Het overkwam aannemer Bert. “De drie boringen zijn net afgerond, maar het was een vergunningsslag met veel geduld en de nodige aanpassingen.”

Geothermische boringen

Meer en meer huishoudens gaan overstag voor de warmtepomp, zeker bij nieuwbouw. Daar kiest, volgens cijfers van VEKA, zelfs een op drie voor een geothermische warmtepomp. Die haalt de warmte uit de aardbodem, maar hiervoor zijn boringen nodig. Aannemer Bert heeft al bij verschillende projecten een geothermische warmtepomp laten installeren. Zowel bij nieuwbouw als bij renovatie. “Maar voor het verkrijgen van een vergunning word je vaak van het kastje naar de muur gestuurd.”

Waterwingebied

Aannemers en architecten botsen wel vaker op lange vergunningsprocedures. “Maar bij de aanvraag voor de geothermische warmtepompboringen van een recent verbouwproject was het eerder een vergunningsslag”, vertelt Bert. De aannemer botste samen met de bewoners op enkele obstakels. “Onze bedoeling was om de boringen in het najaar van 2022 uit te voeren. We zijn ondertussen midden juni 2024 en de boringen zijn net afgerond.” De ligging van de woning was een eerste obstakel. De woning ligt in een waterwingebied. Dat is een gebied waar een watermaatschappij grondwater oppompt om drinkwater te produceren. “Aanvankelijk waren we van plan om een of twee boringen uit te voeren van 100 meter, maar daar kregen we geen toestemming voor van de watermaatschappij. Gelukkig gingen ze wel snel akkoord met drie boringen van vijftig meter diep.”  

Niet in de voortuin

Eenmaal een GO van de watermaatschappij kon het plan opgemaakt worden voor de vergunningsaanvraag. “We voorzagen drie boringen in de voortuin en dienden begin februari 2023 de vergunningsaanvraag in. Twee maanden later bracht de stad ons op de hoogte dat we geen boringen mogen uitvoeren in de voortuin. Tenzij we een stedenbouwkundige aanvraag zouden indienen. Maar daar pasten we liever voor.” Dus werd er een nieuwe aanvraag ingediend met drie boringen in de zijtuin. “We wilden de boringen liefst zo kort mogelijk bij de woning inplannen. Boringen in de achtertuin zouden voor te veel warmteverlies zorgen en dat scheelt op het rendement.” 

Boringen in het bos

Ook die aanvraag werd niet ontvankelijk verklaard. De boringen stonden ingetekend op een bosperceel, een perceel naast de woning waarvan de bewoners eigenaar zijn. Dat zou voor problemen kunnen zorgen bij een potentiële verkoop. “Het heeft enorm lang geduurd eer we dat eenduidige antwoord kregen. Uiteindelijk hebben we een nieuw plan ingediend met boringen die korter bij de woning liggen. Ruimtelijke ordening had ons daarvoor zijn akkoord gegeven, dus eind november 2023 dienden we de nieuwe aanvraag in. Vijf maanden later kregen we pas de definitieve vergunning. De boringen zijn nu net afgerond.” 

Ondertussen woont het gezin al meer dan een jaar in hun gerenoveerde woning. Wat dan tijdens de koude wintermaanden? “De binnenunit was al geïnstalleerd, dus die konden we aansluiten op het elektriciteitsnet.” Maar het is uiteraard niet de bedoeling dat een warmtepomp zijn energie van het net haalt. Gelukkig kunnen de bewoners vanaf nu echt genieten van hun geothermische warmtepomp, eentje die verwarmt én koelt. 

Departement Omgeving reageert

Maar hoe komt het dat een vergunningsaanvraag zo lang kan duren? We vroegen het aan Ann Heylens, woordvoerder van Departement Omgeving. “We kunnen geen uitspraken doen over dit specifieke dossier. Wel kunnen we op basis van cijfers uit het omgevingsloket meegeven dat de doorlooptijd bij een vergunningsaanvraag voor boringen (vervat in rubriek 55.1) in eerste aanleg gemiddeld 119 dagen duurt. Wanneer een beroep wordt aangetekend, verlengt de doorlooptijd met gemiddeld 141 dagen. Daarnaast voerde het Departement Omgeving in 2020-2021 een evaluatie uit van het omgevingsvergunningendecreet. Daaruit bleek wel dat het samenstellen van een volledig dossier vaak nog een moeilijke horde is voor de aanvrager. De vereenvoudiging van omgevingsvergunningsprocedures is wel een beleidsprioriteit.”