Binnenkijken: Annabel en Samuel renoveren een fermette in Kessel-Lo met natuurlijke materialen

Annabel en Samuel kochten in 2019 een karaktervolle fermette aan de rand van Kessel-Lo. Omdat de woning zich nog in een redelijke staat bevond, wilde het koppel in eerste instantie enkel extra isoleren. Maar dat liep even anders. Vijf jaar later heeft de hoeve een totale transformatie ondergaan. Het koppel koos hierbij bewust voor natuurlijke en duurzame materialen zoals leem, kalkhennep en hout. 

Van kleine ingrepen naar totaalrenovatie 

Toen Annabel en Samuel de fermette kochten, was die op het eerste gezicht nog in goede staat. Na een opknapbeurt en een paar kleine ingrepen zouden ze er samen met hun twee kindjes Janne en Nand en pleegzoon Gio kunnen intrekken. Maar dat draaide totaal anders uit. “We hadden oorspronkelijk geen grote plannen”, vertelt Samuel. “We wilden de woning enkel energetisch in orde krijgen door ecologisch te isoleren. Maar wat zouden we met die koterijen doen? Hoe zouden we het golfplatendak van het bijgebouw aanpakken? Hoe lang zou de gasketel van 15 jaar oud nog mee gaan? En zouden we niet beter vloerverwarming plaatsen? Zo groeiden onze plannen geleidelijk aan.” 

Structurele verbouwing

Het koppel nam contact op met ORCA architecten & stabiliteit om een ontwerp te laten uitwerken. Omdat de bouwaanvraag gedeeltelijk werd afgekeurd, besloten ze om een structurele renovatie te doen. “Tijdens de verbouwing kwamen een aantal structurele problemen naar boven. Zo zat de fundering op verschillende plaatsen niet diep genoeg”, legt Samuel uit. “Daarom besloten we om alles te strippen en vanaf de basis te beginnen. Alle koterijen werden ook weggehaald.” 

1 jaar renoveren

Tussen het eerste gesprek met de architect en de start van de renovatie zat zo’n 2 jaar. De renovatie zelf duurde iets meer dan een jaar. “Dat was alleen mogelijk dankzij de goede begeleiding van onze architect en een zeer doordachte planning. We hadden ook veel geluk met onze aannemers en volgden de werken zelf nauw op. Soms moesten we een risico nemen. Zo hebben we de chape gelegd in de week na de kerstvakantie, toen onze ramen er nog niet instonden. Maar zo wonnen we wel tijd.”

Aangename leefruimtes en praktijkruimte

Het gezin van Annabel en Samuel geniet nu van een fijne leefruimte met zicht op de tuin, een keuken met zithoek en vier slaapkamers. De inrichting lieten ze over aan hun buurman die schrijnwerker is bij h[art]wood. “Hij heeft bijna alles van de binnenafwerking gedaan. Van het leemwerk van binnen tot de meubels en het keukenwerkblad”, vertelt Samuel. “Verder is er ook nog een bureau voor mij en een praktijkruimte die we met anderen delen. Omdat we het stom vinden dat de ruimte voor de helft van de tijd leeg zou staan, bieden we ze aan als praktijk of workshopruimte.”

Ecologische materialen 

Wat ook opvalt in de hoeve zijn de ecologische materialen die gebruikt zijn. “Ecologie heeft zowel Annabel als mij altijd geïnteresseerd", legt Samuel uit. “Het is niet iets wat we van jongs af aan hebben meegekregen, maar eerder een persoonlijke overtuiging. Voor ons was het dan ook meteen duidelijk dat we zorgvuldig wilden omspringen met materialen. Ook het gezondheidsaspect speelde mee. Zo wilden we liever isoleren met kalkhennep dan met PUR.”

Duurzaamheid troef 

Het koppel wilde eerst een traditionele opbouw met papiervlokken, maar op aanraden van hun architect kozen ze voor kalkhennepbouw. “Kalkhennepblokken hebben een eenvoudige structuur en de hoeveelheid materialen blijft beperkt. Je hebt namelijk geen folies, schermen en andere lagen nodig. Zo is er op de buitenmuur traskalk en vanbinnen kalkhennep met daarop een leemafwerking. Die afwerking met leem is echt fantastisch. Als er iets kapot is, hoeven we het gewoon op te sponsen en je ziet er niets meer van”, legt Samuel uit. 

Tweede leven voor oude materialen

“Ook tijdens het verbouwproces was duurzaamheid belangrijk voor ons. Er was nog zoveel goed aan het huis. We wilden niet dat alle materialen die we zelf niet meer konden hergebruiken naar het stort zouden gaan. Daarom zetten we de spullen op weggeefpagina’s. Mensen mochten het gratis komen afhalen op voorwaarde dat ze het zelf afbraken. Zo heeft een jongen met zijn papa alle pannen van ons dak gehaald. En onze oude keuken staat nu in een schooltje in Tienen.”

Zelfbouwtips van Annabel en Samuel

Het koppel heeft ook nog enkele tips voor wie zelf aan de slag wil gaan:

• “Neem voldoende tijd. En zoek partners waar je je goed bij voelt en met wie je een klik hebt.”
• “Zet spullen en materialen die je niet meer kan gebruiken op weggeefpagina’s. Geef ze gratis, maar laat ze de materialen of spullen zelf komen afbreken. Zo verlies je geen tijd met de afbraakwerken en krijgen de materialen nog een tweede thuis.” 
• “Heb je moeite om te visualiseren hoe een ruimte eruit zal zien aan de hand van een plan? Dan is het geen slecht idee om een interieurarchitect te contacteren. Voor ons was het een beperkte investering met een enorme meerwaarde.”