Een thermostaat voor je verwarming: slimme optie voor meer comfort en besparing

Heleen Neels
Hoofdredacteur bij Livios, met meer dan 15 jaar ervaring in nieuwbouw en renovatie, vertaalt complexe bouwthema’s naar heldere en praktische tips voor (ver)bouwers.

Wil je een comfortabele temperatuur in huis? Met de juiste thermostaat voor je verwarming verhoog je niet alleen je comfort, maar zal je ook flink besparen op je energiekosten. In dit artikel gaan we dieper in op de wereld van thermostaten: van de verschillende soorten tot installatie- en bespaartips. Lees verder en ontdek hoe je jouw huis slimmer en energiezuiniger kunt verwarmen!

Wat is thermostaatverwarming?

Een thermostaat regelt de temperatuur in een ruimte door de verwarming aan of uit te schakelen, afhankelijk van de ingestelde temperatuur en de gemeten temperatuur in de kamer. Het wordt veel gebruikt in huizen om een constante, comfortabele temperatuur te behouden en energie te besparen.

Zo werkt het:

  1. De sensor in de thermostaat meet de huidige temperatuur in de ruimte.
  2. Je stelt een gewenste temperatuur in op de thermostaat, dit is het ‘setpoint’.
  3. Als de gemeten temperatuur lager is dan de ingestelde temperatuur, schakelt de thermostaat de verwarming aan. Zodra de gewenste temperatuur terug is bereikt, schakelt de thermostaat de verwarming weer uit.
  4. De thermostaat houdt de temperatuur constant in de gaten en past automatisch aan waar nodig om de ingestelde temperatuur zo nauwkeurig mogelijk te behouden.

Soorten thermostaten

Er bestaan verschillende soorten thermostaten met elk unieke functies en mogelijkheden om de verwarming te regelen. Dit zijn de belangrijkste types:

  • Handmatige (analoge) thermostaten: de meest eenvoudige thermostaat waarbij je met een draaiknop of schuifregelaar handmatig de gewenste temperatuur instelt. Heeft geen display of extra functies. Werkt niet automatisch op basis van tijd of gebruikspatronen. Ze zijn goedkoop en makkelijk in gebruik.
  • Programmeerbare thermostaten: deze kan je programmeren om de temperatuur in huis aan te passen op bepaalde tijdstippen van de dag. Bijvoorbeeld een lagere temperatuur ‘s nachts dan overdag. Ideaal om te besparen, omdat je niet onnodig verwarmt op momenten dat het niet hoeft.
  • Digitale thermostaten: deze thermostaten hebben een elektrontisch scherm waarop je de temperatuur kan instellen. Extra functies, zoals een temperatuurweergave, tijdinstellingen, maken ze gebruiksvriendelijker dan handmatige thermostaten.
  • Slimme thermostaten: deze geavanceerde thermostaten kan je met wifi verbinden en bedienen met een smartphone of tablet. Ook vanop afstand. Ze leren van je dagelijkse gewoontes en passen op basis daarvan het verwarmingsschema in huis aan. Zo bespaar je automatisch energie. Ze beschikken ook over tal van extra functies, zoals geofencing (waarbij de thermostaat detecteert of je in de buurt bent en zichzelf dan inschakelt) en inzicht in je energieverbruik. Ze zijn wel een stuk duurder dan een basic handmatige thermostaat.
  • © Bulex
  • © Getty Images
  • © Getty Images

Voor- en nadelen per soort

Soort thermostaatVoordelen Nadelen 
Handmatige thermostaat- makkelijk in gebruik
- goedkoop
- geen elektriciteit of internet nodig om te werken
- geen automatische regeling mogelijk
- niet energie-efficiënt
- moet altijd handmatig aangepast worden
Programmeerbare thermostaat- schema’s instellen is mogelijk
- energiezuiniger dan handmatige versie
- betaalbaar
- schema’s instellen niet altijd even makkelijk
- speelt niet flexibel in op onverwachte veranderingen (bijv. vroeger thuiskomen dan anders)
Digitale thermostaat- regelt nauwkeurig de temperatuur
- makkelijk af te lezen via display
- gebruiksvriendelijk
- geen programmeerbare functies
Slimme thermostaat- te bedienen via app op smartphone/tablet
- past zich automatisch aan aan gebruikspatronen
-energie-efficiënt -> zorgen voor besparing
- integreerbaar in smarthomesysteem
- duurder in aankoop
- stabiele internetverbinding nodig
- privacy is aandachtspunt

Prijs per soort thermostaat

De prijs van een thermostaat hangt af van de soort, maar ook van het merk en de specificaties van het model. Hier is een overzicht:

Soort thermostaatGemiddelde prijs in euro
Handmatige thermostaat20 tot 50 euro
Programmeerbare thermostaat50 tot 150 euro
Digitale thermostaat50 tot 100 euro
Slimme thermostaat 150 tot 500 euro 

Zelf plaatsen of laten doen?

Eenvoudige thermostaten kan je makkelijk zelf plaatsen. Ook als je kennis hebt van elektriciteit kan je een thermostaat zelf installeren. Ken je er echter niks van of heb je gekozen voor slimme thermostaten? Dan laat je de plaatsing beter over aan een professional. Twijfel je nog? Deze tabel lijst alle overwegingen op die je moet maken:

 Zelf plaatsenLaten plaatsen
KostenJe betaalt enkel de aankoop van de thermostatenJe betaalt ook voor de werkuren
KennisBasiskennis elektriciteit nodigIdeaal voor wie geen kennis heeft hiervan
Installatietijd Kan langer duren als je dit voor de eerste keer doetGaat sneller 
Soort thermostaatEenvoudige exemplaren kan je zelf plaatsenDigitale en slimme toestellen laat je beter installeren
GarantieBij sommige fabrikanten verlies je je recht op garantie bij zelfplaatsingZeker van garantie en een veilige, correcte installatie

Waar thermostaat plaatsen?

Om de verwarming in huis juist te kunnen regelen, is de juiste plaats kiezen voor je thermostaat belangrijk. Hou hier zeker rekening mee:

  • Hoogte: ongeveer 1,5 meter boven de vloer.
  • Centrale locatie: bij voorkeur in de woonkamer of andere representatieve ruimte.
  • Weg van warmtebronnen: zoals radiatoren, open haard en warmtegevende apparaten.
  • Bescherming tegen tocht en zonlicht: vermijd plekken bij ramen, deuren of in direct zonlicht.
  • Geen gangen of slaapkamers: deze zijn minder representatief voor de temperatuur in huis.
  • Vermijd vochtige ruimtes: zoals de badkamer, om schade en storingen te voorkomen.
  • © Itho Daalderop
  • © Getty Images
  • © Getty Images

Regelbare thermostaatkranen

Regelbare thermostaatkranen zijn speciale kranen op radiatoren waarmee je de temperatuur per kamer kunt instellen. Ze werken onafhankelijk van de hoofdthermostaat en helpen bij het efficiënt verwarmen van individuele ruimtes. Dit kan zorgen voor meer comfort en energiebesparing, omdat je alleen verwarmt waar en wanneer dat nodig is. 

Hoe je energieverbruik onder controle houden met een thermostaat?

Met een thermostaat kan je je energieverbruik beheren en zo besparen op stookkosten. Hier zijn enkele tips om je verbruik onder controle te houden:

  • Stel een optimale temperatuur in:
  • Gebruik schema’s:
    • Programmeer vaste schema’s voor dag- en nachtinstellingen.
    • Vermijd plotselinge ‘boosts’ om energie te besparen.
  • Kies een slimme thermostaat:
    • Gebruik functies zoals gewoontes leren, geofencing en energieverbruik monitoren.
  • Thermostaatkranen per ruimte:
    • Verwarm alleen ruimtes die je gebruikt en stel ongebruikte kamers lager in.
  • Behoud warmte in huis:
  • Vermijd plotselinge temperatuurverhogingen:
    • Verhoog de thermostaat geleidelijk om overbelasting en energieverspilling te voorkomen.
  • Onderhoud de verwarming:

Hoe je thermostaat slim maken? 

Je kan een oude thermostaat vervangen door een slimme thermostaat om de verwarming efficiënter en gebruiksvriendelijker te maken. Controleer eerst of je verwarmingssysteem compatibel is met een slimme thermostaat door het type systeem, aansluitingen en specificaties in de handleiding te vergelijken. Vraag bij twijfel een professional om advies. Niet alle systemen, zoals oudere ketels, zijn hier geschikt voor. Kies vervolgens een slimme thermostaat die goed past bij jouw systeem en wensen. 

De oude thermostaat vervangen, kan je zelf doen als je de stroom uitschakelt en de bedradingsinstructies volgt. Installeer daarna de app die bij de thermostaat hoort zodat je gebruik kan maken van de volledige bediening en handige functies. Denk maar aan het instellen van een verwarmingsschema of geofencing, waarbij de thermostaat zich aanpast aan je locatie. Overweeg ook slimme thermostaatkranen voor extra controle per kamer, vooral als je de temperatuur per ruimte wilt regelen. 

  1. Controleer de compatibiliteit van je verwarmingssysteem.
  2. Kies een slimme thermostaat die past bij jouw systeem.
  3. Schakel de stroom uit en vervang de oude thermostaat.
  4. Installeer de app en verbind je thermostaat met wifi.
  5. Verken de functies van je thermostaat.
  6. Overweeg slimme thermostaatkranen voor controle per kamer.

FAQ thermostaat verwarming

Meestal kan je een thermostaat vervangen, maar controleer eerst of de nieuwe thermostaat compatibel is met je verwarmingssysteem.

Een verwarming met thermostaat regelt de temperatuur door de verwarmingsbron aan of uit te schakelen zodra de ingestelde temperatuur is bereikt. De thermostaat meet de kamertemperatuur en past de verwarming automatisch aan om de gewenste temperatuur te handhaven.

Om een nieuwe thermostaat te installeren, schakel je eerst de stroom uit, verwijder je de oude thermostaat, verbind je de juiste draden met de nieuwe thermostaat en bevestig je de thermostaat aan de muur. Zet de stroom aan en stel je thermostaat in.

Het vervangen van een thermostaat kost tussen de 50 en 300 euro, afhankelijk van het type thermostaat en of je het zelf plaatst of laat plaatsen.

Een kapotte thermostaat werkt niet correct, reageert niet op temperatuurinstellingen of schakelt de verwarming niet in of uit. Andere indicaties zijn het niet reageren van het display of een instabiele temperatuur in huis.

Een thermostaat gaat meestal zo’n 10 tot 15 jaar mee, afhankelijk van het type en het onderhoud.

 

Fluweelzacht en functioneel: ontdek de nieuwe ovale spoelbak van BLANCO
BLANCO Belgium bv

Fluweelzacht en functioneel: ontdek de nieuwe ovale spoelbak van BLANCO

De nieuwe OOVALON-spoelbak van BLANCO met zachte rondingen belooft meer dan alleen een mooi design.

Lees meer

Thema van de maand

Budgetwijzer

  • Zonnepanelen en warmtepompen: Livios analyseert budget van de Belg

    Lees meer
  • Vlamingen beknibbelen op budget voor totaalrenovaties: “6 op 10 voorziet minder dan 150.000 euro”

    Lees meer
  • Tuinbudget onder de loep: wat kost een zwembad vandaag echt?

    Lees meer
  • Helft van Belgen voorziet 10.000 tot 25.000 euro voor nieuwe keuken: realistisch of niet?

    Lees meer

Vraag gratis offertes aan voor jouw bouw- of renovatieproject

Vraag snel en eenvoudig offertes aan bij gespecialiseerde professionals bij jou in de buurt.

Offertes aanvragen

Wil je graag weten wat een condensatieketel kost?

Vraag gratis offertes aan

Dit moet je zeker lezen

Verwarming bij nieuwbouw of renovatie: ontdek alle opties voor jouw woning

Lees meer

Warmtepompradiatoren: ontdek hoe je hiermee slim en duurzaam verwarmt

Lees meer

Wandverwarming: dit zijn voor- en nadelen van een knuffelmuur

Lees meer

Badkamerverwarming: deze soorten zijn geschikt en zoveel kosten ze

Lees meer

Lees ook

Hoe goedkoper verwarmen? “Flexibel verwarmen met warmtepompen is de toekomst”

Hoe goedkoper verwarmen? “Flexibel verwarmen met warmtepompen is de toekomst”

Flexibel verwarmen met je warmtepomp is volgens energie-expert Sam Hamels van UGent de toekomst. Het kan een manier zijn om goedkoper te verwarmen.

Lees meer

Pelletketels nemen toe door het verdwijnen van de mazoutketel

Pelletketels nemen toe door het verdwijnen van de mazoutketel

Mazout verdwijnt en experts zien de pelletketel als alternatief: “CO₂-neutraal en minder afhankelijk van energieprijzen.”

Lees meer

Badkamerverwarming: deze soorten zijn geschikt en zoveel kosten ze

Badkamerverwarming: deze soorten zijn geschikt en zoveel kosten ze

Badkamerverwarming met elkaar vergeleken: radiatoren, vloerverwarming, elektrische of infrarood. Ontdek de prijs en beste optie voor jouw badkamer.

Lees meer

Partnerartikels

Bekijk alle partners
5 redenen om een moderne warmtepomp met de gezelligheid van houtverwarming te combineren
5 redenen om een moderne warmtepomp met de gezelligheid van houtverwarming te combineren

Steeds meer gezinnen kiezen voor een warmtepomp als duurzaam en toekomstgericht verwarmingssysteem. Maar dat wil niet zeggen dat je afscheid moet nemen van ...

Lees meer
De juiste energiekeuzes maken? Dit gratis magazine helpt je met vertrouwen kiezen
De juiste energiekeuzes maken? Dit gratis magazine helpt je met vertrouwen kiezen

Wie vandaag bouwt of renoveert, staat voor keuzes die een impact hebben op comfort, energieverbruik en budget. Zowel nu als richting 2050. Maar hoe beslis...

Lees meer
Infosessie: een antwoord op al je warmtepompvragen
Infosessie: een antwoord op al je warmtepompvragen

Sta je voor een renovatie of nieuwbouw en twijfel je over de juiste verwarmingsoplossing? Met veranderende regelgeving rond energieprijzen rijzen er heel...

Lees meer
Hou het hoofd koel: download nu jouw gratis gids over airco
Hou het hoofd koel: download nu jouw gratis gids over airco

De zomers worden steeds warmer, en dat voelen we allemaal. Wie slim plant tijdens zijn (ver)bouwproject, denkt vandaag al aan morgen. Een goedgekozen...

Lees meer

Onze toolbox
Offertes aanvragen

Vraag vrijblijvend offertes aan! Ontvang snel max. 4 offertes van vakmannen. Bespaar tijd én geld!

Aanvragen
Premies en subsidies

Met premies en subsidies kan je flink besparen. Kijk waar jij recht op hebt.

Zoeken
Magazines

Bouwen of verbouwen? Bestel je gratis magazine!

Aanvragen
Praktische gidsen

Met deze praktische digitale gidsen ben je meteen geïnformeerd en heb je een handige checklist bij de hand.

Aanvragen
Forum

Zit je met een vraag? Stel ze aan andere bouwers en verbouwers.

Stel je vraag