Van warmtepomp tot elektrische auto: kan jouw elektrische installatie extra belasting aan?

Ga je binnenkort elektrisch rijden? Of overweeg je de plaatsing van een warmtepomp? Hoe weet je dan of je elektriciteitsinstallatie dit aankan? En welke regels en kosten komen daarbij kijken? We vroegen het aan Lara Lammens, corporate woordvoerder van Fluvius, en Bart Vannoppen, Technology advisor bij sectororganisatie Volta.

Begin vorig jaar reden er zo’n honderdduizend elektrische auto’s in België. Tegen 2030 zouden dat er meer dan een miljoen moeten zijn. Dat betekent dus dat steeds meer mensen thuis een laadpaal zullen installeren. Ook voor de verwarming van onze huizen wordt elektrisch verwarmen met een warmtepomp de norm. Met andere woorden, onze elektrische installaties zullen extra belast worden. Maar kunnen die dat wel aan?

Enkelfasig of driefasig

 “Hoeveel elektrisch vermogen je woning maximaal tegelijk kan verbruiken, hangt af van je aansluiting en maximale stroomsterkte”, verduidelijkt Lara Lammens van Fluvius. “Heb je een enkelfasige aansluiting met een maximale stroomsterkte van 40 ampère, dan kun je maximaal 9.200 watt tegelijk verbruiken. Bij een driefasige aansluiting met een 25 ampère-automaat is dat 17.300 watt, aanzienlijk meer.”

Mogelijk vermogen verhogen

Voor bestaande woningen met een enkelfasige aansluiting, waar een warmtepomp of laadpaal bijkomt, kan het nodig zijn om het vermogen van de elektriciteitsaansluiting te verhogen. “Je elektricien kan je helpen om uit te vissen of dat nodig is of niet", weet Lara. “Dit hangt ook af van de toestellen die je in huis wil halen en de gevolgen voor je installatie. Een verhoging kan je online aanvragen bij Fluvius. Je krijgt dan een offerte en uitleg over wat er moet gebeuren. In sommige gevallen volstaat de vervanging van je elektriciteitsmeter en automaat, maar het kan zijn dat je je aansluitkabel moet vervangen of dat er nog geen 400 V-netwerk voor je woning ligt.” 

’s Nachts niet aan vol vermogen laden

Omwille van het capaciteitstarief mijd je best pieken in je verbruik. “Een elektrische wagen heeft daarop de grootste impact”, legt Bart Vannoppen van Volta uit. “Je laadt dus best wanneer er geen andere grote verbruikers actief zijn in je woning. Dus niet als je warmtepomp draait, tijdens het koken of wanneer je wasmachine of droogkast aanstaan. Als je daar rekening mee houdt kan je zonder problemen laden, zonder dat je je installatie moet verzwaren.” Nog een tip: “Je laadt best niet aan het volle vermogen van 11 kW”, zegt Bart. “Als je je auto ’s nachts laadt, heb je zo’n acht uur de tijd om te laden tot aan het aantal kilometers dat je nodig hebt. En dat aan een lager vermogen. Na acht uur laden aan 3,7 kW zit je aan 150 km. Als je weet dat de gemiddelde Vlaming zo’n 40 tot 60 km per dag rijdt, is dat ruim voldoende.”

Wat dan met een warmtepomp? 

Een warmtepomp brengt extra elektriciteitsverbruik met zich mee. Je hebt stroom nodig om de compressor aan te drijven. De overige energie komt van de aanwezige warmte uit de omgeving. Stel dat je woning goed geïsoleerd is, je 10.000 kWh per jaar verbruikt voor verwarming en een warmtepomp met een COP van 4 plaatst (dat betekent dat die 1 kWh stroom omzet in 4 kWh warmte, nvdr.). Je jaarverbruik zal dan met zo’n 2.500 kWh toenemen. Met zonnepanelen kan je de elektriciteit die je warmtepomp nodig heeft voor een deel zelf opwekken.

“Als je een goed geïsoleerde woning hebt, kan je je warmtepomp overdag laten draaien (1 tot 4 kW)”, zegt Bart. ‘s Avonds kom je thuis en begin je te koken, wassen enz. (3 tot 6 kW). ‘s Nachts kan je dan de auto opladen aan 3,7 kW. “Zo heb je op geen enkel moment meer dan 4 tot 6 kW verbruik gehad en is er geen nood aan een verzwaring. Sterker nog, dit kan allemaal op een monofasige aansluiting van 40 A.”

Klaar voor de uitdagingen van morgen

Om in te spelen op de energietransitie en de elektrificatie van de samenleving heeft Fluvius de standaardaansluiting sinds begin 2022 verzwaard naar 17,3 kilovoltampère: het vermogen van een standaard driefasige aansluiting. “Concreet wil dat zeggen dat we elke nieuwe elektriciteitsaansluiting, bijvoorbeeld bij een grote verbouwing of nieuwbouw, al automatisch voorzien van zo’n driefasige aansluiting om ze toekomstgericht te maken”, legt Lara uit. “Dat gebeurt ook in de wetenschap dat er in 2025 geen gasaansluitingen meer mogelijk zullen zijn. Daarnaast versterken en vernieuwen wij het elektriciteitsnet structureel in de komende tien jaren om ervoor te zorgen dat het krachtig en veilig genoeg blijft voor de uitdagingen van morgen.”

Keuring nodig

Bart Vannoppen sluit af met nog een laatste advies: “Vergeet niet dat je je elektrische installatie opnieuw moet laten keuren na eender welke aanpassing in je zekeringkast waarbij een extra circuit geplaatst wordt, of het nu gaat om zonnepanelen, een warmtepomp, thuisbatterij of laadpaal.”