Natuurlijke of mechanische ventilatie voor je kelder: wat werkt het beste?

Slecht verluchte kelders zijn de voedingsbodem bij uitstek voor vochtproblemen en schimmels. Een goede verluchting is dus essentieel. Maar hoe zorg je voor voldoende ventilatie in je kelder? En wat is de ideale luchtvochtigheid? Ontdek de mogelijkheden om je kelder te ventileren en vochtvrij te maken. 

Waarom is kelderverluchting belangrijk?

Door hun ligging onder de grond hebben kelders vaak een hoge luchtvochtigheid. Te veel vocht in je kelder kan op termijn leiden tot vochtproblemen en schimmels en schade aanrichten aan je gezondheid en de structuur van je woning. Om dat te vermijden, is kelderverluchting belangrijk. Door voldoende te verluchten, kan er frisse lucht circuleren en wordt de vochtige lucht afgevoerd.

Wat is de ideale luchtvochtigheid in een kelder?

De ideale luchtvochtigheid in een kelder ligt tussen de 40% en 60%. Die kan je eenvoudig meten met een hygrometer. Heb je last van een te hoge luchtvochtigheid (> 60%) dan stijgt het risico op vochtproblemen. Door voldoende te ventileren kan je voor een gezonde omgeving zorgen voor de spullen in je kelder en voor jezelf. 

Kelderventilatie om vochtproblemen te voorkomen

Gebrek aan ventilatie in je kelder kan leiden tot condensatie. Dit kan muffe geuren, schimmels en andere vochtproblemen veroorzaken. Vocht is zowel schadelijk voor de spullen die je opslaat in je kelder als voor je gezondheid. Bovendien kan vocht bouwmaterialen aantasten, zoals beton, metselwerk en hout, wat op termijn kan leiden tot structurele schade aan je woning.  

Heb jij een structureel vochtprobleem in je kelder? Lees hier hoe je je kelder waterdicht maakt. 

Mogelijkheden om je kelder te ventileren

Wie een kelder bouwt, moet voor goede verluchting zorgen. Dat kan op verschillende manieren.

1. Natuurlijke ventilatie (ventilatie type A)

Bij natuurlijke ventilatie gebeurt de luchtcirculatie op natuurlijke wijze. Dit kan door keldervensters, ventilatieroosters of vloerventilatiekokers die vochtige lucht naar buiten afvoeren en verse lucht binnenlaten. Plaats de venters, roosters of kokers op een strategische plaats voor een optimale luchtcirculatie. Natuurlijke ventilatie is de goedkoopste manier om je kelder te ventileren, maar ook de minst efficiënte. 

2. Mechanische ventilatie (systeem C of D)

Mechanische ventilatie bestaat uit een ventilatie-unit, een kanalennet en ventilatoren die de lucht aan- en afvoeren. Je hebt hierbij keuze uit een ventilatiesysteem C of D. Bij een ventilatiesysteem C komt er verse lucht op natuurlijke wijze binnen, terwijl de vervuilde lucht mechanisch wordt afgevoerd. 

Bij een ventilatiesysteem D - ook wel balansventilatie genoemd - gebeurt zowel de toe- als afvoer volledig mechanisch. Dankzij warmteterugwinning wordt de warmte uit de vervuilde binnenlucht gebruikt om de verse buitenlucht te verwarmen. 

3. Luchtontvochtiger

Een luchtontvochtiger is een apparaat dat vocht uit de lucht haalt om de luchtvochtigheid te verlagen. Zo’n toestel is compact en eenvoudig te installeren. Het vermindert de hoeveelheid vocht in de kelder, maar verbetert niet noodzakelijk de luchtcirculatie. Om je kelder optimaal te verluchten kan je dus een luchtontvochtiger combineren met mechanische ventilatie.

Welke ventilatie voor je kelder kiezen?

Welke optie het beste is om je kelder te verluchten, hangt af van verschillende factoren, zoals de vochtproblematiek, je budget, … Natuurlijke ventilatie is geschikt voor kelders met geen/beperkte vochtproblemen en goede luchtstroommogelijkheden. Mechanische ventilatie is ideaal voor afgesloten kelders zonder ramen met een hoge luchtvochtigheid. Een luchtontvochtiger kan een snelle oplossing bieden om de luchtvochtigheid te verlagen, maar wordt best als aanvulling op ventilatie gebruikt. 

Hoe haal je het maximale uit natuurlijke ventilatie?

Hier zijn enkele tips om de luchtcirculatie in je kelder optimaal te benutten:

• Plaats keldervensters of roosters tegenover elkaar om een natuurlijke luchtstroom te creëren.
• Zorg dat meubels of andere objecten de ventilatieopeningen niet blokkeren.
• Open keldervensters regelmatig. Doe dit vooral op droge dagen wanneer de lucht buiten droger is dan binnen. Vermijd verluchten op regenachtige dagen.
• Voorzie een verticale koker om lucht van beneden naar boven te verplaatsen.

Merk je dat natuurlijke ventilatie onvoldoende is om de luchtvochtigheid in je kelder op peil te houden? Dan kan je dat combineren met mechanische ventilatie of een luchtontvochtiger. 

Prijs kelderventilatie

De prijs om je kelder te ventileren, hangt onder andere af van de oplossing die je kiest en de complexiteit van de installatie. 

• Natuurlijke ventilatie (type A): is het goedkoopst. Een eenvoudig ventilatierooster kost gemiddeld 50 tot 150 euro. Schakel je een vakman in, dan kunnen de kosten oplopen tot 300 à 500 euro, afhankelijk van het aantal roosters en de nodige aanpassingen.
• Mechanische ventilatie (type C): kost gemiddeld 3.000 tot 4.000 euro inclusief plaatsing. Dit systeem voorziet ventilatie in je hele woning.
• Mechanische ventilatie (type D): is de duurste optie en kost gemiddeld 5.500 tot 7.000 euro inclusief plaatsing. Dit systeem voorziet ventilatie in je hele woning.
• Luchtontvochtiger: is de eenvoudigste oplossing en kost gemiddeld 150 tot 400 euro, afhankelijk van het model en de capaciteit.

Tip: vergelijk altijd meerdere offertes voor een correcte prijs.

Andere behandelingen voor een vochtige kelder

Komt er vocht van buitenaf in je kelder? Dan kan je je kelder op verschillende manieren waterdicht maken. 

1. Kelderdichting langs de buitenkant

Om een bestaande kelder van buitenaf af te dichten, moet je de grond rond de woning uitgraven. Zodra je de muren hebt vrijgemaakt, kan je ze beschermen met verschillende traditionele waterdichtingslagen, zoals cementering en een drainagemembraan. Als je aan de vloerplaat raakt, zal je daarna een nieuwe vloer moeten samenstellen waarbij de waterdichte laag rechtstreeks op de blote grond ligt. In ieder geval wordt steeds een drainagebuis voorzien om het water af te voeren zonder dat het in contact komt met het gebouw.

2. Kelderbekuiping

Met een kelderbekuiping kan je een gemetselde kelder vochtvrij maken. Hierbij voorzien vakmannen een nieuwe, waterdichte kuip aan de binnenkant van de kelder, zodat het water niet meer kan binnendringen via de muren of de vloer. Die bekuiping bestaat uit nieuwe cementlagen die op de muren worden aangebracht en uit een nieuwe vloerplaat van waterdicht beton. 

3. Kelderdrainage

Een andere methode is kelderdrainage waarbij een pompsysteem het water dat binnenkomt afvoert. De pomp wordt in de hoek van de kelder geplaatst en aangesloten op een afvoerbuis. Op de vloer en tegen de wanden wordt vervolgens een noppenmembraan geplaatst. Tussen de noppen kan het water richting de pompput lopen om afgevoerd te worden. Het noppenmembraan wordt tot slot afgedekt met een betonlaag van een tiental centimeter en de muren worden opnieuw bezet om alles mooi weg te werken. 

Zelf doen of laten doen?

Heeft je kelder weinig last van vochtproblemen, maar wil je wel op natuurlijke wijze ventileren? Dan kan je eventueel zelf een kelderraampje of ventilatierooster plaatsen. Zo kan je besparen op de installatiekosten.

Is de luchtvochtigheid in je kelder standaard te hoog, dan is een mechanisch ventilatiesysteem een betere oplossing. De plaatsing hiervan laat je best over aan een ventilatie-installateur. Ben je nog op zoek naar een installateur in je buurt? Vraag hier vrijblijvend offertes aan voor ventilatie. 

Tip: los structurele vochtproblemen eerst op voordat je ventilatie voorziet. Schakel een vochtspecialist in voor een correcte diagnose. 

Onderhoud ventilatie in kelder

Voor een efficiënte werking is het onderhoud van de ventilatie in je kelder belangrijk. Wat je precies moet doen, hangt af van het systeem dat je kiest:

• Natuurlijke ventilatie: reinig minimaal twee keer per jaar de roosters, vensters en kokers om stof, vuil en spinnenwebben te verwijderen. Controleer ook of er niets voor de ventilatieopeningen staat.
• Ventilatiesysteem C of D: reinig of vervang regelmatig de filters, controleer en reinig de ventilatoren en laat de luchtkanalen indien nodig reinigen.
• Luchtontvochtiger: maak het waterreservoir meerdere keren per week leeg en spoel het minstens één keer per week uit met warm water om schimmels te voorkomen. Reinig en vervang de filters indien nodig en controleer de condensor en ventilator regelmatig. 

FAQ: ventilatie in kelder