Vochtproblemen door het na-isoleren van spouw met glaswol: wat liep er mis?

Een specifiek type glaswol zorgde in honderden Belgische woningen voor vochtproblemen. Hoe kon dit gebeuren en waar ging het mis? Experts leggen uit wat de oorzaak was en hoe dit in de toekomst voorkomen kan worden.

Vochtproblemen door bepaald type glaswol

In België werden sinds 2012 op grote schaal de spouwmuren van tienduizenden woningen na-geïsoleerd met ingeblazen glaswol. In een aantal gevallen, naar schatting zo’n 150 à 200 woningen, traden ernstige vochtproblemen op. De vochtschade kwam pas vanaf eind 2020 aan het licht. Oorzaak van die vochtproblemen? “Er is nooit één sluitende oorzaak vastgesteld”, weet Hendrik Snauwaert van Isolteam ons te vertellen. “Het type glaswol speelde alleszins wel een rol.” 

Glaswol werd spons

Concreet gaat het om glaswol van één specifieke glaswolfabrikant dat gebruikt werd voor het na-isoleren van spouwmuren. “De waterafstotende coating van dit type glaswol brak af onder bepaalde omstandigheden”, weet Snauwaert. Hevige regenval en een stevige wind die het water continu tegen de gevel drukte, zorgde ervoor dat de glaswol in de spouw nat werd. “Als de waterafstotende coating het dan laat afweten, dan krijg je een sponseffect. De wol trekt water aan en houdt het vast.” 

“We hebben glaswol uit muren gehaald, waarbij we het water uit de wol konden wringen”, aldus Hendrik Snauwaert van Isolteam

Kamerhoge schimmel

Het gevolg? Natte isolatie en schimmelvorming van vloer tot plafond. “Wij hebben glaswol uit muren gehaald, waarbij we het water uit de wol konden wringen”, weet Snauwaert, wiens bedrijf een gespecialiseerde afzuigtechniek heeft voor het verwijderen van glaswol. Zelf plaatsten ze dit type glaswol niet. Isolatiespecialist Pluimers kreeg eveneens meldingen binnen. “De eerste zes maanden zie je meestal niets”, vertelt Bram Desmet. “Maar na een tijd raakt de binnenkant van de muur zo verzadigd dat er schimmelplekken verschijnen.” 

Meldpunt voor schadegevallen

Al snel werd duidelijk dat er een patroon in de meldingen zat. Het BCCA, een vzw die de kwaliteit van de bouw bewaakt, startte een meldpunt waar huishoudens de schade konden aangeven. Verschillende aannemers en isolatiebedrijven zijn daardoor onmiddellijk gestopt met het na-isoleren van de spouw met het getroffen type glaswol.

Ondertussen onderzocht het BCCA samen met Buildwise het probleem. Tom Haerinck, R&D expert bij Buildwise: “Recent onderzoek heeft uitgewezen dat sommige glaswolvezels, die aanvankelijk een goed waterafstotend karakter vertonen, na een langdurige blootstelling aan water een duidelijke toename vertonen in hun waterabsorptie.” 

Zuidwestgevel meest getroffen

Opvallend is dat het probleem zich enkel voordeed in België, hoewel de desbetreffende fabrikant actief is in verschillende Europese landen. “Het gros van de vochtschadegevallen deed zich voor in de regio’s West-Vlaanderen en Antwerpen, op (zuid)westelijk georiënteerde gevels die sterker zijn blootgesteld aan wind en regen”, aldus Haerinck. “De bouwwijze, het type gevelsteen, de locatie, bijvoorbeeld een woning op een open vlakte die veel wind vangt, speelden waarschijnlijk ook een rol”, vermoedt Snauwaert. 

Glaswol eruit als enige oplossing

Voor wie te maken kreeg met deze vochtproblemen was er maar één boodschap: glaswol eruit halen. Dat kan heel eenvoudig door de spouw professioneel leeg te zuigen met een speciale stofzuiger. Desmet: “Dat kost ongeveer 30 euro per vierkante meter. Daarna laten we de spouw zes maanden drogen. Vervolgens doen we een inspectie en vullen we de spouw opnieuw.” Het voordeel voor de bewoners is dat er bij getroffen woningen meestal slechts één gevel moest worden aangepakt. “De andere gevels zijn vaak perfect in orde”, zegt Snauwaert. 

Verschuiving van keuze isolatiemateriaal

Hoewel amper 150 à 200 werven (ten opzichte van 50.000 uitgevoerde werven met glaswol) hiermee te maken kreeg, is elk schadegeval er eentje te veel, vindt Snauwaert. Daarnaast was de reputatieschade voor glaswol aanzienlijk. “De sector heeft een gigantische klap gekregen en de markt is sterk richting EPS-parels verschoven. Waar vroeger zes op de tien werven kozen voor EPS, is dat nu acht op de tien. Terwijl glaswol duurzaam is, akoestisch sterk is en technisch perfect inzetbaar.” 

"Volgens de fabrikant zijn er het voorbije jaar geen nieuwe meldingen geweest en zijn de meeste klachten intussen opgelost”, weet Bram Desmet van Pluimers Isolatie 

Geen nieuwe meldingen

Wie vandaag geen problemen merkt, hoeft niet meteen in te grijpen. “We raden aan om af te wachten. Als er een probleem opduikt, dan pakken we het aan”, zegt Desmet. “Bovendien zijn er volgens informatie van de fabrikant het voorbije jaar geen nieuwe meldingen geweest en zijn de meeste klachten intussen opgelost.” Buildwise raadt aan om als je twijfels hebt over het na-isolatiemateriaal van je spouw, in eerste instantie aan te kloppen bij de aannemer die de werken heeft uitgevoerd.

Fabrikant trekt zich terug

Ondertussen is de desbetreffende fabrikant niet meer actief op de Belgische markt met dit type glaswol én gelden er sinds oktober 2025 strengere voorwaarden voor glaswol. Snauwaert: “Nieuwe en bestaande isolatieproducten moeten extra testen doorstaan. Er zijn nu bijkomende labo-tests die potentiële risico’s op verhoogde waterabsorptie kunnen uitsluiten.” 

Strengere test voor isolatiematerialen

Dat bevestigt Buildwise: “Glas- en rotswol moeten voldoen aan bepaalde eisen voor waterabsorptie. Voordien bestond deze test enkel uit het gedeeltelijk onderdompelen van het isolatiemateriaal op korte termijn. Nu moeten fabrikanten aantonen dat het product ook na een kunstmatige veroudering nog aan deze eis voldoet. Die veroudering wordt getest door het isolatiemateriaal gedurende zeven dagen volledig onder te dompelen in water met een alkalische pH. Zo wordt nagegaan of het product zijn waterafstotende eigenschappen behoudt.”

De testen zijn er, het bewustzijn is er en de sector heeft eruit geleerd. “Maar dit mag zich niet opnieuw voordoen”, besluit Snauwaert.