De Mobiscore: welgekomen of overbodig? Twee experts bieden antwoord

Wat is het doel van de Mobiscore, en welke gevolgen heeft de tool? We vroegen het aan twee experts.

Wat is de Mobiscore?

De Mobiscore is een online tool die de milieu-impact van de ligging van een woning in kaart brengt. Hoe meer voorzieningen je op een milieuvriendelijke manier kan bereiken, hoe hoger je Mobiscore. De tool houdt rekening met de nabijheid van openbaar vervoer, onderwijs, winkels, cultuur en gezondheidszorg. Elk van die thema’s krijgt een beoordeling van ‘zeer slecht’ tot ‘zeer goed’. De optelsom daarvan resulteert in een globale score op 10.

Hoe wordt de score berekend?

De score is afgestemd op het verwachte gedrag van de gemiddelde Vlaming: hoe vaak je verplaatsingen maakt en met welk vervoersmiddel je dat doet. Stadsbewoners doen de meeste verplaatsingen te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer. Hun woning krijgt dus een hoge Mobiscore. Wie op het platteland woont, heeft vaker de auto nodig en krijgt een lagere score.

Waarvoor dient het?

Het doel van de Mobiscore is in de eerste plaats om huizenjagers bewust te maken van de milieu-impact van de locatie van een woning. De Mobiscore wordt ook geïntegreerd in de Vlaamse Woningpas, een digitaal paspoort dat beschikbare informatie over een huis bundelt.

Waarom is de Mobiscore er?

De ecologische voetafdruk van een gemiddeld Vlaams gezin ligt hoger dan in de buurlanden. Twee redenen daarvoor komen steeds naar boven: een te hoog huishoudelijk energieverbruik en het hoge aantal voertuigkilometers per inwoner. Het EPC is in het leven geroepen om de energieprestaties van een woning in kaart te brengen en nu is er dus de Mobiscore om de milieu-impact van de locatie te beoordelen.

Commotie

De tool is volledig vrijblijvend, maar deed wel wat stof opwaaien. De voornaamste kritiek luidt dat de verantwoordelijkheid van slechte ruimtelijke ordening en gebrekkig openbaar vervoer naar de burger wordt geschoven. Daarnaast is een veelgehoorde klacht dat de parameters niet op punt staan, en dat veel Mobiscores daarom onlogisch of onterecht zijn. Peter Reekmans, de burgemeester van Glabbeek, kondigde zelfs aan dat hij juridische stappen wil ondernemen tegen de Mobiscore. De tool zou onrust veroorzaken bij de bewoners die bang zijn dat hun huis in waarde zal afnemen.

Wat is er van deze kritiek aan? En hoe moet het nu verder met de Mobiscore? We gingen te rade bij verschillende partijen uit de bouwsector.

Kristophe Thijs (Confederatie van Immobiliënberoepen Vlaanderen): “De Mobiscore zal niks veranderen aan de vastgoedprijzen”

“De meest gestelde vraag die we over de Mobiscore krijgen, is of die een impact zal hebben op de vastgoedprijzen. We zeggen al sinds jaar en dag dat de ligging van een woning doorslaggevend is. De Mobiscore zal daar niks aan veranderen”, zegt Kristophe Thijs. “Huizenjagers houden hoe dan ook rekening met de locatie, en we mogen niet vergeten dat zowat de helft van de bevolking liéver buiten de stad woont. We merken nu dat sommigen net op zoek gaan naar een lage Mobiscore, want dat staat gelijk aan rustig wonen.”

“De vergelijking met de prijsimpact van het EPC is dan ook totaal uit de lucht gegrepen. Het grote verschil is dat een slechte EPC-score betekent dat je investeringen moet doen aan een woning. Dat is bij de Mobiscore niet het geval.”

Louter indicatief

Kristophe vindt de commotie die ontstaan is over de Mobiscore begrijpelijk. “Veel mensen begrijpen niet goed waarom ze een hoge of lage score hebben, en niemand is graag gebuisd natuurlijk. Zaken die ervoor zorgen dat je een lage Mobiscore hebt, zijn uiteindelijk ook terug te brengen op het beleid. Mensen willen niet veroordeeld worden omdat er geen vlotte busverbinding in hun gemeente is. Het is belangrijk om te onthouden dat deze tool louter indicatief is, en dat ook zal blijven. De storm zal volgens mij snel weer gaan liggen.”

Marc Dillen (Vlaamse Confederatie Bouw): “Nood aan kwaliteitsvolle verdichting en betaalbare alternatieven”

De Vlaamse Confederatie Bouw vindt de Mobiscore nuttig, maar legt de aandacht liever op kwaliteitsvolle en betaalbare verdichting in onze woonkernen. Marc Dillen, algemeen directeur van de Vlaamse Confederatie Bouw: “Bij de aankoop van een woning spelen heel wat factoren. De ligging is uiteraard essentieel, maar niet enkel op het vlak van bereikbaarheid. Ook veiligheid, privacy en luchtkwaliteit horen daar bijvoorbeeld bij. De mobiliteitsbehoeften komen in de Mobiscore eerder karig tot uiting. Met wat verfijning en aanvullende criteria kan dit wel een verrijkende tool zijn voor kandidaat-kopers.”

Masterplan

“De ruimtelijke plannen van de Vlaamse overheid dringen aan op meer gezinnen in kernen en centra, plaatsen met een hoge Mobiscore. De focus ligt daarbij te weinig op snellere kwaliteitsvolle verdichting en betaalbare alternatieven. Dat zijn complexe en tijdrovende projecten. Daarom pleiten wij voor een masterplan met aanpassingen van stedenbouwkundige voorschriften, minder taksen op verdichtingsprojecten en het stimuleren van investeringstrajecten.”

“Zonder zo’n plan dreigt het beleidsplan ruimte Vlaanderen (BRV) dode letter te blijven, met of zonder Mobiscore. Het zijn de gezinnen en ondernemers die de plannen moeten realiseren. Hun noden en criteria zullen daarom primeren”, aldus Marc.

Vervoersinfrastructuur

“De Mobiscore toont ook mooi het belang aan van overheidsbeslissingen over bijvoorbeeld de vervoersinfrastructuur. Denk maar aan de missing links in Limburg of West-Vlaanderen. De impact van het 19^e-eeuwse spoornet op de Mobiscore lijkt heel groot. Met nieuwe vervoersmiddelen zoals elektrische fietsen, steps en scooters wordt dan weer geen rekening gehouden.”

“Het wordt belangrijk dat de volgende legislatuur een investeringsregering wordt. Er is een ambitieuze investeringsnorm nodig om de bestaande infrastructuur te versterken en uit te breiden met fietsnetwerken en collectief vervoer.”