Bouwgrond schenken: hoe doe je dat?

De prijzen van bouwgronden swingen de pan uit. Bouwen is voor velen dan ook niet meer betaalbaar. Bezitten jouw (groot)ouders nog een stukje grond waarop je graag zou willen bouwen? Dan spaar je al een mooie hap van je budget uit. Maar zo simpel is het niet: je (groot)ouders kunnen jou niet zomaar een bouwgrond geven. Hoe komt dit stukje grond op jouw naam te staan? De eenvoudigste manier: schenken.

Schenkingsrechten

Voor de schenking van een onroerend goed zoals een bouwgrond ga je langs de notaris. Je betaalt niet alleen het ereloon van de notaris, maar ook schenkingsrechten. Je kan kiezen uit twee tarieven: het basistarief dat geldt voor de schenking van onroerende goederen en het bijzonder verlaagd tarief voor bouwgronden. Dit gunstregime geldt nog tot en met 31 december 2019. In het verleden werd dit gunstregime al een aantal keren verlengd. Het is nog afwachten of dit eind 2019 opnieuw zal gebeuren.

Basistarief voor schenkingen in rechte lijn

Schenken je ouders of grootouders je een bouwgrond dan spreken we over een schenking in rechte lijn. In dit geval gelden de volgende basistarieven:

Hoe interpreteer je deze tabel? Als de waarde van de bouwgrond 160.000 euro is, betaal je bij een schenking in rechte lijn 4.500 euro op de eerste schijf tot 150.000 euro én 9% op de volgende schijf: 9% van 10.000 euro is 900 euro. In totaal bedragen de schenkingsrechten dus 5.400 euro. 

Opgelet: schenken beide (groot)ouders aan hun (klein)kind dan is er sprake van twee schenkingen. Voor iedere schenking mag je terug vanaf nul beginnen tellen.

Bijzonder verlaagd tarief voor bouwgronden

Tot eind 2019 geldt er bij een schenking van een bouwgrond in rechte lijn een verlaagd tarief. Je kan niet alleen van dit verlaagd tarief genieten als je het volle eigendom schenkt, maar ook als je het vruchtgebruik schenkt. Dit zijn de tarieven van het gunstregime:

Voorwaarden voor het bijzonder verlaagd tarief

Wil je een bouwgrond schenken volgens het gunsttarief? Dan moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. De bouwgrond moet in het Vlaams Gewest gelegen zijn en bestemd zijn voor woningbouw. De schenkingsakte moet ten laatste op 31 december 2019 verleden worden. Bij een schenking na eind 2019 gelden de basistarieven. Je mag enkel schenken aan een natuurlijk persoon, dus niet aan een vzw of vennootschap. Diegene die de bouwgrond krijgt moet binnen de vijf jaar na de schenkingsakte zijn hoofdverblijfplaats vestigen op het adres van bouwgrond. Je moet dus effectief bouwen op de grond. Maak dus zelf goed de afweging of voor jou het normale of het bijzonder verlaagd tarief interessanter is.

Schenking door (groot)ouders

Schenken je (groot)ouders je een bouwgrond die 120.000 euro waard is, dan betaal je volgens het basistarief 3% schenkingsrechten: 3.600 euro. Opteer je voor het gunstregime? Dan betaal je in totaal 5.225 euro schenkingsrechten. Hoe komen we tot dit getal? Op de schijf van 100.000 euro betaal je 3.625 euro en op de resterende 20.000 euro betaal je 8%, ofwel 1.600 euro. Tel dit samen en je zit aan 5.225 euro. Het gunstregime is dus niet altijd het meest voordelige.

Wat bij overlijden?

Bezit de schenker meerdere onroerende goederen zoals een woning of bouwgrond? Dan hou je best rekening met deze regel: overlijdt de schenker binnen de drie jaar na de schenking, dan wordt de waarde van deze schenking ‘fictief’ bijgeteld bij de waarde van de huizen en bouwgronden in zijn bezit. Wat betekent dit? De kinderen betalen geen erfbelasting op de geschonken bouwgrond, maar het kan wel voor een ‘opduweffect’ zorgen bij de berekening van de erfbelastingen. Hierdoor kan de erfgenaam in een hogere belastingschijf terechtkomen voor de erfbelasting.

Bij het gunstregime kunnen ouders of (groot)ouders dus tot aan de dag van overlijden een bouwgrond schenken waarop je geen erfbelasting meer moet betalen. Voor het basistarief geldt dit niet. Het kan in sommige gevallen dus interessanter zijn om méér schenkbelasting te betalen zodat je nadien minder erfbelasting betaalt.