Badkamer en toilet renoveren? Zo pak je het aan in een renovatieproject

In een oudere woning vind je meestal geen badkamer en toilet op de verdieping, maar bij een verbouwing is dit dikwijls een must. Hoe begin je eraan om je badkamer en toilet te renoveren? En waarop moet je letten?

Badkamer en toilet renoveren

Een badkamer en toilet op dezelfde verdieping als de slaapkamer(s) is quasi onmisbaar voor ons modern comfort. Logisch dat dit bij de renovatie van een oudere woning vaak een prioriteit is.

Toch kan het aanleggen van een badkamer je voor enkele uitdagingen stellen. De aanvoer van water voor bad, douche en andere installaties zorgen dan meestal niet voor al te grote problemen, maar de zaken liggen helaas anders voor de afvoer. De diameters van een afvoer voor bad en douche vormen met hun 50 millimeter nog geen groot probleem, maar de afvoer van het toilet (minimum 90 millimeter) is een ander paar mouwen. Hier alvast enkele zaken om over na te denken.

Inplanting badkamer

Een badkamer moet in de eerste plaats beschikken over warm en koud water. Daarnaast moet ze uitgerust zijn met de nodige afvoeren voor het afvalwater van bad, douche, wasbak en toilet.

Bij het ontwerp van een nieuwbouwwoning probeert de architect al die aan- en afvoeren te groeperen in een technische koker. Zo komt de badkamer dikwijls op de verdieping boven het toilet op het gelijkvloers te liggen. De afvoer van de badkamer gebeurt dan via een koker die eveneens doorheen het gelijkvloerse toilet gaat. Dit vermindert de hoeveelheid afvoerbuizen, maar zorgt er ook voor dat het storende lawaai bij het doortrekken van het 'boven-toilet' beperkt blijft tot het kleine kamertje beneden.

Door dit groeperen blijft ook de afstand van de toevoerleidingen beperkt. Vooral voor warm water is dit van belang. Hoe langer de leidingen, hoe langer het duurt voor er warm water uit de kraan stroomt en hoe meer warmte er onderweg verloren gaat. De warmwaterleidingen isoleren met speciaal hiervoor bedoelde materialen is dan ook geen overbodige luxe.

Kan je niet aansluiten op een bestaande afvoer, dan kan een oplossing erin bestaan een verticale technische koker te bouwen waarin je zowel aan- als afvoerleidingen kan plaatsen. De structuur van de koker kan je bouwen in hout of met de metalen profielen waarmee ook voorzetwanden gemaakt worden. De afwerking kan zowel met houten panelen of met gipskartonplaten. Zorg er wel voor dat er geen mechanisch contact is tussen de buizen en de structuur van de koker om contactgeluiden te vermijden. Na de installatie van de buizen vul je het geheel op met minerale wol om een zo goed mogelijke geluidsisolatie te bekomen.

Aanvoer koud en warm water

Voor de toevoerleidingen wordt tegenwoordig meestal de nieuwe generatie kunststofbuizen gebruikt. Deze zijn meerlagig, zijn blijvend flexibel en weerstaan aan hogere temperaturen en drukken. Meestal wordt er gewerkt met één centrale toevoerleiding naar een collector (wel te verstaan, één voor koud en één voor warm water). Aan de collector (verkrijgbaar met meerdere aftakkingen) worden dan de verschillende verdeelleidingen aangesloten (voor bad, voor douche, voor wc, voor wastafel...).

Verbindingen worden nooit in de muur of achter een pleisterlaag gemaakt. De aansluitingen moeten namelijk steeds bereikbaar blijven. Je kan ze wel wegstoppen in een kastje, achter een verwijderbaar voorzetwandje in de badkamer...

De diameter van de gebruikte toevoerleidingen is van groot belang om te zorgen dat er een voldoende debiet is aan de kranen.

• Bad: diameter 20 millimeter
• Douche (zeker met grote sproeier of meerdere zijsproeiers): diameter 20 millimeter
• Toilet: diameter 16 millimeter
• Wastafel: diameter 16 millimeter
• Toevoerleiding naar collector: diameter 32 millimeter

Opgelet: zorg ervoor dat buizen (zowel toevoer als afvoer) elkaar niet kruisen. Het mooi plaatsen van al dat buizenwerk kan soms een echte puzzel vormen. Maak daarom steeds een ruimtelijke tekening van het buizenwerk voor je met de werken begint. Je kan dit op papier doen, maar er bestaan ook aangepaste tekenprogramma's voor. Lukt het niet, dan kan je raad vragen aan een verkoper in sommige doe-het-zelfzaken of speciaalzaken voor sanitair.

Sommige firma's gaan nog een stapje verder: op basis van de plannen van je woning maken ze een plan voor de sanitaire installatie en leveren ze je het nodige materiaal. Soms staan ze zelfs in voor de aansluiting.

Afvoer

Voor de afvoer worden harde pvc-buizen gebruikt, die verkrijgbaar zijn in verschillende diameters (32, 40, 50 millimeter, en 90 of 110 millimeter voor het toilet).

Er bestaat een uitgebreid gamma aan verbindingsstukken: T-stukken, bochten (45° en 90°) en overgangsstukken om buizen van verschillende diameter onderling te verbinden. Alle verbindingen worden verlijmd met een speciale lijm voor harde pvc. Die vind je eveneens in de doe-het-zelfzaak samen met de nodige folders waarin uitgelegd wordt hoe je te werk gaat voor het zagen, het voorbereiden en het lijmen van de verbindingen.

Grijs water (bad, douche, wastafel, keuken, wasmachine...) en zwart water (toilet) worden apart afgevoerd. Het zwart water passeert eventueel via de septische put (navragen op de gemeente of dit in jou straat nodig is).

Afvoer en verluchting

De verluchting van de afvoer is iets wat dikwijls vergeten wordt. Bij een afvoer waarop geen verluchtingspijp is aangesloten, is de kans groot dat er een zodanige onderdruk in de leidingen ontstaat dat sifons (bad, douche, toilet...) leeggezogen worden. Naast het feit dat dit zorgt voor onaangename geluiden loop je ook de kans dat de geuren vanuit de riolering naar je sifon komen en zo door het huis verspreid worden. Dit probleem werd en wordt nog dikwijls opgelost met een verluchtingspijp die door het dak naar buiten gaat. Dit is echter een werkje dat de handigheid van de meeste doe-het-zelvers te boven gaat.

Die problemen kunnen makkelijker worden opgelost met zogenaamde 'luchtsnuivers'. Er bestaan verschillende modellen voor in de badkamer, het toilet... Bij beginnende onderdruk gaan deze luchtsnuivers open en wordt er omgevingslucht in de afvoer gezogen. Geen kans dus op slechte geuren en geen leeggezogen sifons meer. Voor de juiste installatie hiervan vraag je best inlichtingen in de gespecialiseerde vakhandel.