Is een eigen woning nog betaalbaar voor jongeren?

Voor twee derde van de 21- tot 35-jarigen is een eigen woning momenteel onbetaalbaar. Dat blijkt uit een onderzoek van Immotheker Finotheker. Het aandeel van jongeren tot 35 jaar die via het adviesbureau een lening aangingen, daalde op tien jaar tijd van 61 naar 41%. De gemiddelde leeftijd van vastgoedkopers is in diezelfde periode dan ook gestegen naar 42 jaar.

Op basis van die cijfers trekt Immotheker Finotheker aan de alarmbel. “Want als het zo doorgaat, kunnen alleen beleggers het zich nog veroorloven om een woning te kopen”, zegt John Romain. “Zeker voor jongeren zit de woningmarkt op slot. Als je ziet dat zelfs hoogopgeleide starters met een hoger inkomen over onvoldoende middelen beschikken om een eigen woning te kopen, dan is er iets grondig mis. Onze jongeren hebben perspectief nodig. Als ze de aankoop van een eigen woning telkens moeten uitstellen, dreigen ze af te haken. En 65-plussers zonder eigen huis belanden veel makkelijker in de armoede.”

Probleem: prijsstijgingen en hoge eigen inbreng

Het onderzoek dat Immotheker Finotheker via Ivox bij 2.000 Belgen liet uitvoeren, legt de benarde situatie van jongeren bloot. Momenteel beschikt 43% van de 21- tot 35-jarigen over een eigen woning. Tegelijkertijd kan 64% van de niet-eigenaars in die leeftijdscategorie op dit moment onmogelijk een eerste woning kopen. 10% denkt zelfs dat ze zich nooit een eigen stekje kunnen veroorloven. De reden? “De Nationale Bank heeft ervoor gezorgd dat je in principe nog maximum 90% van de woningprijs kan ontlenen“, zegt John Romain. “Daardoor heb je meer eigen inbreng nodig, wat de forse prijsstijgingen problematisch maakt. In 2020 bedroeg de gemiddelde eigen inbreng al een derde meer dan in 2019.”

Duwtje in de rug

Vorig jaar bedroeg die eigen inbreng over alle leeftijdsgroepen heen gemiddeld 113.827 euro, zo blijkt uit de studie. De 40-plussers – meteen de grootste groep kopers - beschikt over een eigen inbreng van 155.949 euro. In de leeftijdscategorie van 30 tot 35 jaar ligt het gemiddelde op 108.880 euro, bij de 25- tot 30-jarigen op 72.958 euro. Intussen is het volgens 51% van de jonge starters onmogelijk om een huis te kopen zonder steun van familie. “In 2020 kreeg bijna de helft van de jongere woningeigenaars een duwtje in de rug van ouders of andere familie”, zegt John Romain. “37% kreeg een schenking, 16% een lening. Het gemiddelde schenkingsbedrag bedroeg 58.031 euro, maar bij 43% ging het om minder dan 10.000 euro en bij 57% om minder dan 25.000 euro.

Ook hoogopgeleiden in de knoei

Jongeren met maximum een diploma middelbaar onderwijs hebben het het moeilijkst. 84% van hen heeft nog niet genoeg kunnen sparen om een eigen woning aan te schaffen. Maar ook 64% van de hoogopgeleide jongeren valt uit de boot. “Hoogopgeleide jonge starters hebben over het algemeen nochtans een hoger loon”, zegt John Romain. “Dat ook zij geen eerste huis kunnen kopen, zegt veel over de huidige woningmarkt. De combinatie van ongezien hoge huizenprijzen en een spaarrente van bijna nul procent, zorgt er stilaan voor dat alleen investeerders nog vastgoed kunnen kopen. Zeker voor jongeren en singles wordt het onhaalbaar.”

Dringend ingrijpen

Om ook jongeren toekomstperspectief te bieden, pleit John Romain voor maatregelen vanuit de overheid. “Om te beginnen moeten starters gemakkelijker meer dan 90% van het aankoopbedrag kunnen lenen zonder dat ze gestraft worden met een hogere intrestvoet. Dat kan met een overheidswaarborg, maar de overheid kan ook zelf startersleningen aanbieden. Bovendien moet het makkelijker zijn om te lenen over een periode van 30 jaar. Ook het aanbod aan starterswoningen moet omhoog. Daar kan de overheid voor zorgen door de verkooprechten voor starterswoningen verder te verlagen en ze te verhogen voor wie al een woning heeft. Want als we niet snel ingrijpen, komt de betaalbaarheid van onze woondroom in het gedrang.”