Verhogen zonnepanelen het risico op brand in je woning?

Zonnepanelen maken je minder afhankelijk van fossiele brandstoffen, en de hoge energieprijzen verkorten de terugverdientijd nog gevoelig. Maar bij een recente brand in het Nederlandse Arnhem had de brandweer elf uur nodig om het vuur onder controle te krijgen, omdat de panelen het bluswerk belemmerden. Dat doet bij sommigen de twijfel over de brandveiligheid van zonnepanelen oplaaien. Is die twijfel terecht?

Het dak van het Arnhemse huizenblok was volledig bedekt met zonnepanelen. Dat is vanuit financieel standpunt alvast geen verkeerde keuze. "Heb je het budget voorhanden, dan valt het zeker te overwegen om je dak vol te leggen", stelt Koen Vanthournout, senior researcher bij VITO en Energyville. "Zelfs al betekent dit dat je dan meer produceert dan je zelf kan verbruiken. Want hoe groter de installatie, hoe méér ze je jaar na jaar opbrengt, terwijl de terugverdientijd niet zo heel veel langer wordt."

Ligt je dak tjokvol zonnepanelen, dan kunnen die dus wel de interventie van de brandweer bemoeilijken. Afhankelijk van de situatie moet die immers soms gaten in het dak maken om zo de woning te betreden en de brand van bovenaf te bestrijden. “Voorzie daarom in alternatieve toegangspunten”, adviseren veiligheidsexperts. “Zoals een dakkapel of een raam aan de zijkant van de woning. Die kunnen trouwens ook fungeren als nooduitgangen bij een brand.”

Maak bij een noodoproep sowieso meteen melding van het feit dat je dak vol zonnepanelen ligt. Mogelijk moet de brandweer speciale apparatuur of technieken toepassen die niet altijd standaard voorhanden zijn.

Kunnen zonnepanelen ook zélf brand veroorzaken?

Brandincidenten met zonnepanelen zijn erg zeldzaam. Maar wanneer ze niet correct geïnstalleerd zijn, kunnen ze verhitten en zo brand veroorzaken. Slecht aangesloten connectoren (dat zijn kleine stekkertjes die de panelen en verlengkabels met elkaar verbinden) blijken in het merendeel van de gevallen de boosdoener te zijn. Maar ook defecte zonnecellen kunnen tot oververhitting leiden, waardoor het dak vlam kan vatten. In uitzonderlijke gevallen kan ook een blikseminslag brand veroorzaken.

Ga daarom enkel in zee met een erkende en ervaren installateur, en kies voor zonnepanelen van gerenommeerde fabrikanten die voldoen aan de relevante veiligheidsnormen en certificeringen. Een goede installateur checkt ook de brandbaarheid van je dakbedekking en staat garant voor een correcte bedrading. Hij kan - indien je dat wenst - ook een bliksemafleider en aardingsysteem plaatsen voor maximale bescherming.

Merk op dat het brandgevaar bij geïntegreerde ‘in-daksystemen’ - zoals in Arnhem - volgens schade-experts groter is dan bij een klassieke installatie. Daarbij worden de dakpannen vervangen door zonnepanelen die rechtstreeks op de isolatielaag worden gemonteerd. Er is dus geen brandwerende laag meer tussen de panelen en het isolatiemateriaal. Bovendien zijn ‘in-daksystemen’ zo gemaakt dat ze het regenwater goed afvoeren, maar ook het bluswater van de brandweer.

Zorg in elk geval voor een regelmatig onderhoud en inspectie van je installatie. Hou de panelen te allen tijde vrij van takken, bladeren en ander materiaal dat brand zou kunnen veroorzaken. Laat bij voorkeur periodiek een professionele inspectie uitvoeren om eventuele problemen tijdig op te sporen, en overweeg een onderhoudscontract. Controleer ook geregeld via de bijgeleverde app van je installatie of alles nog wel naar behoren werkt.

Vormen de omvormer en de batterij een risico?

Ook de omvormer en thuisbatterij verdienen de nodige aandacht. Kies hiervoor eveneens voor een hoogwaardig merk, en opteer voor geïntegreerde veiligheidsvoorzieningen zoals een thermische beveiliging en een overspanningsbeveiliging. Bij slechte kwaliteit of een onprofessionele installatie stijgt het risico op oververhitting of kortsluiting, en daardoor kan brand ontstaan.

Plaats je batterij en omvormer sowieso in een goed geventileerde ruimte, zodat de warmte makkelijk kan afgevoerd worden. Een branddetectiesysteem zoals een rookmelder in de nabijheid is geen overbodige luxe. Zorg er ook voor dat je steeds een brandblusser binnen handbereik hebt.