Zonnepanelen plaatsen en nog genieten van de terugdraaiende teller? Deadline voor Wallonië nadert met rasse schreden

Wie vandaag in Wallonië zonnepanelen plaatst, geniet nog van het systeem van de terugdraaiende teller. Voor installaties die vanaf 1 januari 2024 in werking treden, is dat niet langer mogelijk. Dan treedt een nieuwe tariefmethodiek in voege. Je betaalt dan voor de stroom die je van het net afneemt en ontvangt een terugleververgoeding voor de stroom van jouw zonnepanelen die je niet meteen verbruikt en op het stroomnet plaatst. Dat systeem blijkt niet altijd gunstig voor jouw energiefactuur.

Wat als je vandaag over zonnepanelen beschikt of er nog dit jaar installeert?

Wanneer je vandaag stroom verbruikt, gaat de teller van jouw energiemeter omhoog. De energie die jouw zonnepanelen produceren, laten de teller terugdraaien. Bij wie via zijn zonnepanelen evenveel of meer stroom opwekt dan hij verbruikt, draait de teller terug tot nul. Dat systeem blijft geldig tot 2030, zowel met een gewone teller als met een digitale smart meter, dat maakt geen verschil.

Je betaalt in dat geval wel nettarieven via een prosumententarief. Het prosumententarief is een forfaitaire jaarlijkse heffing, die eigenaars van zonnepanelen betalen om financieel bij te dragen tot het reële gebruik van het netwerk.

De berekening van het prosumententarief gebeurt bij een klassieke meter op basis van het elektrische vermogen van de zonnepaneleninstallatie. Dit jaar financiert de Waalse regering het prosumententarief nog voor ruim de helft. Volgend jaar valt de compensatie weg en betaal je voor een gemiddelde installatie – afhankelijk van de netbeheerder die je bedient – tot 350 euro per jaar.

Voor wie over een digitale, smart meter beschikt, geldt het ‘capacitaire’ prosumententarief, op basis van de bruto-afname. Je betaalt dus nettarieven voor de stroom die je van het net afneemt.

Installaties vanaf 1 januari 2024

Installeer je zonnepanelen na 1 januari 2024, dan draait de teller niet langer terug. De elektriciteit die je van het net haalt en die je op het net plaatst wordt vanaf dan apart gemeten. De netbeheerder plaatst daartoe automatisch een smart meter.

Kort samengevat:

• Je betaalt voor de elektriciteit die je van het net haalt een verbruikstarief.
• Jouw energieleverancier betaalt een bepaald bedrag (de injectievergoeding) voor de stroom die je op het net plaatst.
• Voor de stroom  die je verbruikt, op het moment dat je zonnepanelen die opwekken, doe je geen beroep op het stroomnet en hoef je dus ook niet te betalen.
• Je betaalt geen prosumententarief, maar wel netkosten en heffingen voor alle energie die je van het stroomnet afneemt.

Hoe werkt het?

Stel dat je jaarlijks 3.500 kilowattuur stroom verbruikt. Daarvan verbruik je 1.500 kilowattuur op het moment dat je zonnepanelen energie opwekken. Voor dat stroomverbruik hoef je niet te betalen. 2.000 kilowattuur verbruik je wanneer de zon niet schijnt. Daarvoor betaal je het gewone verbruikstarief, met netkosten en heffingen. Maar je zonnepanelen wekken ook 1.800 kilowattuur op die je niet meteen kan verbruiken op het moment dat de zon schijnt. Die stroom injecteer je terug op het stroomnet en verkoop je aan de energieleverancier. In ruil betaalt de energieleverancier een vergoeding.

Waarom die nieuwe tariefmethodiek?

De nationale en regionale overheden willen het stroomnet beter in balans houden, door vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Het nieuwe systeem stimuleert gezinnen om energie te verbruiken op het moment dat zonnepanelen die opwekken, waardoor het stroomnet minder belast.

Wat is het voordeligst?

In Vlaanderen zorgde de beëindiging van het regime van de terugdraaiende teller voor een storm van protest. Eigenaars van zonnepanelen vreesden een veel hogere factuur te betalen. Recent onderzoek van Mijnenergie.be wees uit dat de injectievergoeding – de prijs die de energieleverancier betaalt voor de stroom van jouw zonnepanelen die je op het stroomnet plaatst - tot 75% lager ligt dan het verbruikstarief dat je zelf betaalt voor de elektriciteit die je van het stroomnet afneemt. In de meeste gevallen loopt het verschil tussen de injectievergoeding en het verbruikstarief hoger op dan het voordeel dat je haalt uit het wegvallen van het prosumententarief.

Wat verklaart het verschil tussen de injectievergoeding en het verbruikstarief? Een belangrijke factor zijn de netkosten en heffingen die je aan verbruikszijde betaalt, maar aan injectiezijde niet ontvangt. Daarnaast trekken ook de marges en risico-indekking bij de energieleverancier dat verschil op.

Hoe kan je bij het nieuwe systeem besparen?

Bij het nieuwe systeem vormt zelfverbruik een cruciaal element. Hoe beter je erin slaagt om jouw energieverbruik af te stemmen op het moment dat jouw zonnepanelen die opwekken, hoe minder je een beroep moet doen op het stroomnet en bijgevolg ook hoe lager de energiefactuur. Zo kan je ervoor zorgen dat toestellen met startuitstel pas rond de middag in werking treden. De thuisbatterij vormt eveneens een handig hulpmiddel om het verbruik gerichter te sturen. Daarnaast komt het erop aan van een energieleverancier te kiezen, waarbij de combinatie van het verbruikstarief en injectietarief het voordeligst uitkomt.

Kan je ook met zonnepanelen van voor 1 januari 2024 zelf kiezen voor dit nieuwe systeem?

Wie al voor 1 januari 2024 over zonnepanelen beschikt, kan de terugdraaiende teller opgeven en dus uit eigen beweging kiezen voor het nieuwe systeem met gescheiden verbruik en injectie. Je hebt dan wel een digitale, smart meter nodig.

Is het nog mogelijk om dit jaar zonnepanelen te laten plaatsen?

De orderboeken van de installateurs raken snel gevuld. Toch moet het nog lukken om jouw installatie dit jaar in werking te laten treden en nog van het regime van de terugdraaiende teller te genieten. Al ga je wel best spoedig tot actie over.