Ecologisch wonen in een voormalig café met theaterzaal

Waar de rest van het dorp vooral dacht aan nostalgie, herinneringen en vergane glorie, zagen Nele en Jonas hun toekomst. Ze sloegen de handen in elkaar met architect Philippe Vander Maren, om ze vervolgens uit de mouwen te steken en een pareltje te ontwerpen. Als beloning realiseerden ze een resultaat om u tegen te zeggen. Al kwam die woning er niet zonder slag of stoot.

“Oorspronkelijk kochten we de woning met het idee om er even in te wonen, ze op te knappen en later te verhuren. Het zou een mooie woonst zijn tot we iets vonden waar we echt verliefd op werden. Uiteindelijk hebben we toch een architect onder de arm genomen. We waren meteen fan van zijn idee en zijn er gewoon vol voor gegaan”, aldus Nele.

Bewust ecologisch bouwen

“We zochten een huis om te verbouwen”, vertelt Jonas. “Een vriendin van ons woonde niet zo veraf. Zij bouwde haar huis op een ecologische manier, en dat sprak ons erg aan. Zo zijn we er een beetje ingerold. We hebben bijvoorbeeld net als zij met kalkhennep geïsoleerd, maar dan op een andere manier. Zij deden het in bekisting, wij met blokken.”

“Ook zijn we allebei groen van aard”, vult Nele aan. “We waren onmiddellijk verkocht om een huis met minder CO2-uitstoot te verbouwen. Daarnaast zagen we meteen de kwaliteiten van goede ecologische isolatiematerialen. Ze capteren de warmte erg goed, wat een veel frisser effect geeft in de zomer. Jonas is zelfstandig dakdekker. Ook dit doet hij zo duurzaam mogelijk. Zijn ervaring in de bouw gaf ons natuurlijk een extra voordeel.”

Balanceren tussen authenticiteit en vernieuwing

Het koppel ging voor een totaalrenovatie. Jonas: “Onze architect werkte stapsgewijs. Er was een plan in het begin, maar dat is natuurlijk wel op enkele punten gewijzigd. Doorheen het project hebben we onszelf erg flexibel opgesteld. Zo hebben we echt met z’n drieën samen zaken kunnen oplossen. Het was een erg fijne samenwerking met heel veel wederzijds vertrouwen.”

Ondanks dat ze voor een totaalrenovatie gingen, stonden ze er wel op een deel van de authentieke woning te behouden. “Zo is de buitengevel hetzelfde gebleven”, zegt Nele. “Dit zorgde wel voor complicaties. We hebben langs binnen moeten breken en isoleren. Dit was niet zo evident. Als je binnenkomt lijkt het echt een nieuwe woning, maar we hebben toch enkele elementen weten te behouden. De balken van het dak zijn zichtbaar geworden en ook enkele meubelstukken zijn bewaard. We vonden die authenticiteit belangrijk, en zijn blij dat we het zo hebben weten te realiseren.”

Geen synthetische materialen, wel kurk, kalkhennep, houtvezel, eik en witte leem

Het koppel koos bewust voor ecologische materialen. Al is dat zeker niet de makkelijkste weg. “De prijs is helaas nog steeds wat duurder, wat vervelend is”, vertelt Jonas. “Zeker om mensen die twijfelen te overtuigen, terwijl het zeker zijn waarde heeft.”
“Ook vind je zo’n materialen niet in de standaard doe-het-zelf zaak”, voegt Nele toe. “Kalkhennep werkt anders dan standaard isolatiemateriaal, het vergt extra energie. Je moet dus wel gemotiveerd zijn.”

“Kalkhennep is echt super”, vindt Jonas. “Het isoleert geweldig en neemt de warmte goed op, daarnaast is het ook ademend. Het heeft wel lang geduurd om het te plaatsen. Dat was even een zware en intense periode, maar de investering uiteindelijk meer dan waard. Let wel op als je voor kalkhennep kiest. Bekijk eerst goed waar je dingen wil ophangen. Dit scheelt je een hoop werk.”

De vloer isoleerden ze met kurk, de muur met kalkhennep en het dak met houtvezel. Het parket van echte Belgische eik is van eigen makelij. De broer van Jonas is boomverzorger. Hij had nog eikenstammen liggen. Die hebben ze laten zagen, drogen en er ten slotte een tand-en-groef in laten zetten. Na plaatsing hebben ze elk stuk hout meermaals in hun handen gehad. Intensief, maar het resultaat mag er zijn.

De houtvezels in het dak houden de warmte ook goed vast. “Dit hebben we afgewerkt met een echte topper: witte basisleem met stro. Dat materiaal is vrij simpel te onderhouden. Kleine vlekjes vallen makkelijk lokaal op te lossen met een spons, aangezien het van nature al oneffen is.”

Een woning vol voldoening

De woning geeft het echtpaar ontzettend veel voldoening . Op het huis zelf zijn ze ontzettend trots, maar ook de bewondering van anderen doet deugd. Nele: “We vinden het fantastisch wanneer mensen binnenkomen en even versteld staan. Er zijn er die nooit hebben stilgestaan bij materiaalkeuzes of bewust isoleren en nu zien wat er mogelijk is. Hen inspireren vind ik het allerfijnst.”

Vooral  de witte leem valt op, in combinatie met de afgeronde hoeken. “Mensen kennen dat tegenwoordig niet meer en denken al snel aan een bruine, oude geitenwollensokken woning. Dat is het helemaal niet. Het kan zo veel meer zijn. We zijn er heel fier op dat we dit kunnen aantonen.”

Jonas: “We hadden niet per se een speciale band met het café of de theaterzaal vroeger. We hebben ons daar eigenlijk nooit vragen bij gesteld. Achteraf bleek wel dat mijn overgrootvader hier vaak zat. We vonden we het erg fijn dat mensen herinneringen kwamen ophalen tijdens de verbouwingen. Zo creëerden we meteen een band met de omgeving. Die was er vanaf dag één en is nooit meer weggegaan. We voelen ons hier ontzettend thuis en vinden het fijn een stukje geschiedenis van ons dorp mee te dragen.”

Eco-tips van Nele en Jonas

• Laat je omringen door goede vakmensen. Dat is cruciaal. Sommige materialen en bouwwijzen zijn nog niet alom bekend. Wij wisten bijvoorbeeld niet hoe kalkhennep te plaatsen, lieten ons omringen door de juiste mensen en dan merk je meteen dat het wel goed komt.
• Ga in zee met een goede architect. Zorg dat er wederzijds vertrouwen is en werk ook effectief samen. Daar komen de mooiste resultaten uit voort.