Renovatieverplichting: welke boete riskeer je als je niet binnen de 5 jaar na aankoop renoveert?

Sinds begin 2023 moet je in Vlaanderen een pas aangekochte woning of appartement met EPC-label E of F binnen de vijf jaar renoveren naar EPC-label D of beter. Maar wat als je daar niet tijdig in slaagt? Welke boete hangt je dan boven het hoofd? En biedt de overheid hulp om dat te voorkomen?

Renovatieverplichting

Stel dat je vandaag in Vlaanderen het eigendom verwerft van een woning of appartement met een EPC-label E of F. Via een aankoop of schenking via de notaris, of via een opstalrecht of erfpacht. Dan moet je binnen de vijf jaar grondig ‘energetisch’ renoveren, tot minimaal label D. 

De termijn van vijf jaar begint te lopen vanaf de datum waarop de notaris de authentieke akte verleed of waarop het opstalrecht of de erfpacht werd bevestigd. Als de akte bijvoorbeeld op 1 februari 2024 verleden is, moet je voor 1 februari 2029 aan de renovatieverplichting voldoen. Je bewijst dat aan de hand van een nieuw EPC, dat je verkreeg vooraleer de termijn van vijf jaar verstreken was. 

Maar wat als je de deadline niet haalt?

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: als je het vereiste EPC-label niet binnen de vijf jaar haalt, kan je dat duur komen te staan. Lotte Ringoot, woordvoerder van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap: “Bij woningen of appartementen kan de boete 500 tot 5.000 euro bedragen. Hoeveel boete je precies krijgt, hangt onder meer af van de oppervlakte van de woning of het appartement en in hoeverre je afwijkt van het te behalen label.”

Na de boete krijg je een nieuwe termijn opgelegd waarbinnen je het label alsnog moet behalen. “Lukt je dat opnieuw niet tijdig? Dan riskeer je weer een administratieve geldboete, dit keer tot maximaal 10.000 euro.”

Je maakt er dus beter werk van

“Inderdaad. En je moet ook weten dat EPC-label D maar een tussenstap is. Tegen 2050 moet elke woning of elk appartement in Vlaanderen EPC-label A hebben. De regels zullen dan ook almaar verstrengen.” Vanaf 2028 moet je een woning of appartement met een slechte energieprestatie bijvoorbeeld al tot label C in plaats van D renoveren, als je er in dat jaar de nieuwe eigenaar van bent. In 2035 ligt de lat op label B voor woningen en label C voor appartementen, in 2040 op label A voor woningen en B voor appartementen, in 2045 voor beide op label A. “Als je financiële ruimte hebt, renoveer je je nieuwe woning of appartement dus het best nu al tot label A”, benadrukt Lotte Ringoot. “Zo is je gebouw klaar voor de toekomst.” 

Alleen: hoe pak je dat financieel aan?

Hou meteen rekening met die renovatie, als je een woning of appartement wilt kopen. Schat op voorhand in of je nadien ook de renovatiewerken aankunt. En doe een beroep op de overheid, want die biedt heel wat financiële ondersteuning en begeleiding.

Zoals Mijn VerbouwPremie voor investeringen in energie-efficiëntie. Al dan niet gecombineerd met de EPC-labelpremie. Maar ook de voordelige Mijn VerbouwLening voor energierenovaties, de Burenpremie voor wie met eigenaars in groep energetisch wil renoveren, de huur- en isolatiepremie voor slecht geïsoleerde huurwoningen en het Noodkoopfonds, waarmee OCMW’s renteloos lenen aan eigenaars van noodkoopwoningen met structurele problemen. De huur- en isolatiepremie en de Burenpremie maken vanaf najaar 2024 deel uit van de nieuwe Mijn VerbouwBegeleiding, samen met een energiescan.

Er zijn dus heel wat maatregelen. Vandaar dat je het best eerst contact opneemt met een Energiehuis, voor het nodige advies over hoe goed je woning scoort op het vlak van energiegebruik, welke maatregelen nodig zijn, welke financiële steun je kan bekomen en hoe je die verkrijgt.  

Verlenging bij overmacht?

De vastgoedsector trok onlangs aan de alarmbel over het risico op een financiële kater bij overmacht zoals een relatiebreuk, terwijl je als nieuwe eigenaars aan de renovatieplicht moet voldoen. Voor Embuild Vlaanderen staat de renovatieverplichting niet ter discussie, maar ze ondersteunen wel de vraag naar een aanpassing van de regels. Bij overmacht zou de termijn verlengd moeten kunnen worden om een boete te vermijden.