Isolatie bij renovatie: hoe dik is dik genoeg?

De eerste stap om je bestaande woning energiezuinig én op lange termijn waardevast te maken, is grondig isoleren. Alles begint bij een goed ingepakte bouwschil. Zo beperk je de energievraag, waardoor je minder energie nodig hebt voor verwarming en koeling. Wij helpen je op weg!

Hoeveel isolatie je precies nodig hebt, hangt af van verschillende factoren:

  1. Isolatiemateriaal: Niet alle materialen isoleren even goed. Maar misschien zijn ze om bepaalde redenen wel interessant voor jou, bijvoorbeeld omdat ze geluidswerend werken of omwille van hun duurzame karakter.
  2. Globale ambitieniveau voor je woning: Wil je energieprestaties vergelijkbaar aan nieuwbouw, dan moet je zeer grondig isoleren. Dat betekent niet alleen meer isolatiemateriaal, maar vaak ook veel ingrijpendere werken aan de bouwschil. Het ambitieniveau heeft een grote impact op de kostprijs.
  3. Technische staat van je woning: Soms is het praktisch of budgettair onhaalbaar om overal even ingrijpend te isoleren. In dat geval moet je keuzes maken en samen met je architect of je energiedeskundige bekijken wat voor jou de beste optie is.

1. Isolatiematerialen

De isolatiedikte die je nodig hebt, is mede afhankelijk van het isolatiemateriaal. De isolerende eigenschap van een materiaal duiden we aan met de lambda-waarde (?), uitgedrukt in W/mK. Hoe hoger die waarde, hoe beter een materiaal warmte geleidt en hoe minder goed het isoleert. Elk materiaal heeft zijn eigen lambda-waarde, en deze verschilt per fabrikant en per toepassing.

Nog een belangrijk getal is de R-waarde of de warmteweerstand. Deze hangt af van enerzijds de lambda-waarde en anderzijds de dikte van het isolatiemateriaal. Hiervoor geldt het omgekeerde als voor lambda: hoe dikker je isoleert, hoe hoger de warmteweerstand en hoe hoger de R-waarde. Zowel de lambda- als de R-waarde zijn afhankelijk van het isolatiemateriaal.

2. Ambitieniveau

Hoe grondig je isoleert, hangt deels af van je persoonlijke wensen, maar ook van de geldende regelgeving. Zowel in Vlaanderen, Brussel als Wallonië zijn er specifieke eisen voor renovaties en ingrijpende energetische renovaties. In een vergunningsplichtige renovatie moeten nieuwe, vernieuwde of na-geïsoleerde daken, vloeren of muren voldoen aan bepaalde minimumeisen. Voor de isolatie van bestaande woningen, leggen alle drie de gewesten de lat even hoog: daken, muren en vloeren mogen een U-waarde hebben van maximum 0,24 W/m2K. Daarmee zit je op het niveau van een moderne nieuwbouwwoning.

De U-waarde of warmtedoorgangscoëfficiënt geeft aan hoeveel warmte er per seconde en per vierkante meter verloren gaat als het temperatuurverschil tussen binnen en buiten 1 °C is. De U-waarde van 0,24 W/m2K geldt als minimumrichtlijn. Maar je mag uiteraard beter isoleren. Je kan qua ambitieniveau ook mikken op 0,20 W/m2K (lage-energiewoning), of op 0,15 W/m2K (passiefhuisstandaard). Dat vertaalt zich rechtstreeks in veel dikkere isolatiepakketten.

3. Praktische mogelijkheden

Elke renovatie is anders. Naast het vooropgestelde ambitieniveauen de eigenschappen van het isolatiemateriaal, worden je isolatie-inspanningen vooral bepaald door de huidige toestand van je woning. De belangrijkste factor daar is de beschikbare ruimte voor isolatie. Om aan de vooropgestelde isolatiediktes te kunnen voldoen, zal je onvermijdelijk budgettaire en praktische keuzes moeten maken. Het helpt in dat geval als je weet wat de prioriteiten zijn.

Dak

Meer dan een derde van de warmte in huis gaat langs het dak verloren. Probeer je dak daarom eerst te isoleren. Bij een bestaand dak, dat nog niet of onvoldoende geïsoleerd is, heb je meestal nog voldoende ruimte aan de binnenzijde. Als de bestaande kepers of spanten niet dik genoeg zijn, kan je het timmerwerk uitbreiden met extra houten latten.

Diktes van dakisolatie:

  • U-waarde 0,24 W/m2K: 18 tot 25 cm minerale wol, 8 tot 14 cm PUR/PIR of 16 tot 23 cm houtvezelplaat.
  • U-waarde 0,20 W/m2K: 22 tot 30 cm minerale wol, 10 tot 16 cm PUR/PIR, 19 tot 28 cm houtvezelplaat.
  • U-waarde 0,15 W/m2K: 30 tot 40 cm minerale wol, 12 tot 22 cm PUR/PIR, 25 tot 37 cm houtvezelplaat.

Muren

Na je dak, is het de beurt aan de muren. Is het praktisch of budgettair niet mogelijk om je woning langs de buitenzijde te isoleren? Dan moet je overwegen om de binnenkant te isoleren en bekijken hoeveel ruimte je bereid bent op te offeren. Zie je dat niet zitten? Dan is spouwmuurisolatie een optie (op voorwaarde dat er een spouw is). Het is aan je architect om te bepalen wat er mogelijk is.

Diktes van muurisolatie (sterk afhankelijk van de samenstelling van de muur):

  • U-waarde 0,24 W/m2K: 14 tot 18 cm minerale wol, 9 tot 13 cm PUR/PIR, 16 tot 22 cm EPS.
  • U-waarde 0,20 W/m2K: 18 tot 23 cm minerale wol, 12 tot 16 cm PUR/PIR, 18 tot 23 cm EPS.
  • U-waarde 0,15 W/m2K: 24 tot 31 cm minerale wol, 16 tot 22 cm PUR/PIR, 24 tot 31 cm EPS.

Vloer

Pas nadat je het dak en de buitenmuren hebt geïsoleerd, en ramen en deuren hebt vervangen, is het de beurt aan de vloeren. Vloerisolatie maakt integraal deel uit van een grondige energetische renovatie. Zeker als je van plan bent om over te schakelen op vloerverwarming. De budgettaire impact en mogelijke isolatiedikte hangen af van jouw situatie. Is je woning volledig onderkelderd? Dan volstaat het om het kelderplafond te isoleren. Zo niet, moet je de bestaande vloer uitbreken en de grond diep genoeg uitgraven voor een volledig nieuwe vloeropbouw, inclusief een laag isolatie. Bespreek goed met je architect welke isolatie je zal gebruiken.

Diktes van vloerisolatie (sterk afhankelijk van de samenstelling van de vloerplaat):

  • U-waarde 0,24 W/m2K: 6 tot 10 cm PUR/PIR, 11 tot 17 cm houtvezelplaat.
  • U-waarde 0,20 W/m2K: 7 tot 13 cm PUR/PIR, 14 tot 22 cm houtvezelplaat.
  • U-waarde 0,15 W/m2K: 9 tot 19 cm PUR/PIR, 20 tot 31 cm houtvezelplaat.

Tip: Zowel in Vlaanderen, Brussel als Wallonië krijg je nog isolatiepremies. Ontdek via de Premielinker op welke premies jij aanspraak maakt.

Bron: Ik ga Bouwen

Het beste van Livios in je mailbox?

Schrijf je in op de Livios nieuwsbrief en ontvang twee keer per week het laatste (ver)bouwnieuws, nuttige tips en tonnen inspiratie.

Volg ons op social media