Kosten architect (Beantwoord op 24-11-1999)

Over het ereloon van de architect bereikten ons twee soortgelijke vragen. Je kan ze samen met het antwoord op de vraag bekijken in ons vragenarchief. Als je als zoekterm “ereloon” opgeeft, vind je deze vragen snel terug. De eerste vraag was gesteld door Albert Delva, de andere door Christophe de Marque.

Een deontologische regel die volgens de Orde der Architecten moet gevolgd wordt, stelt dat een architect voor een nieuwbouwproject minimum 7 % van de totale aannemingssom zou moeten vragen als ereloon. Ten minste voor de eerste schijf van 3 miljoen frank. Voor de schijf van 3 tot 10 miljoen zou hij minimum 6,5 % moeten vragen en voor de schijf boven de 10 miljoen 6 %.

Deze barema’s zijn richtinggevend, maar niet afdwingbaar. Wettelijk gezien kan een architect dus minder dan 7 % vragen en in de praktijk gebeurt dat ook vaak. De architect kan hiervoor op de vingers getikt worden door de Orde van Architecten, maar de bouwheer loopt rechtstreeks geen gevaar. Onrechtstreeks wel, want men betwijfelt of een architect die zwaar onder de prijs werkt in staat is zijn job goed uit te oefenen. Hij kan er niet voldoende tijd insteken en misschien moet hij, om zijn boterham te verdienen, zijn toevlucht nemen tot het bedingen van commissies bij de uitvoerders of fabrikanten.

Voor renovatieprojecten gelden andere percentages. Deze vallen volgens de deontologische regel onder categorie 4B wat wil zeggen dat hiervoor 12 % zou gevraagd moeten worden. Voor de schijven boven de drie miljoen gelden er iets lagere percentages. Dat het ereloon relatief hoger ligt dan bij nieuwbouw komt omdat de risico’s bij renovaties groter zijn, omdat er bijkomende opmetingskosten bij komen kijken en er rekening gehouden moet worden met de bestaande toestand.

In realiteit wordt die 12 %-regel lang niet altijd toegepast en wordt er een forfaitair bedrag afgesproken. Dat kan je afspreken met de architect of interieurachitect tijdens het eerste verkennend gesprek. Voor renovatiewerken kan je immers zowel een architect als een interieurarchitect inschakelen.

Het eerste gesprek (of gesprekken) met een architect waarin je ideeën uitwisselt, waarin de architect zijn manier van werken uitlegt en waarin jij als bouwer vertelt wat je van je woning en van de architect verwacht is in principe gratis.

Als je echter beslist hebt dat je met een architect in zee gaat, wordt er in principe een contract getekend. Voor de verdere werken die hij uitvoert moet je hem vergoeden.

Als het voorontwerp je bevalt en je zeker weet dat je verder wil samenwerken met die architect, worden de kosten van dat voorontwerp geïntegreerd in de totaalprijs. Als het voorontwerp je niet bevalt en je de samenwerking wil verbreken, moet je de architect voor de bewezen diensten betalen.

Hoewel dit niet wettelijk is vastgelegd wordt er voor de betaling van het ereloon meestal gefactureerd in 5 schijven van 20 %. De eerste schijf van 20 % wordt betaald na het voorontwerp.