Gevelstenen vriezen stuk (Beantwoord op 22-11-1999)

Dat bakstenen stukvriezen kan door meerdere factoren in de hand gewerkt worden. De oorzaak van het verschijnsel is waarschijnlijk de uitzetting van water dat in de poriën van de stenen zit. Als deze poriën volledig gevuld zijn met water en het water tijdens het vriezen niet tijdig kan ontwijken, oefent het ijs een inwendige druk uit op de steen die hem doet barsten.

Het is dus niet de lager temperatuur op zich, maar wel de veelvuldige wisselingen van vorst- naar dooitemperaturen die het probleem veroorzaken.

Het spreekt voor zich dat dit risico het grootst is bij muren die voortdurend met water verzadigd blijven. De baksteensoort speelt ook een belangrijke rol. De ene steen is vorstbestendiger dan de andere. Op de technische specificatie van de betrokken gevelstenen staat vermeld “zéér vorstbestendig”, “normaal vorstbestendig” of “vorstbestendigheid niet bewezen”. Let op, per levering zelf kunnen er ook verschillen bestaan in vorstbestendigheid. De ervaring wijst uit dat het probleem groter is bij goed gebakken stenen dan bij slecht gebakken stenen die je kan herkennen aan hun lichtere kleur. De huidige baksteenproducten hebben een veel hogere vorstbestendigheid dan gevelstenen die vroeger gebruikt werden.

Last but not least is er de verwerking van de steen. De beste gevelsteen kan nog stukvriezen als hij verkeerd gemetseld is. Goed uitgevoerde, behoorlijk geventileerde (= voldoende luchtruimte tussen isolatie en buitenspouwblad; is niet altijd nodig, maar in geval van risico op stukvriezen toch zeker aan te raden) en tegen insijpeling van water beschermde muren zullen zelden stukvriezen, ook al is de kwaliteit van de steen niet optimaal.

Tot zo ver de diagnose, maar hoe zit het met de oplossing? Er zijn verschillende mogelijkheden. Eén algemene raad: neem je toevlucht niet tot voorlopige oplossingen, pak het probleem in één keer goed aan. Voorzie dan ook in één keer isolatie. Dat komt het comfortgevoel ten goede en werkt een verlaging van de energiefactuur in de hand.

Pleisteren is een mogelijke oplossing. In dat geval kan je de isolatie aan de buitenzijde plaatsen en daartegen de bezetting.

Het is eveneens mogelijk om het volledige buitenspouwblad af te breken en te vervangen door een nieuw. Als je hiervoor stenen met een hoge vorstbestendigheid gebruikt en ze worden goed geplaatst, zou het probleem niet meer mogen voorkomen.

Zoals je zelf aanhaalt is het ook mogelijk steenstrips tegen de muur aan te brengen. Hierbij heb je de keuze tussen strips van echte bakstenen. Ze hebben dus hetzelfde uitzicht als een gewone baksteen, maar zijn enkel wat dunner. Ze kunnen daarom niet gebruikt worden voor dragend metselwerk.

Daarnaast bestaan er ook imitatiestrips. Ze zijn moeilijk te onderscheiden van echte bakstenen, maar hebben een volledig andere samenstelling en verwerkingsmethode. Zo zijn er bijvoorbeeld strips gemaakt van rotskristallen en kwartszand die met een acrylpasta bevestigd worden op het muuroppervlak.

Voorst kan je ook gebruik maken van houten of kunststofbekledingspanelen (vb. Kömmerling, Deceuninck, Coplac) die je ook de mogelijkheid bieden om isolatie te plaatsen.

Mogelijkheden te over dus. Het esthetisch uitzicht zal wellicht de doorslag geven. Let er alleszins op dat je hiervoor de geschikte materialen gebruikt en dat ze geplaatst worden door iemand die zijn vak kent. Vraag zeker voldoende referenties op.